Freedom Inside '26

"جاعداي اۋىر ەمەس, ٶتە اۋىر". دەپۋتات قۇسپان دابىل قاقتى

"جاعداي اۋىر ەمەس, ٶتە اۋىر". دەپۋتات قۇسپان دابىل قاقتى
BAQ.KZ/گٷلجان رامانقۇلوۆا

مەجٸلٸس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, تٷزەۋ مەكەمەلەرٸنٸڭ جايىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

"2023 جىلى دەپۋتات بولىپ سايلانعان سەتتەن بەرٸ ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق نەگٸزگٸ تٷزەۋ مەكەمەسٸن ارالاپ شىقتىم. جۋىردا عانا باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى جاعدايمەن تانىسىپ قايتتىم. ايتارىم جاعداي اۋىر ەمەس, ٶتە اۋىر. قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸنٸڭ (قاج) سوزىلمالى قارجىلاندىرىلماۋىنا بايلانىستى بۇل سالاداعى نەگٸزگٸ مٸندەتتەر ورىندالۋى قاتەرگە ۇشىراپ وتىر", - دەدٸ ول.

دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, 2025 جىلعا ٸٸم قاج كوميتەتٸ 151,4 ملرد تەڭگە سوماسىندا شىعىن جوسپارلاعانىمەن, تەك 88,3 ملرد تەڭگە ماقۇلدانعان. بۇل - 63 ملرد تەڭگە نەمەسە 42% دەفيتسيت دەگەن سٶز.

"ەڭ وسال باعىتتاردىڭ قاتارىندا ارنايى كونتينگەنتتٸ ازىق-تٷلٸكپەن, كيٸم-كەشەكپەن, كوممۋنالدىق قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ بار. جاعدايدى ودان ەرٸ قيىنداتىپ تۇرعان – سوتتالعاندار سانى ارتۋى (2024 جىلى – 36 923, 2025 جىلى – 40 364) جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ تاريفتەرٸ كٶتەرٸلۋٸ", - دەدٸ ول.

ابزال قۇسپان بٷگٸندە شۇعىل تٷردە 14,1 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە قوسىمشا قارجى قاجەت ەكەنٸن ايتتى, ونىڭ ٸشٸندە:

  • 8,7 ملرد تگ – تاماقتاندىرۋعا (سونىڭ ٸشٸندە 2,3 ملرد تەڭگە بەرەشەكتٸ ٶتەۋگە);
  • 3,4 ملرد تگ – كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸ تٶلەۋگە;
  • 2 ملرد تگ – كيٸم-كەشەك جەنە تٶسەك-جابدىق الۋعا.

"سوتتالعان شەتەل ازاماتتارىن ٶز ەلدەرٸنە قايتارۋ مەسەلەسٸ دە ەلٸ شەشٸمٸن تاپپاي وتىر. جىل باسىنان بەرٸ 1 000-نان اسا شەتەلدٸك سوتتالعاننىڭ نەبەرٸ 45-ٸ عانا ەلدەرٸنە قايتارىلعان. كەيبٸر مەملەكەتتەر ٶز ازاماتتارىن قابىلداۋدان باس تارتىپ وتىر. وسى باعىتتاعى حالىقارالىق كەلٸسسٶزدەر مەن ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ قاجەت", - دەدٸ ول.

ونىڭ سٶزٸنشە, ەلدەگٸ تٷرمەلەردٸڭ ينفراقۇرىلىمى دا مٷلدە ەسكٸرگەن.

"قازاقستانداعى تٷزەتۋ مەكەمەلەرٸنٸڭ 75%-ى ٶتكەن عاسىردىڭ 30–70 جىلدارى, تٸپتٸ كەيبٸرٸ پاتشالىق رەسەي زامانىندا, 200–300 جىل بۇرىن سالىنعان. بٷگٸنگٸ تالاپقا ساي كەلمەيتٸن باراق ٷلگٸسٸندەگٸ تٷرمەلەردٸ كامەرالىق تيپتەگٸ زاماناۋي مەكەمەلەرمەن الماستىرۋ – كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن مٸندەت. باراقتا, 80–100 ادام بٸرگە تۇراتىن ورتادا تەربيە جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ مٷمكٸن ەمەس. ونداي جەردە ٶزٸندٸك قىلمىستىق سۋبمەدەنيەت قالىپتاسادى. وسى ورتادا دٸني ەكسترەميزمنٸڭ دە تامىرى جايىلىپ بارادى", - دەدٸ ول.