جەتٸسۋ وبلىسىندا قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ كٶرنەكتٸ ٶكٸلٸ, جازۋشى, مەملەكەت قايراتكەرٸ ەنۋار ەلٸمجانوۆتىڭ 95 جىلدىعى اتالىپ ٶتٸلدٸ. قالامگەردٸڭ مەرەيتويىندا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تانىمدىق كونفەرەنتسييا ٶتكٸزٸلٸپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ارنايى قۇتتىقتاۋ حاتى وقىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
الاكٶل اۋدانى قابانباي اۋىلىنا مەرەيتويلىق شاراعا كەلگەن جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ, قر مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ, قر مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ يەگەرٸ, تٷركسوي جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى, اقىن ۇلىقبەك ەسدەۋلەت, عالىمدار, قالامگەرلەر, جالپى اۋدان جۇرتشىلىعى الدىمەن ە.ەلٸمجانوۆتىڭ بيۋستٸنە گٷل شوقتارىن قويدى.
بۇدان ەرٸ شارا قابانباي اۋىلدىق مەدەنيەت ٷيٸندە «ەلەمگە ەيگٸلٸ ەنۋار» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تانىمدىق كونفەرەنتسييامەن جالعاستى. مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ فويەسٸندە مۋزەي ەكسپوناتتارىنان جەنە كٸتاپتاردان كٶرمە ۇيىمداستىرىلىپ, ە. ەلٸمجانوۆقا ارنالعان بەينەفيلم كٶرسەتٸلدٸ.
كونفەرەنتسييانى اشقان وبلىس ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ جەتٸسۋ جەرٸنە قادام باسقان كٶپشٸلٸككە «قوش كەلدٸڭٸزدەي» دەي وتىرىپ, الدىمەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردٸ. «ەنۋار ەلٸمجانوۆ – ۇلت رۋحانيياتىندا ايرىقشا ورنى بار جازۋشى. ول شوقتىعى بيٸك شىعارمالار جازىپ, سوڭىنا مول ەدەبي مۇرا قالدىردى. ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتار, حالىقتار دوستىعى جەنە باسقا دا ٶزەكتٸ تاقىرىپتارعا قالام تەربەپ, وقىرمان قاۋىمنىڭ شىنايى ىقىلاسىنا بٶلەندٸ. ەل-فارابي, ماحامبەت سيياقتى تاريحي تۇلعالاردىڭ ەسٸمٸن ۇرپاق جادىندا جاڭعىرتۋعا زور ەڭبەك سٸڭٸردٸ. جازۋشىلار وداعىنىڭ ابىروي-بەدەلٸن كٶتەرٸپ, قازاق قالامگەرلەرٸنٸڭ حالىقارالىق بايلانىستارىن نىعايتۋعا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوستى. سونداي-اق ەنۋار ەلٸمجانوۆ ەردايىم ەل مٷددەسٸنە ادال بولعان ۇلت قايراتكەرٸ», - دەلٸنگەن قۇتتىقتاۋ حات كٶپشٸلٸككە بٸلدٸرٸلگەن تٸلەكپەن اياقتالدى. مەرەيتويعا ارنايى جولدانعان پرەزيدەنتتٸڭ وسى قۇتتىقتاۋ حاتى مەن قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸ تٶراعاسىنىڭ قۇتتىقتاۋى اۋىلداعى قابانباي اتىنداعى تاريحي-ٶلكەتانۋ مۋزەيٸنٸڭ قورىنا تاپسىرىلدى.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا ەنۋار ەلٸمجانوۆتىڭ ەلدٸك مٷددە جولىنداعى قارىمدى قايراتكەرلٸگٸ, جازۋشىلىق قىرى, تۇلعالاردى تانىتۋداعى ەرەن ەڭبەگٸ كەڭٸنەن باياندالدى.
- جازۋشىلاردىڭ بەرٸ دە ەڭبەكتەنەدٸ, بٸراق كٶپتٸڭ ٸشٸنەن وزا شاۋىپ, حالىقتىڭ كٶڭٸلٸندە, تاريحتىڭ جادىندا قالاتىن قايراتكەرلەر كٶپ ەمەس. ەنۋار تۇرلىبەكۇلى سونداي ايتۋلى ازاماتتاردىڭ قاتارىندا. ول - ەبۋ-ناسىر ەل-فارابيدٸ ورتامىزدا الىپ كەلگەن تۇلعالاردىڭ بٸرٸ. ول كەزدە عىلىمي, ەدەبي ورتا اقجان ماشاني ارقىلى ەل-فارابيدٸ تانىعانىمەن, جالپى قوعام تولىق بٸلە قويماعان ەدٸ. ەنۋار ەلٸمجانوۆ ونىڭ تەگٸ قىپشاق ەكەنٸن, وتىرار قالاسىنان شىققانىن دەلەلدەپ, ٶمٸر جولىن باياندايتىن «وتىراردان جەتكەن سىي», «ۇستازدىڭ ورالۋى» سيياقتى شىعارمالارىن جازدى. الماتىداعى داڭعىلعا ەل-فارابي ەسٸمٸنٸڭ بەرٸلۋٸنە باستاما كٶتەرٸپ, وعان كٶپ ەڭبەك سٸڭٸرگەنٸن بٷگٸنگٸ ۇرپاقتىڭ بٸلٸپ جٷرگەنٸ جٶن, - دەگەن حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ, جازۋشى, باس بايانداماشى نۇردەۋلەت اقىش ەلٸمجانوۆتىڭ ٶزگە دە قىرلارىنا كەڭٸنەن توقتالدى.
سول سيياقتى فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ەنۋارتانۋشى كەكەن حامزين جازۋشى شىعارماشىلىعىنىڭ زەرتتەلۋٸ جايلى باياندادى.
- بٸز ەنۋار ەلٸمجانوۆتى جەكەشەلەندٸرە المايمىز, ول بٷكٸل قازاققا ورتاق پەرزەنت, تٸپتٸ حالىقارالىق كەڭٸستٸككە اتى كەتكەن اسا كٶرنەكتٸ قايراتكەر. بٸز وپتيميستپٸز. كەلەشەكتە بۇدان دا سالماقتى حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ ٸس-شارا ٶتەرٸنە مەن كەمٸل سەنەمٸن, - دەدٸ عالىم.
ٶز كەزەگٸندە اقىن ۇلىقبەك ەسدەۋلەت جازۋشىنىڭ حالىقارالىق ەدەبي بايلانىستاردى نىعايتۋداعى رٶلٸنە توقتالدى:
- سول تۇستا ولجاس سٷلەيمەنوۆ پەن ەنۋار ەلٸمجانوۆ الداسپانداي جارقىلدادى. ولجەكەڭ ماحامبەت تۋرالى ٶلەڭ, ەنۋار اعا پروزا جازدى. سول ارقىلى ەلەم ماحامبەتتٸڭ كٸم ەكەنٸن بٸلدٸ. مۇنان سوڭ اندرەي ۆوزنەسەنسكيي ماحامبەتكە ٶلەڭ ارنادى. زاڭعار جازۋشى مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ: «بٸرٸنشٸ پەتر ەۋروپاعا تەرەزە تەسكەن بولسا, ەنۋار ەلٸمجانوۆ ازيياعا ايقارا جول اشتى», - دەيتٸن سٶزٸ بار. راسىندا ەلٸمجانوۆ كسرو-نىڭ ازييا, افريكا جازۋشىلارىمەن بايلانىس جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, دەل وسىنداي ەۋروپا جازۋشىلارىمەن بايلانىس جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ بەلسەندٸ مٷشەسٸ بولدى. بۇل ەلەم ەدەبيەتٸمەن تٸكەلەي بايلانىس جاساپ وتىرعان قازاقتىڭ ٶكٸلٸ دەگەن سٶز. ول كٸسٸنٸڭ كەزٸندە ازييا, افريكا ەلدەرٸ جازۋشىلارىنىڭ كونفەرەنتسيياسىن قازاقستاندا ٶتكٸزۋٸ دە ٷلكەن ەڭبەكتٸڭ جەمٸسٸ, - دەدٸ ۇ. ەسدەۋلەت ٶز سٶزٸندە.
وسى كٷنٸ جازۋشىنىڭ رۋحىنا ارناپ اس بەرٸلدٸ.
ەسكە سالساق, ەنۋار ەلٸمجانوۆ 1930 جىلى جەتٸسۋ وبلىسى قارلىعاش اۋىلىندا تۋعان. قازاق جازۋشىسى, قوعام قايراتكەرٸ, پۋبليتسيست. «ليتەراتۋرنايا گازەتانىڭ» مەنشٸكتٸ تٸلشٸسٸ, «لەنينسكايا سمەنا» گازەتٸ رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستان جەنە قىرعىزستان رەسپۋبليكالارى بويىنشا «پراۆدا» گازەتٸنٸڭ تٸلشٸسٸ, «قازاقفيلم» ستۋديياسىنىڭ, «قازاق ەدەبيەتٸ» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسى, رەسپۋبليكالىق تاريحي ەسكەرتكٸشتەر مەن مەدەنيەتتٸ قورعاۋ جٶنٸندەگٸ قازاق قوعامى ورتالىق كەڭەسٸ پرەزيديۋمىنىڭ تٶراعاسى, كسرو جوعارعى كەڭەسٸ ۇلتتار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى قىزمەتتەرٸن اتقاردى. قازاق كسر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ, حالىقارالىق دج. نەرۋ اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى. «قۇرمەت بەلگٸسٸ», حالىقتار دوستىعى وردەندەرٸمەن ماراپاتتالعان. قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى.
