ج.تٷيمەباەۆ: «تٷركٸستاننىڭ جاڭا دەۋٸرٸ باستالدى»
بيىلعى 19 ماۋسىمدا ەلباسى – ۇلت كٶشباسشىسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىن تٷرٸستان وبلىسى دەپ قايتا قۇرۋ جەنە ونىڭ ورتالىعىن شىمكەنتتەن تٷركٸستان قالاسىنا كٶشٸرۋ تۋرالى تاريحي جارلىققا قول قويعانى بەلگٸلٸ.
بٷگٸن وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ ٷشٸن تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەرٸ شىمكەنتتەن تٷركٸستان قالاسىنا كٶشٸپ كەلدٸ. وبلىس باسشىسى جانسەيٸت تٷيمەباەۆ باستاپ كەلگەن كٶشتٸ تٷركٸستان قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەلٸپبەك ٶسەرباەۆ باستاعان زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ مەن ەل اعالارى باسقارمالار ٷيٸ الدىنان سالتاناتتى تٷردە كٷتٸپ الدى. كەزدەسۋدە ايماق باسشىسى تٷركٸستاندى تٷلەتۋگە كەلگەن مەمقىزمەتكەرلەردٸڭ جۇمىسىنا سەتتٸلٸك تٸلەدٸ.
– مٸنەكي, تٷركٸستان قالاسىنا باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەر كٶشٸپ كەلٸپ وتىر. 17 تامىز بٷگٸنگٸ تاريحي وقيعاعا كۋە بولعان كٶپشٸلٸك ٷشٸن ەرەكشە ەستەلٸك بولىپ قالادى. وبلىس ورتالىعىنىڭ تٷركٸستانعا كٶشٸرٸلۋٸندە ٷلكەن مەن بار. بٸرٸنشٸدەن, تٷركٸستان عاسىرلار بويى قازاق حاندىعىنىڭ استاناسى بولدى. ەكٸنشٸدەن, توعىز جولدىڭ تورابىندا ورنالاسقان. بۇرىنعى ۇلى جٸبەك جولىنىڭ بويىندا قونىس تەبۋٸنٸڭ ٶزٸ بۇل شاھاردىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى زور ەكەنٸن كٶرسەتٸپ تۇر. ەكٸنشٸدەن, قازاقتىڭ 21 حانى مەن باتىرلارى, بي-سۇلتاندارى مەن قايماقتارى وسى شاھاردا جەرلەنگەن. بۇنىڭ ٶزٸ تٷركٸستاننىڭ قازاقستان ٷشٸن قاسيەتتٸ ورتالىق ەكەنٸنٸڭ كٶرٸنٸسٸ. ٷشٸنشٸدەن, تٷركٸستاندا تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ ۇلى ۇستازى, اقىن ەرٸ قايراتكەر احمەت ياساۋي بابامىز ٶمٸر سٷرگەن. ۇلى ويشىل ۇستازدىڭ كەسەنەسٸنٸڭ تٷركٸستاندا سالىنۋى, بۇل شاھاردىڭ تالاي عاسىردان بەرٸ تٷركٸستان دەپ اتالىپ كەلە جاتقانى كٶپ نەرسەدەن حابار بەرەدٸ. ەندەشە, ەلباسى تاپسىرماسىنا سەيكەس, بٸز تٷركٸستاندى تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ رۋحاني ەرٸ مەدەني استاناسىنا اينالدىرۋىمىز كەرەك. وعان بارشامىز ٷلەس قوسىپ, اتسالىسايىق. تٷركٸستاننىڭ جاڭارۋ كٷندەرٸ باستالدى. بارشاڭىزعا قونىس قۇتتى بولسىن, وسىندا كٶشٸپ كەلگەن باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەردٸڭ قىزمەتكەرلەرٸنە سەتتٸلٸك تٸلەيمٸن. تٷركٸستاندى بٸرگە گٷلدەندٸرەيٸك! – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
سالتاناتتى شارادا بەلگٸلٸ ايتىسكەر - اقىن بەكارىس شويبەكوۆ مەملەكەت الدىنداعى ۇلى مۇراتتارىن ورىنداۋ ٷشٸن كيەلٸ شاھارعا كٶشٸپ كەلگەن قىزمەتكەرلەرگە ارناۋ ايتسا, تٷركٸستان قالاسىنىڭ اقساقالدارى «ازاماتتاردىڭ قادامى وڭ بولسىن!» دەگەن تٸلەكتەرٸن بٸلدٸردٸ.
مۇنان سوڭ, وبلىس باستاعان توپ جاڭا قونىسقا كەلگەن باسقارمالار مەن ٶزگە دە مەملەكەتتٸك مەكمەلەردٸڭ كەڭسەلەرٸن ارالاپ كٶردٸ. جاس ماماندارمەن كەزدەسكەن ٶڭٸر باسشىسى شاھاردا مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەرگە تۇرعىن ٷيلەر سالىنىپ جاتقانىن, ولار كەلەسٸ جىلى پايدالانۋعا بەرٸلەتٸنٸن ايتتى.
ەلباسىنىڭ تاريحي جارلىعىنان كەيٸن تٷركٸستان قالاسىن وبلىس ورتالىعىنا اينالدىرۋ ٷشٸن ٷلكەن دايىندىق جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. اتاپ ايتقاندا, تٷركٸستان قالاسىنىڭ تٷركٸستان قالاسىن تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ مەدەني-رۋحاني ورتالىعى رەتٸندە دامىتۋ بويىنشا باس جوسپاردىڭ ەڭ ٷزدٸك تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋگە اشىق حالىقارالىق كونكۋرس جارييالاندى. تٷركٸستان قالاسىنىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ اۋماقتىق دامۋى, مەدەني-تاريحي مۇراسىنىڭ ساقتالعا ەرٸ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن دامىتۋعا نەگٸزدەلگەن كونكۋرستىڭ جوبالار كٶرمەسٸ تاياۋ كٷندەرٸ ٶتەدٸ.
باس جوسپار بەكٸتٸلگەن سوڭ سوعان سەيكەس تٷركٸستان قالاسىندا جاڭا ەۋەجاي, تەمٸرجول ۆوكزالى, اۆتوۆوكزال, كٶپتەگەن ەكٸمشٸلٸك عيماراتتار مەن مەدەنيەت وشاقتارى سالىنادى. مۇنان بٶلەك 65 مىڭ تۇرعىنعا ارنالعان جاڭا قالاشىق بوي كٶتەرەدٸ دەپ جوسپارلاۋدا. دەمەك, الداعى جىلدارى تٷركٸستان قالاسى ٷلكەن قۇرىلىس الاڭىنا اينالادى دەگەن سٶز. قارقىندى قۇرىلىس قالاعا ينۆەستيتسييا قۇيىلۋىنا, كٶپتەگەن جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ پايدا بولۋىنا, كەسٸپكەرلٸكتٸڭ قاناتىن كەڭگە جايىپ, ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ەسەر ەتەدٸ.
مۇنان بٶلەك, تٷركٸستان قالاسىندا كەسٸپكەرلٸكتٸ, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا دا باسا مەن بەرٸلمەك. ەسٸرەسە, ٶنەركەسٸپ جەتەكشٸ سالاعا اينالۋى تيٸس. سونداي-اق, تٷركٸستاننىڭ اينالاسىندا جىلىجاي مەن ينتەنسيۆتٸ باۋلاردى كٶپتەپ ٶسٸرٸلمەك. بۇل بٸر جاعىنان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋىنا ەسەر ەتسە, ەكٸنشٸ جاعىنان تۋريستەرگە كٶرسەتۋگە بولاتىن ەكوتۋريزم نىسانىنا اينالادى.
تٷركٸستان وبلىس ورتالىعى عانا ەمەس, حالىقارالىق دەرەجەدە تانىمال قالاعا, تٷركٸ ەلەمٸ عىلىمى مەن مەدەنيەتٸنٸڭ ٸرٸ ورتالىعىنا اينالادى. مۇندا بٷكٸل تٷرٸتٸلدەس ەلدەر قاتىساتىن عىلىمي كونفەرەنتسييالار مەن مەدەني شارالار تۇراقتى تٷردە ٶتەدٸ. سونداي-اق, بۇل قالادا تٷركٸ اكادەميياسى, تٷرٸك كەڭەسٸ مەن تٷركسوي سەكٸلدٸ حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بٶلٸمشەلەرٸ اشىلادى.
تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
