قازاقستاندا الاياقتار ەندٸ جەتكٸزۋ قىزمەتٸنٸڭ اتىن جامىلىپ, حالىقتى الداۋعا كٶشتٸ. ەسٸرەسە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وسىنداي جاڭا ايلا-تەسٸلدەرمەن ەرەكەت ەتٸپ جاتقان قىلمىسكەرلەر كٶبەيگەن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
اقتاۋ قالالىق پوليتسييا باسقارماسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, الاياقتار الدىمەن ادامدارعا قوڭىراۋ شالىپ, ٶزدەرٸن كۋرەرلٸك قىزمەتتٸڭ ٶكٸلٸ رەتٸندە تانىستىرادى. ولار تاپسىرىس جٶنٸندە قۇجات جٸبەرەتٸنٸن ايتىپ, ادامنىڭ ٷيدە بولۋىن سۇرايدى. ارتىنشا 1414 نٶمٸرٸنەن SMS جولدانادى. حابارلامادا “ناكلادنويدىڭ كودى” دەپ كٶرسەتٸلگەن ساندار بولادى. الايدا بۇل شىن مەنٸندە eGov پورتالىنا نەمەسە باسقا دا تسيفرلىق جٷيەلەرگە كٸرۋگە ارنالعان بٸر رەتتٸك قۇپييا كود.
الاياقتار بۇل كودتى داۋىستاپ ايتۋىڭىزدى سۇرايدى. كودتى قولىنا تٷسٸرگەن سوڭ, ولار جەكە كابينەتٸڭٸزگە كٸرٸپ, جەكە دەرەكتەرٸڭٸزگە, تٸپتٸ تسيفرلىق قۇجاتتارىڭىزعا قول جەتكٸزەدٸ.
پوليتسييا مۇنداي الاياقتىقتان ساق بولۋعا شاقىرادى. تۇرعىندارعا ەشكٸمگە 1414-تەن كەلگەن SMS كودتاردى بەرمەۋ كەرەگٸن ەسكەرتەدٸ. قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ناعىز كۋرەر تەك تاۋاردى جەتكٸزۋمەن اينالىسادى, ال قانداي دا بٸر كود سۇراۋعا ونىڭ قۇقىعى جوق.
ماماندار بەيتانىس نٶمٸردەن كەلگەن قوڭىراۋلارعا سەنبەۋگە, eGov جەنە بانكتٸك جٷيەلەرگە تەك رەسمي قوسىمشالار مەن سايتتار ارقىلى كٸرۋگە كەڭەس بەرەدٸ. كٷمەن تۋدىرعان كەز كەلگەن جاعدايدا پوليتسيياعا جٷگٸنگەن دۇرىس.
ايتا كەتەيٸك, بۇعان دەيٸن الماتىدا بەلگٸلٸ جۋرناليست, پروفەسسور كەكەن حامزين كيبەرالاياقتاردىڭ قۇرىعىنا تٷسٸپ, باسىنداعى جالعىز پەتەرٸنەن ايىرىلىپ قالعان ەدٸ. قازٸر پوليتسييا ٸس قوزعاپ, سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ امالدارىن جٷرگٸزٸپ جاتىر. زييالى قاۋىم ٶكٸلٸ بۇل تۋرالى ٶزٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا كٶپشٸلٸككە ەگجەي-تەگجەيلٸ بايانداپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
وقيعا بيىل 12 ماۋسىمدا باستالعان. پروفەسسوردىڭ ايتۋىنشا, سول كٷنٸ تاڭەرتەڭ ٶزدەرٸن "قالالىق ەنەرگوجٷيەسٸ" مەكەمەسٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸمٸز دەپ تانىستىرعان بەلگٸسٸز ادامدار حابارلاسقان.
"ولار ماعان ٷيدەگٸ ەلەكتر ەسەپتەگٸشٸنٸڭ ەسكٸرگەنٸن,ونى شۇعىل تٷردە اۋىستىرۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى. تەلەفوندا "قالالىق ەنەرگوجٷيەسٸنٸڭ" لوگوتيپٸ تۇردى. سولارعا سەنٸپ, ەش كٷدٸكتەنبەي, جەكە مەلٸمەتتەرٸمدٸ بەرٸپ قويدىم", – دەپ جازادى پروفەسسور Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا.
وسىدان سوڭ پروفەسسورعا ٸلە-شالا ٶزٸن "قارجى باقىلاۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ قىزمەتكەرٸمٸن" دەپ تانىستىرعان باسقا بٸر ادام تەلەفون شالعان. ول پروفەسسوردىڭ eGov پورتالىنداعى بارلىق جەكە دەرەكتەرٸ الاياقتاردىڭ قولىنا تٷسٸپ قالعانىن ايتىپ, "بۇل قۇپييا وپەراتسييا, ەشكٸمگە تٸس جارماڭىز, ەيتپەسە جاۋاپقا تارتىلاسىز" دەپ قاتاڭ ەسكەرتكەن.
"وسىدان كەيٸن ٶز كابينەتٸنەن ٶزٸن "ۇقك مايورى مالتيەۆ" دەپ تانىستىرعان ٷشٸنشٸ ادام ۆيدەو ارقىلى بايلانىسقا شىقتى. بارلىعىن ٶز باقىلاۋىندا ۇستايتىنىن ايتىپ, مەنٸ الاياقتاردى ۇستاۋعا كٶمەكتەسۋگە مٸندەتتٸ ەكەنٸمدٸ نىعىرلاپ ايتتى", – دەيدٸ كەكەن حامزين.
سول كٷننەن باستاپ پروفەسسور بەلگٸسٸز ٷش ادامنىڭ جەتەگٸندە كەتٸپ, بٸرنەشە ميلليون تەڭگەسٸنەن ايىرىلعان. العاشىندا الاياقتار ونىڭ اتىنا 4 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندە كرەديت رەسٸمدەلگەنٸن ايتىپ, وسى سومانى تەز ارادا تەرمينال ارقىلى "ۇلتتىق بانك ەسەبٸنە" جٸبەرۋٸن تالاپ ەتكەن.
"ولاردىڭ كٶرسەتكەن مەكەنجايلارى بويىنشا بارىپ, بٸرنەشە تەرمينال ارقىلى اقشانى اۋدارىپ جٸبەردٸم. بٸراز ۋاقىت ٶتكەن سوڭ اقشانىڭ "ۇلتتىق بانك ەسەبٸنە" تٷسكەنٸ تۋرالى قۇجات جٸبەردٸ. سەنٸپ قالدىم", – دەيدٸ پروفەسسور.
وسىدان كەيٸن قاسكٶيلەر پروفەسسوردىڭ حالىق بانكٸندەگٸ شوتىندا جاتقان 5 ميلليون تەڭگەسٸن "الاياقتار قولىنا تٷسپەسٸن" دەگەن جەلەۋمەن قولما-قول شەشٸپ الىپ, كۋرەرگە تاپسىرۋعا كٶندٸرگەن.
"كەزدەسۋ الماتىداعى ەۋەزوۆ پەن اباي كٶشەلەرٸنٸڭ قيىلىسىنداعى بانك بٶلٸمشەسٸنٸڭ الدىندا ٶتتٸ. تٸپتٸ, كۋرەردٸڭ سۋرەتٸن دە تٷسٸرٸپ الدىم. ار جاعىمدا بٸر كٷدٸك بولدى ما, بٸلمەيمٸن. بٸراق كٶپ ۇزاماي اقشانىڭ تاعى دا "ۇلتتىق بانك ەسەبٸنە" تٷسكەنٸ تۋرالى حابارلاما كەلٸپ, سەنٸمٸم نىعايا تٷستٸ", – دەيدٸ جەبٸرلەنۋشٸ.
مۇنىمەن الاياقتار توقتاماعان. ولار "جەكە دەرەكتەرٸڭٸزدٸ تولىق جاڭارتۋ ٷشٸن" دەگەن سىلتاۋمەن پروفەسسورعا ٶز پەتەرٸن ساتقىزۋعا دەيٸن بارعان.
"ٷيٸڭٸزدٸ نوتاريۋس ارقىلى نارىق باعاسىنان تٶمەن باعامەن ساتىڭىز, بۇل - ۋاقىتشا شارا, اقشاڭىز "ۇلتتىق بانك ەسەبٸنە" تٷسەدٸ دەپ سەندٸردٸ. ەسٸمدٸ جيسام, جارتى اي بويى سولاردىڭ ايتقانىنا ەرٸپ جٷرە بەرٸپپٸن. سٶيتٸپ, 26 ماۋسىم كٷنٸ ٷيٸمدٸ 31 ميلليون تەڭگەگە ساتتىم", – دەيدٸ پروفەسسور.
پەتەر ساتىلعان سوڭ, اقشانى تاعى دا كەشكٸ ۋاقىتتا كۋرەر ارقىلى "ارنايى ەسەپشوتقا" اۋدارىپ جٸبەرگەن. وسى كەزدە عانا الاياقتار ونىڭ eGov پورتالىنداعى جەكە دەرەكتەرٸ "جاڭارتىلىپ جاتىر" دەپ سەندٸرٸپ باققان.
پروفەسسور الاياقتاردىڭ ارباۋىنا تٷسٸپ قالعانىن تەك 4 شٸلدە كٷنٸ عانا تٷسٸنگەن. سول كٷنٸ ٷيدٸ ساتىپ العان وتباسى پوليتسييامەن بٸرگە كەلٸپ, پەتەردٸ بوساتۋدى تالاپ ەتكەندە, الاياقتاردىڭ ٶزدەرٸ وعان "سٸز الاياقتارعا جەم بولدىڭىز, ەندٸ بٸز سٸزگە كٶمەكتەسە المايمىز, قىزىڭىز بەن نەمەرەلەرٸڭٸزدٸ ويلاڭىز" دەپ ايتقان.
"ەسٸمنەن تانىپ قالا جازدادىم. قىزدارىم شەتەلدە جٷرگەن ەدٸ, شەكٸرتتەرٸم دەرەۋ كٶمەككە كەلدٸ. پەتەر ساتىپ العان وتباسىعا ۋاقىتشا تۇراتىن باسپانا تاۋىپ بەرٸپ, ٶزدەرٸ قارجى جيناپ كٶمەكتەستٸ. قازٸر ٷيٸم ارەستتە تۇر, پوليتسييا ٸستٸ تەرگەپ جاتىر", – دەيدٸ پروفەسسور.
كەكەن حامزيننٸڭ سٶزٸنشە, قازٸر ونىڭ وتباسىنا تاعى 26 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات كەرەك. بۇل اقشانى 25 تامىزعا دەيٸن پەتەر ساتىپ العان وتباسىعا قايتارۋى تيٸس. سول ٷشٸن ول كٶپشٸلٸكتەن قولداۋ سۇراپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى ٷندەۋ تاستادى.
"مەن مۇنى سٸزدەرگە ساباق بولسىن دەگەن نيەتپەن جازدىم. الاياقتاردىڭ قۇرىعىنا ٸلٸنگەن تەك مەن عانا ەمەس. ەڭبەگٸ سٸڭگەن ارحيتەكتوردىڭ دا دەل وسىنداي جاعدايعا تاپ بولعانىن ەستٸدٸم. كٶپتەگەن ادام گيپنوزدىڭ ەسەرٸمەن ٷلكەن سومادا نەسيە رەسٸمدەپ, اقشاسىنان ايىرىلىپ جاتىر. ساق بولىڭىزدار, الدانباڭىزدار", دەگەن ول كٶپشٸلٸككە ەسكەرتۋ جاسايدى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا پروفەسسوردىڭ شەكٸرتتەرٸ مەن تۋىستارى حالىقتان جەردەم سۇراپ, قاراجات جيناپ جاتىر. پوليتسييا ٸستٸ تەرگەۋدە.
كٶمەك قولىن سوزامىن دەگەندەر ٷشٸن رەكۆيزيتتەر:
Kaspi, Halyk: +7 775 650 58 09 (ەسەل ق.)
