Freedom Inside '26

جالعان اقپارات پەن مانيپۋلياتسييا: جىلانباەۆ ٸسٸنٸڭ تٶڭٸرەگٸندەگٸ داۋ

جالعان اقپارات پەن مانيپۋلياتسييا: جىلانباەۆ ٸسٸنٸڭ تٶڭٸرەگٸندەگٸ داۋ
uralskweek.kz

سوڭعى اپتادا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن كەيبٸر مەديا الاڭدارىندا قۇقىق قورعاۋشى باقىتجان تٶرەعوجينا تاراپىنان مارات جىلانباەۆتىڭ «ٶلٸم اۋزىندا جاتقانى» جايلى اقپارات بەلسەندٸ تٷردە تاراتىلدى. ەموتسيياعا قۇرىلعان جازبالار, حالىقارالىق ۇيىمدارعا ٷندەۋلەر جەنە تٷرلٸ پوستتار قوعامدا ٷلكەن رەزونانس تۋعىزدى. الايدا كولونييادان جارييالانعان بەينەجازبالار ونىڭ شىن مەنٸندە سپورتپەن اينالىسىپ, قالىپتى جاعدايدا ەكەنٸن كٶرسەتتٸ,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz 

ساياساتتانۋشى ەدٸل سەيفۋلليننٸڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي كلاسسيكالىق اقپاراتتىق مانيپۋلياتسييانىڭ مىسالى.

«قوعامعا «قاتەرلٸ حالدە» دەگەن وبراز ۇسىنىلىپ, كەيٸن ونى ساياسي كامپانيياعا پايدالانۋعا تىرىسقان. ال اقيقات بەينەجازبالار ارقىلى اشىلدى», – دەيدٸ ول.

قۇقىق قورعاۋشىلارعا سەنٸم داعدارىسى

جۋرناليست گٷلبانۋ ەبەنوۆا دا بۇل وقيعادان تٷڭٸلٸسٸن جاسىرمايدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, ەلٸمٸزدەگٸ كەيبٸر «قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ» باستى ماقساتى – شەتەلدٸك گرانتتارعا تەۋەلدٸ اقپاراتتىق سەبەپتەر جاساۋ.

«بٸز ولاردى شىنايى كٷرەسكەر دەپ سەنٸپ جازدىق. ال شىن مەنٸندە ەربٸر «شۋلى وقيعا» – دونورلارعا ەسەپ بەرۋدٸڭ امالى ەكەن. بۇل قوعامدى اداستىرادى, جۋرناليستەردٸ دە پايدالانعانداي ەسەر قالدىرادى», – دەيدٸ ول.

«دٷمشە-بەلسەندٸلەر» فەنومەنٸ

ال جۋرناليست ورال ەلٸمبەكتٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل جاعداي – حالىقارالىق قارجىلاندىرۋدىڭ توقتاۋى سالدارىنان تۋعان قۇبىلىس.

«USAID بار كەزدە جالعاندى جالپاعىنان باسقان بەلسەندٸلەر قازٸر جاڭا اقشا كٶزٸن تابا الماي, قوعامنان قارجى جيناۋ ٷشٸن ٶتٸرٸكتٸ كٷشەيتتٸ. شىندىعىندا, ولاردىڭ قازاققا پايداسى شامالى. قالتاسىنا اقشا تٷسسە بولعانى», – دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.

جەكە سەنٸمنٸڭ جوعالۋى

ساياسي شولۋشى يلياس مىنجاساروۆ بولسا, تٶرەعوجيناعا سەنٸمنٸڭ ەلدەقاشان جوعالعانىن ايتادى. ونىڭ سٶزٸنشە, بەلسەندٸ بۇرىن دا «شىنايىلىقتان الشاق تەورييالار» ۇسىنعان.

«جىلانباەۆتىڭ دەنساۋلىعى شىن مەنٸندە ولاردى الاڭداتىپ وتىرعان جوق. كەيدە ولاردىڭ ٶزدەرٸ «جاقسى بولار ما ەدٸ, شىنىمەن اۋىر حالدە بولسا» دەگەن وي تۋدىرادى. ٶيتكەنٸ سول ارقىلى ٶزدەرٸنٸڭ «دۇرىس ەكەندٸگٸن» دەلەلدەۋگە تىرىسادى», – دەيدٸ ول.

جىلانباەۆ ٸسٸ اقپاراتتىق سوعىستىڭ قۇرالىنا اينالعانى بايقالادى. بٸر جاعىندا – ەموتسيياعا قۇرىلعان اڭىزدار, ەكٸنشٸ جاعىندا – ناقتى فاكتٸلەر. بۇل جاعداي قازاقستاندىق قوعام ٷشٸن ماڭىزدى ساباق: ەربٸر رەزونانستى اقپاراتتى تەكسەرٸپ, مانيپۋلياتسيياعا ەرمەي, فاكتٸگە سٷيەنگەن دۇرىس.

وقيعا تاعى دا كٶرسەتكەندەي, ازاماتتىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ باستى قۇنى – ادالدىق پەن شىنايىلىق. ال ولار بولماعان جەردە, قۇقىق قورعاۋشىلىق ميسسيياسى سەنٸمسٸزدٸك پەن كٷمەننٸڭ كٶلەڭكەسٸندە قالادى.