مەجٸلٸس وتىرىسىندا «جەر قويناۋى جەنە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» كودەكسكە ەنگٸزٸلەتٸن تٷزەتۋلەردٸڭ تانىستىرىلىمى بارىسىندا دەپۋتاتتار اراسىندا داۋ تۋىندادى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەجٸلٸستە ەكولوگييا مەسەلەلەرٸ جەنە تابيعاتتى پايدالانۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەدٸل جاڭبىرشين العاشقى ساۋالدى قويدى.
«گەولوگييا كوميتەتٸنٸڭ گەولوگييالىق اقپاراتتى ەسەپكە الۋ, ساقتاۋ, جٷيەلەۋ, جيناۋدى, قول جەتكٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ قۇزىرەتٸن ۇلتتىق وپەراتورعا بەرۋ جٶنٸندە نورما كٶزدەلگەن. مەملەكەت باسشىسى 2021 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ جولداۋىندا «تيٸمدٸ ۇلتتىق گەولوگييا قىزمەتٸن قۇرۋ كەرەك, بۇل ورگان جەر قويناۋىن كٸمگە جەنە قالاي بەرۋدٸ شەشەتٸن مونوپوليسكە اينالماۋى تيٸس. ونىڭ مٸندەتٸ — ينۆەستورلارعا كەشەندٸ قىزمەت كٶرسەتٸپ, قولداۋ بٸلدٸرۋ» دەپ تاپسىرما بەردٸ.
بۇل جەردە مٷددەلەر قاقتىعىسى تۋىنداماي ما? مەملەكەتتٸك فۋنكتسييالاردى ۇلتتىق وپەراتور رەتٸندە اكتسيونەرلٸك قوعامعا بەرۋ دۇرىس پا? بۇل مەملەكەت مەنشٸگٸندەگٸ گەولوگييالىق اقپاراتتىڭ جوعالۋىنا ەكەلمەي مە? ٶيتكەنٸ ۇلتتىق گەولوگييالىق قىزمەتتٸ جەكەشەلەندٸرۋ قاۋپٸ بار. وسى تٷزەتۋلەردٸ قابىلداۋ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ شايقالۋىنا الىپ كەلمەي مە? ۇمىتپاۋىمىز كەرەك, كونستيتۋتسييانىڭ 6-بابى بويىنشا بٷكٸل بايلىق حالىقتٸكٸ, جەكەمەنشٸكتٸكٸ ەمەس. ونى مەملەكەت باسقارۋى كەرەك» - دەدٸ دەپۋتات.
بۇل ساۋالعا گەولوگييا كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەرلان اكباروۆ جاۋاپ بەردٸ.
«گەولوگييالىق اقپارات گەولوگييا كوميتەتٸندە, مەملەكەتتٸڭ مەنشٸگٸندە بولۋى كەرەك. گەولوگييالىق اقپاراتتار بٸزدٸڭ گەولوگييا كوميتەتٸنٸڭ بالانسىندا. ونى تسيفرلى فورماتقا كٶشٸرٸپ, بٸرىڭعاي پورتالعا قويۋ كٶزدەلٸپ وتىر. پايدالى قازبالار جٶنٸندە قۇجاتتى ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا بەرۋ قانشالىقتى اقتايتىنىن تٷسٸنۋ قيىن. سوندىقتان گەولوگييالىق اقپارات گەولوگييا كوميتەتٸندە بولۋى كەرەك», - دەدٸ ول.
مەسەلەگە دەپۋتات باقتىقوجا ٸزمۇحامبەتوۆ ارالاستى.
«ٶتكەن جولى جەر قويناۋىن پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ زاڭعا ٶزگەرتۋلەر ەنگەن كەزدە وسىعان ۇقسايتىن سۇراق بولدى. مەن وعان قارسى بولدىم. ەڭ سوڭىندا البەرت پاۆلوۆيچ قولداعان جوق. پرەزيدەنتكە بارىپ توقتاتتىم. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ كوميسسييا قۇرىپ, سول كوميسسييادا دۇرىس ەمەس ەكەنٸن دەلەلدەدٸم.
قازٸر دە قارالىپ وتىرعان نەرسەگە تٷبەگەيلٸ قارسىمىن. تٸكەسٸن ايتايىن. جەر قويناۋىن 20 جىل باسقارعان اداممىن. بۇل مەسەلەنٸڭ بەرٸن بٸر كٸسٸدەي بٸلەمٸن. مەملەكەتتٸك مٷددەنٸ اكتسيونەرلٸك ۇيىمعا بەرۋ دەگەن - مٷلدەم قاتە. ەرينە, كوميتەت مينيسترلٸكتٸڭ قاراۋىندا. مىناداي سۇراق قويايىن دەپ ەدٸم: جۇمىس توبىنا بۇرىن قاتىسقان جوقپىن. مىنانى ٷكٸمەتكە قاراۋعا قاي ۋاقىتتا جٸبەردٸ جەنە ٷكٸمەتتەن كٸم بەردٸ? ٷكٸمەتتٸڭ ادامى بەرگەن بولسا, انىق-قانىعىن انىقتايىق. نەگە ول بۇل تيٸمدٸ دەپ سانايدى? بۇل تٷبەگەيلٸ دۇرىس ەمەس. بٸرنەشە پوزيتسييا بار. نەگە ەكەنٸن ايتا الامىن. «ٷكٸمەتتٸڭ قورىتىندىسى بار» دەيدٸ. نە ٷشٸن قاراپ وتىرمىز وندا? مىنانى بەرگەن ٷكٸمەتتٸڭ ادامى ٷكٸمەتتٸڭ جاعدايىن ويلايتىن كٸسٸ ەمەس. ٶتە دۇرىس ەمەس, قاتە», - دەدٸ ول.
ال ەدٸل جاڭبىرشيننٸڭ سٶزٸنشە, زاڭ جوباسىنىڭ ەلٸ تانىستىرىلىمى جٷرٸپ جاتىر, جۇمىس توبى باستالماعان.
«جۇمىس توبىندا سٸز دە بارسىز, مەن دە بارمىن, بۇل مەسەلەنٸ ميكروسكوپپەن قارايمىز», - دەدٸ ول.
باقتىقوجا ٸزمۇحامبەتوۆ سۇراعىن قايتا قويدى: «قاي ۋاقىتتاعى جۇمىس توبى ٷكٸمەتكە جٸبەردٸ? قاشان? قاي مينيسترلٸكتەرمەن, قاي مينيسترمەن كەلٸسٸلگەن? مەن انىقتاپ, اياعىنا دەيٸن اپارامىن. قوقان-لوقى جاساپ وتىرعان جوقپىن».
«بىلتىر قازاندا. بۇل — باستاماشىل زاڭ جوباسى», - دەدٸ دەپۋتات البەرت راۋ.
«بٸز جۇمىس توبىمەن تالقىلاپ جاتساق, سٸز بۇل «ٷكٸمەتپەن كەلٸسٸلگەن» دەپ تٶتەسٸنەن قويىپ وتىرسىز. قاي جۇمىس توبى جٸبەردٸ? مەن بىلتىر دا دەپۋتات بولدىم, مەنٸڭ قاتىسۋىمسىز ٸستەپ جاتسىزدار. ٶتە قاتە. مەن نە ٷشٸن ەكەنٸن بٸلەمٸن. كٸم بۇل مٷددەنٸ «لوببيروۆات» وتىرعانىن دا بٸلەمٸن. قالاساڭىز, اتاپ بەرە الامىن», - دەدٸ ٸزمۇحامبەتوۆ.
«بۇل - باستاماشىل زاڭ جوباسى. ەربٸر تٷزەتۋ پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى نەگٸزٸندە جاسالعان», - دەدٸ راۋ.
«پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى - بەرٸن مەملەكەتتٸڭ مٷددەسٸنە ساي زاڭدى جولمەن جاساۋ», - دەدٸ ٸزمۇحامبەتوۆ.
«بۇل - ٶتە اۋىر ايىپ. مەنٸ مەملەكەتتٸك مٷددەگە قارسى دەپ ەشكٸم ايىپتاي المايدى», - دەپ جاۋاپ بەردٸ راۋ.
مەسەلەگە ارالاسقان ەدٸل جاڭبىرشين زاڭ جوباسىن جۇمىسقا ەندٸ الىپ جاتقانىن, ەلٸ تالقىلايتىندارىن مەلٸمدەدٸ.
ايتا كەتەيٸك, كەشە مەجٸلٸستە ەكولوگييا مەسەلەلەرٸ جەنە تابيعاتتى پايدالانۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەدٸل جاڭبىرشيننٸڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن «جەر قويناۋى جەنە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» كودەكسكە ەنگٸزٸلەتٸن تٷزەتۋلەردٸڭ تانىستىرىلىمى ٶتتٸ. زاڭ جوباسىنا مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى البەرت راۋ مەن كونستانتين اۆەرشين باستاماشى بولدى.
مەجٸلٸستٸڭ اقپاراتىنا سٷيەنسەك, جوبانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى - جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى اشىق ەرٸ بەسەكەلەستٸك تەرتٸپتٸ نىعايتۋ. سونداي-اق, جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ بٸرىڭعاي پورتالىن «بٸرىڭعاي تەرەزە» رەتٸندە زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋ.
