وسىعان وراي, رەداكتسييامىز «ەسكٸ قازاقستان» دەۋٸرٸندە جالعاندى جالپاعىنان باسقان اتىشۋلى مينيستردٸڭ بارلىق ەپيزودتارىنا قايتا كٶز جٷگٸرتۋدٸ جٶن دەپ سانادى.
2019 جىلدان باستاپ مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ قىزمەتٸنەن ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورلىعىنا اۋىسقان كەزدە, ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ ادام سەنگٸسٸز كٶلەمدەگٸ بايلىقتارى تۋرالى بەلگٸلٸ بولدى.
ونىڭ 2008 جىلدان باستاپ جٷرگەنوۆ اتىنداعى ٶنەر اكادەميياسىنىڭ رەكتورى, ال 2014 جىلدان باستاپ مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ قىزمەتٸندە بولعانىن ەسكەرسەك, بايلىقتىڭ باسىم بٶلٸگٸ دەل وسى مەملەكەتتٸك قىزمەتتە جٷرگەن ۋاقىتىندا پايدا بولعانىن اڭعارامىز.
بۇل بويىنشا انتيكوردىڭ دا ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنا سۇراقتارى بولعانى سٶزسٸز.
https://www.youtube.com/watch?v=gfiA27T05po
بٸراق قازٸر ەڭگٸمە ول تۋرالى ەمەس. وسى ۆيدەو جارىق كٶرگەننەن كەيٸن, 2021 جىلى ارىستانبەكتٸڭ تٷسٸنٸكتەمە بەرۋٸنە تۋرا كەلدٸ. بٸراق ول كٶپ نەرسەنٸ جاسىرىپ قالعان.
ەكس-مينيستر 2000 جىلى ساحا گاۋھارلارى دٷكەنٸن اشتىم جەنە سول ارقىلى بايىدىم دەگەن مەلٸمەت كەلتٸرەدٸ (ول دٷكەن اۋماعى 9 شارشى مەتر جەردە جالعا الىنعان دٷكەن ەكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. ارتىنان ۋاقىتىندا جالعا الىپ, اقىسىن تٶلەي الماي تاستاپ كەتكەن).
بٸراق, بٸر دٷكەننٸڭ تابىسىنا ۆيدەودا اتى اتالىپ, تٷسٸ تٷستەلگەن قۇنى ميلليارد تەڭگە تۇراتىن «The Family» مەيرامحاناسى, «ساۋران» ساۋدا ورتالىعى, قازاق ەنتسيكلوپەديياسىنىڭ عيماراتى, كوللەدج, «ديپلومات» قوناق ٷيٸن, ەلورداداعى «شاپاعات» بازارىنىڭ 45 پايىزدىق ٷلەسٸن, كٶكتٶبەدەگٸ كوتتەدجدٸ يەلەنۋ مٷمكٸن بە? مٷلدە مٷمكٸن ەمەس.
بٸراق ونىڭ بارلىعى ارىستانبەكتٸڭ اتىندا دەپ ويلاساڭىز ەرينە قاتەلەسەسٸز. ەكس-مينيستر «قاڭتار وقيعاسىن» كٶرگەننەن كەيٸن بٸردەن قيمىلدادى. جاڭا بيلٸك تاراپىنان ٶزٸنە سۇراقتار تۋىندايتىنىن بٸلدٸ.
ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ وتباسىنا تيەسٸلٸ بٸرنەشە ميلليون دوللارلىق اكتيۆتەر ارمان بايقادام ەسٸمدٸ ازاماتتىڭ اتىنا اۋدارىلعان.
بۇل جەردە دە ناعىز تەاترلىق قويىلىم ورىن الۋدا: سىرت كٶزگە كٷدٸك تۋدىرماس ٷشٸن ارىستانبەك مۇحامەديۇلى ارمان بايقاداممەن سوتتاسا باستادى.
«قاڭتار وقيعاسى» مەن ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ ميللياردتارى
ارىستانبەك مۇحامەديۇلى كەزٸندە ٶزٸنٸڭ بارلىق بيزنەسٸن «Alem Corporation» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸنٸڭ اينالاسىندا توپتاستىرعان بولاتىن. فيرمانى ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ جۇبايى عالييا ىسقاقوۆا, ۇلدارى جاندوس پەن دٸنمۇحامەد باسقاردى.
Egov.kz ۆىپيسكاسى. فوتو: Orda.kz
2022 جىلدىڭ سەۋٸر ايىنا دەيٸن «Alem Corporation» قۇرامىندا «قازاق ەنتسيكلوپەدييالارى», استانانىڭ قاق ورتاسىنداعى «ديپلومات» قوناق ٷيٸ مەن بيزنەس ورتالىعى, «THE FAMILY» مەيرامحاناسى, استاناداعى كٶپسالالى كوللەدج, Alem study, Alem IT pro, Alem Travel سىندى فيرمالار كٸردٸ.
بٸراق, سول كٶكتەمدە وسى بيزنەستٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ نىساندارىندا باسقا قوجايىن پايدا بولادى.
«قازاق ەنتسيكلوپەدييالارى», «قازاقستان شۆەيتسارييا-امەريكا كوللەدجٸ», «ديپلومات» قوناق ٷيٸنٸڭ جاڭا قۇرىلتايشىسى بولىپ ارمان بايقادام جازىلعان.
ارمان بايقادامدى ٶزٸ فيلولوگ, ٶزٸ قۇرىلىسشى, فەرمەر, تٸپتٸ IT-مامان دەپ ايتۋعا بولادى. ول باسقاراتىن بٸرنەشە حولدينگ ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىمەن اينالىسادى. ال ٶزٸ لاتىن ەلٸپپەسٸنٸڭ نۇسقاسى بويىنشا بٸرنەشە سۇحبات بەرگەن.
بٸراق قازٸر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ارمان بايقادامنىڭ «قازاق ەنتسيكلوپەديياسى», «قازاقستان شۆەيتسارييا-امەريكا كوللەدجٸ», «ديپلومات» كەشەنٸنٸڭ ٷلەستەرٸنە شەكتەۋ قويىپ تاستادى.
ارىستانبەك مۇحامەديۇلى بيزنەس يمپەريياسىن قالاي قۇردى? ميللياردتاعان سومانىڭ نىساندارى جالاقىسى جوعارى ەمەس مەملەكەتتٸك قىزمەتكەردٸڭ قولىنا قالايشا تٷستٸ? بۇل ٶتە قىزىق سۇراق. جەنە وعان جاۋاپ بەرۋ ٷشٸن ەكس-مينيستردٸڭ بيزنەس يمپەريياسىنىڭ نەگٸزٸن قۇرايتىن «قازاق ەنتسيكلوپەدييالارى» مەن «ديپلومات» كەشەنٸنٸڭ تاريحىنا كٶز جٷگٸرتۋ كەرەك.
«ديپلومات», جەنە كەسٸپكەر مەن قىزداردىڭ كٶز جاسى
ەۋ باستا «ديپلومات» كەشەنٸ كەسٸپكەر سەرٸك قارىمساقوۆتٸكٸ بولدى. الايدا, ول ەسٸمٸن بٸرنەشە رەت ٶزگەرتكەن ابدۋلعاني بەدەلحان ەسٸمدٸ تەجٸريبەلٸ الاياققا الدانىپ, نەتيجەسٸندە بانككە 2,5 ميلليارد تەڭگە بەرەشەك بولادى. دەل وسى كەزدە ٸسكە ارىستانبەك مۇحامەديۇلى كٸرٸسكەن.
2018 جىلى سەرٸك قارىمساقوۆقا باسقا جوبالارعا قارجى كەرەك بولعاندا, وعان كەسٸپكەر ابدۋلعاني بەدەلحان شىعىپ, «ديپلومات» كەشەنٸندەگٸ كوممەرتسييالىق ورىنداردى ساتىپ الۋعا دايىن ەكەنٸن حابارلايدى. تاراپتار 15 000 شارشى مەتر بولاتىن مٷلٸك قۇنىن 4,5 ميلليارد تەڭگەگە باعالايدى. بٸراق بەدەلحان 4,5 ميلليارد تەڭگە قارجىنىڭ ورنىنا 2,5 ميلليارد تەڭگەنٸ سول «ديپلومات» كەشەنٸن كەپٸلگە قويىپ, نۇربانكتەن نەسيەگە الۋعا شەشٸم قابىلدايدى. سول ٷشٸن قارىمساقوۆتىڭ قولتاڭباسىن جالعان جاساتىپ, كەشەندٸ بانككە ٶتكٸزٸپ جٸبەرگەن.
سەرٸك قارىمساقوۆ ارتىنان سوتتا جەڭسە دە, ٶز قوناقٷيٸ ٷشٸن بانككە قارىز بولىپ قالدى. دەل وسى كەزدە, ارىستانبەك مۇحامەديۇلى ۋاقىتشا قارىز بەرۋ تۇرۋدى ۇسىنادى. سەرٸك قارىمساقوۆ ول اقشانى الىپ, بانك الدىنداعى قارىزدى جاۋىپ, «Diplomat» كەشەنٸن ارەستتەن بوساتادى.
سول كەزدە ارىستانبەك مۇحامەديۇلى قارىزدىڭ كەپٸلٸ رەتٸندە «Diplomat» كەشەنٸنٸڭ 71 پايىزىن ٶزٸنە اۋدارىپ بەرۋدٸ تالاپ ەتكەن. ارتىنان, سەرٸك قارىمساقوۆ ارىستانبەككە قارىزدى قايتارعىسى كەلسە دە, اقشانى الماي, قۇنى 8 ميلليارد تەڭگەگە باعالانعان كەشەندٸ ٶزٸنە الىپ العان. وسىلايشا ول استانانىڭ ورتاسىنداعى مٷلٸكتٸ الداۋ جولىمەن تٶرت ەسە ارزانعا قولعا تٷسٸردٸ.
بۇل جەردە تاعى بٸر سۇراق, ارىستان مۇحامەديۇلى 2,5 ميلليارد تەڭگەنٸ قايدان الدى?
قازاق ەنتسيكلوپەديياسى مەن الدانعان مەملەكەت
قازٸر «جاڭا قازاقستان» تٷرلٸ قىلمىستىق جولدارمەن قولدى بولعان مەملەكەتتٸك مٷلٸكتٸ ٶزٸنە قايتارا باستادى. وسى رەتتە, تەرگەۋ ورگاندارىنا «قازاق ەنتسيكلوپەديياسى» كەسٸپورىنىنىڭ قالاي جەكەشەلەندٸرگەنٸن تاعى بٸر تەكسەرۋ قاجەت.
«قازاق ەنتسيكلوپەدييالارى» جشس-نٸڭ مەملەكەتتٸك ٷلەسٸ 2015 جىلى ارنايى اۋكتسيوندا 222 ميلليون تەڭگەگە ساتىلدى. ول ٸرگەلٸ ەنتسيكلوپەدييالار, انىقتامالىقتار, سٶزدٸكتەر جەنە باسقا دا عىلىمي جەنە وقۋ ەدەبيەتتەرٸن شىعارۋمەن اينالىساتىن ەلدەگٸ جالعىز مامانداندىرىلعان كەسٸپورىن ەدٸ. ونى «Astana Inter Art» پروديۋسەرلٸك ورتالىعى ساتىپ العان.
ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ بيزنەسٸن بٸرٸكتٸرگەن «Alem Corporation» فيرماسى ەۋ باستا وسى «Astana Inter Art» دەگەن اتاۋمەن جۇمىس ٸستەگەن بولاتىن.
ونىڭ بالانسىندا نارىقتىق قۇنى ەلدەقايدا جوعارى بولعان جىلجىمايتىن نىساندار, ونىمەن بٸرگە مەملەكەتتٸك تاپسىرىستار بولعاندىقتان, تىم ارزان باعالانىپ, جەكە قولعا ٶتٸپ كەتكەن. مەملەكەتتٸك مٷلٸكتٸڭ بۇلايشا تالان-تاراجعا سالىنۋىنا كٸم مٷددەلٸ بولدى?
«قازاق ەنتسيكلوپەديياسى» جشس. فوتو: ە-auction
2014 جىلى «قازاق ەنتسيكلوپەدييالارى» جشس اكتيۆتەرٸنٸڭ قۇنى 68 ميلليون تەڭگە, ال مەنشٸكتٸ كاپيتالىندا 59 ميلليون تەڭگە جاتقان ەدٸ. مەملەكەتتٸك تاپسىرىستان جىلىنا كەم دەگەندە 70 ميلليون تەڭگە ەكەلٸپ وتىردى.
ارىستانبەكتٸ توقتاتقان «التىن ادام»
2022 جىلدىڭ مامىر ايىندا ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورى ارىستانبەك مۇحامەديۇلىن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس اگەنتتٸگٸ قاماۋعا الدى.
نەگٸزگٸ ايىپ - «التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» حالىقارالىق كٶرمەسٸن ٶتكٸزۋ كەزٸندە 146 ميلليون تەڭگەنٸڭ جىمقىرىلۋى. قازٸر شىعىن سوماسى 221 ميلليون تەڭگەگە ٶسكەن.
سەبەبٸ, وسى جىلدىڭ باسىندا انتيكور ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى الماز نۇرازحاندى قاماۋعا العاندا وعان قر مەدەنيەت جەنە سپورت ەكس-مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلىمەن جەنە باسقالارمەن سٶز بايلاسىپ, "ەلەم مۇراجايلارى بويىنشا التىن ادامنىڭ شەرۋٸ" حالىقارالىق كٶرمەسٸنٸڭ جوباسىن ٸسكە اسىرۋ كەزٸندە 221 ميلليون تەڭگە سوماسىندا سەنٸپ تاپسىرىلعان بيۋدجەت قاراجاتىن ۇرلاۋعا قاتىستى دەگەن ايىپ تاعىلعان.
بٸر قىزىعى, سول شەرۋ ٶتۋٸ تيٸس ۋاقىت پاندەمييا كەزٸمەن تۇسپا-تۇس كەلٸپ, شەكارالاردىڭ بارلىعى جابىق بولاتىن.
ارىستانبەك مۇحامەديۇلى بارلىق كٸنەنٸ نۇرازحانعا ارتىپ, ٶزٸ جازادان قۇتىلىپ كەتە الا ما? قازٸر ونىڭ قورعاۋشى جاعى وسىنداي ستراتەگييامەن جۇمىس ٸستەپ جاتقانداي. سوتتا بەرٸن بٷلدٸرگەن الماز نۇرازحان, ال ارىستانبەك مۇحامەديۇلى ەشتەڭە بايقاماعان دەگەن ۋەجدەر ايتىلارى سٶزسٸز.
ارىستانبەك مۇحامەديۇلى فوتو: orda.kz
ەكس-مينيستر, «ەسكٸ قازاقستان» شەنەۋٸگٸنٸڭ وبرازىن ٶزٸنە سىيدىرعان ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ جٷرگەن جەرٸ لاڭ بولسا دا, زاڭ بويىنشا شاڭ جۋىمادى. ونىڭ بيلٸك باسىندا بەدەلدٸ قامقورشىسى بولعانى انىق.
بٸز وقىرمان ونسىز دا جاقسى بٸلەتٸن «تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتى قۋدالاۋ» وقيعاسى, جەبٸر كٶرگەن قىزداردىڭ ۆيدەوٷندەۋٸ سىندى ەپيزودتاردى تٸلگە تيەك ەتكەن جوقپىز.
بۇرىن قازاقستاندا ميللياردتاپ ۇرلاعان جەمقور مەن 50 مىڭ تەڭگەگە قاتەلەسٸپ كەتكەن ەسەپشٸگە بٸردەي جازا كەسٸلٸپ جاتاتىن. بٸراق, ەندٸ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان» جاعدايىندا كٸنەسٸ دەلەلدەنگەن جان سوعان ساي جازاعا تارتىلۋى كەرەك دەپ ويلايمىز.
