بٸر ەسٸمنٸڭ قايتا ورالۋى
يسماتۋللا ماقسۇمنىڭ ەسٸمٸ قازاقستاندا 2011 جىلى «سوپىلار ٸسٸ» بويىنشا ٶتكەن سوت پروتسەسٸنەن كەيٸن كەڭٸنەن تانىلدى. سوت ونى 14 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىردى. سول ٸس بويىنشا قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, تەحنيكالىق عىلىمدار دوكتورى سايات ىبىراي دا 12 جىلعا سوتتالدى. كەيٸن ىبىراي شارتتى تٷردە مەرزٸمٸنەن بۇرىن بوساتىلدى. ارادا جىلدار ٶتتٸ.
الايدا 2026 جىلى يسماتۋللا ماقسۇمنىڭ ەسٸمٸ اقپارات كەڭٸستٸگٸنە قايتا ورالدى. بۇل جولى بٸر عانا ماتەريالمەن ەمەس, بٸرٸنەن كەيٸن بٸرٸ جارييالانعان سۇحباتتار مەن ولاردى جالعاستىرعان ماتەريالدار ارقىلى. ماۋسىم ايىندا يسماتۋللانىڭ اينالاسىندا بولعانىن ايتاتىن ەسباتىر سەيسەنوۆ سۇحبات بەردٸ. كەيٸن اقىلبەك جۇمابەكوۆ تە وسى تاقىرىپقا قاتىستى ٶز تەجٸريبەسٸ مەن مەلٸمدەمەلەرٸن جارييا ەتتٸ. جارييالانىمدار باسقا اقپارات قۇرالدارىنا تاراعاننان كەيٸن قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى دا رەسمي مەلٸمدەمە جاسادى.
رەداكتسييا يسماتۋللا ماقسۇم تۋرالى سوڭعى جارييالانىمدارعا شولۋ جاساپ, ولاردىڭ حرونولوگيياسىن, نەگٸزگٸ كەيٸپكەرلەرٸن جەنە اقپاراتتىڭ بٸر ماتەريالدان ەكٸنشٸسٸنە قالاي تاراعانىن سالىستىردى. باستى سۇراق: بۇل تاقىرىپ نەگە دەل قازٸر قايتا كٶتەرٸلدٸ جەنە اقپاراتتىق تولقىننىڭ باستالۋىنا قانداي جارييالانىمدار تٷرتكٸ بولدى?
SADAQ بۇل تاقىرىپقا بۇرىننان نازار اۋدارعان
2024 جىلدىڭ 22 سەۋٸرٸندە SADAQ Media-نىڭ «دٷربٸ» جوباسىندا سانجار كەرٸمبايمەن يسماتۋللا ماقسۇم تۋرالى ارنايى سۇحبات شىقتى. وندا جۋرناليست يسماتۋللا ماقسۇمنىڭ تٷرمەدە كٸمدەرمەن بٸرگە وتىرعانىن, كەيٸن قانداي ادام بولىپ ورالعانىن سۇرادى. ياعني SADAQ يسماتۋللا تاقىرىبىنا 2026 جىلى العاش رەت كەلگەن جوق.
2026 جىلعى 17 ماۋسىمدا SADAQ-تىڭ «دٷربٸ» جوباسىندا ەسباتىر سەيسەنوۆپەن سۇحبات شىقتى. سەيسەنوۆ بۇرىن يسماتۋللا ماقسۇمنىڭ ورتاسىندا بولعانىن ايتىپ, كەيٸن ول جەردەن كەتكەنٸن باياندادى. ول ٶزٸنە قويىلعان سۇراقتاردان كەيٸن قىسىم كٶرگەنٸن, «ٸشٸڭە جىن كٸرگەن» دەگەن سٶز ايتىلعانىن جەنە قامشىمەن ۇرىلعانىن مەلٸمدەدٸ. بۇل سەيسەنوۆتٸڭ سۇحباتتا ايتقان سٶزٸ, رەداكتسييا تاراپىنان تەۋەلسٸز راستالعان فاكت رەتٸندە قاراستىرىلمايدى.
بٸر سۇحباتتان بٸرنەشە جارييالانىمعا
18 ماۋسىمدا Ozgeris ەسباتىر سەيسەنوۆتٸڭ سٶزدەرٸن جارييالاپ, SADAQ-تىڭ «دٷربٸ» سۇحباتىنا سٷيەندٸ. سول كٷنٸ Janabastau دا سەيسەنوۆتٸڭ سۇحباتىنداعى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ پەن قىرىمبەك كٶشەرباەۆ تۋرالى پٸكٸرلەرٸن ماتەريال ەتتٸ. ەكٸ باسىلىم دا نەگٸزگٸ اقپارات كٶزٸ رەتٸندە SADAQ سۇحباتىن كٶرسەتتٸ.
كەيٸن Democrat.kz تە سەيسەنوۆتٸڭ سۇحباتىنا سٷيەنگەن ماتەريال جارييالادى, ال Smi24 تاقىرىپتى ەرٸ قاراي تاراتتى. وسى كەزەڭدە ەسباتىردىڭ جەكە ەڭگٸمەسٸ بٸر پودكاست شەڭبەرٸنەن شىعىپ, بٸرنەشە سايتتا قايتا جارييالاندى.
قايتا جارييالانعان ماتەريالداردا باستاپقى دەرەككٶز رەتٸندە SADAQ-تىڭ كٶرسەتٸلۋٸ اقپاراتتىڭ مەديالار اراسىندا قالاي ٶتكەنٸن اڭعارتادى: الدىمەن كەيٸپكەردٸڭ سۇحباتى شىقتى, ودان كەيٸن باسقا باسىلىمدار سول سۇحباتقا سٷيەنگەن ماتەريالدار ەزٸرلەدٸ. بۇل فاكت جارييالانىمداردىڭ ٶزٸندەگٸ سٸلتەمەلەرمەن راستالادى.
اقىلبەك جۇمابەكوۆ جەنە جانار بايسەمٸزدٸڭ سۇحباتتارى
Politico.kz باسىلىمىندا 2026 جىلعى 28 قىركٷيەكتە جارييالانعان جانار بايسەمٸزدٸڭ اقىلبەك جۇمابەكوۆپەن سۇحباتىندا يسماتۋللا ماقسۇمعا قاتىستى اۋىر ايىپتاۋلار ايتىلدى. جۇمابەكوۆتٸڭ سٶزٸنشە, ماقسۇم جاس جٸگٸتتەرگە جىنىستىق سيپاتتاعى ۇسىنىستار جاساعان. ول سونداي-اق بٸر جٸگٸتتٸڭ ٶزٸمەن بەينەبايلانىس ارقىلى سٶيلەسٸپ, باسىنان ٶتكەن جاعدايدى بايانداعانىن ايتادى. سۇحباتتا ەلگٸ جٸگٸتكە كٷش كٶرسەتۋگە ەرەكەت جاسالعانى جەنە بولعان جايتتى جارييا ەتپەۋ ٷشٸن قورقىتقانى تۋرالى دا سٶز قوزعالادى. جۇمابەكوۆ مۇنداي وقيعالار تۋرالى بۇعان دەيٸن دە وسى ورتادان شىققان ادامداردان ەستٸگەنٸن جەتكٸزەدٸ.
جانار بايسەمٸز يسماتۋللا تاقىرىبىنا بۇعان دەيٸن دە بارعان. Caravan.kz جارييالاعان سۇحباتتا سانجار كەرٸمباي يسماتۋللا ماقسۇممەن قازٸرگٸ كەزدە ارالاسپايتىنىن جەنە ونى سوڭعى رەت قاشان كٶرگەنٸن ايتقان. دەمەك, قىركٷيەك سوڭىنداعى سۇحبات جۋرناليستٸڭ وسى تاقىرىپقا جاساعان العاشقى ماتەريالى ەمەس.
اقىلبەك جۇمابەكوۆتٸڭ جانار بايسەمٸزگە قالاي شىققانى, جۋرناليستٸڭ وعان كٸم ارقىلى بايلانىسقانى Politico ماتەريالىندا كٶرسەتٸلمەگەن. الايدا جارييالانعان سۇحباتتىڭ ٶزٸندە جۇمابەكوۆتٸڭ ەسباتىر پودكاستىن كٶرگەنٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ ەڭگٸمەلەر تۋرالى ايتقانى بار. بۇل جارييالانىمدار اراسىنداعى ناقتى كٶرٸنەتٸن اقپاراتتىق بايلانىس.
سايات ىبىراي: ورتاق سوت ٸسٸنەن كەيٸنگٸ بايلانىس
يسماتۋللا ماقسۇمنىڭ تاريحىندا سايات ىبىرايدىڭ ورنى بٶلەك. ول قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, دوكتور تەحنيچەسكيح ناۋك رەتٸندە بەلگٸلٸ بولدى. 2011 جىلعى 19 قازاندا «سوپىلار ٸسٸ» بويىنشا يسماتۋللا ماقسۇم 14 جىلعا, سايات ىبىراي 12 جىلعا سوتتالدى. 2012 جىلعى مامىردا اپەللياتسييالىق ساتى ٷكٸمدٸ كٷشٸندە قالدىرعانى تۋرالى دا اقپارات جارييالاندى. سايات ىبىراي 2018 جىلعى سەۋٸردە شارتتى تٷردە مەرزٸمٸنەن بۇرىن بوساتىلدى.
ودان كەيٸن دە ىبىرايدىڭ ەسٸمٸ يسماتۋللا ماقسۇممەن بايلانىستى جارييالانىمداردا كەزدەستٸ. 2022 جىلعى Malim.kz ماتەريالى ونىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جازبالارى مەن ماقسۇمدى قولداعان پٸكٸرلەرٸنە نازار اۋداردى. بۇل دەرەك ىبىرايدىڭ كەيٸنگٸ كەزەڭدە دە يسماتۋللا تۋرالى جارييا تٷردە پٸكٸر بٸلدٸرگەنٸن كٶرسەتەدٸ. Malim.kz, 2022 جىل
سايات ىبىرايدىڭ تاريحى بۇل تاقىرىپتىڭ تامىرى 2026 جىلعى جارييالانىمداردان ەلدەقايدا ەرتەرەك جاتقانىن كٶرسەتەدٸ. الايدا ونىڭ قازٸرگٸ جارييالانىمداردى ۇيىمداستىرۋعا قاتىسقانى تۋرالى اتالعان دەرەككٶزدەردە مەلٸمەت جوق.
قمدب مەلٸمدەمەسٸ جەنە اقپاراتتىق رەزونانس
2026 جىلعى 1 قازاندا قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى يسماتۋللا ماقسۇمعا قاتىستى ارنايى مەلٸمدەمە جاسادى. قمدب سوڭعى كٷندەرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن ينتەرنەت پلاتفورمالارىندا ماقسۇمعا جەنە ونىڭ قولداۋشىلارىنا قاتىستى بٸرقاتار سۇحباتتار مەن جازبالار جارييالانىپ, قوعامدا تالقىلانىپ جاتقانىن ايتتى. باسقارما يسماتۋللا ماقسۇم مەن ونىڭ جاقتاستارىنىڭ قمدب-عا قاتىسى جوق ەكەنٸن مەلٸمدەپ, ياساۋي مۇراسىن جەكە تۇلعالاردىڭ نەمەسە توپتاردىڭ ٶز مٷددەسٸنە پايدالانباۋعا شاقىردى.
قمدب ناقتى بٸر سۇحباتتى نەمەسە بٸر جۋرناليستٸ مەلٸمدەمەنٸڭ سەبەبٸ رەتٸندە اتامادى. دەگەنمەن مەلٸمدەمە ماۋسىمداعى SADAQ سۇحباتىنان, قىركٷيەكتەگٸ جاڭا سۇحباتتاردان كەيٸن جارييالاندى. باسقارمانىڭ مەتٸنٸ تاقىرىپتىڭ ينتەرنەتتە كەڭ تالقىلانىپ جاتقانىن رەسمي تٷردە تٸركەدٸ.
قورىتىندى: حايپ پا, ەلدە جىلدار بويى ايتىلماي كەلگەن شىندىق پا?
يسماتۋللا ماقسۇم تٶڭٸرەگٸندەگٸ اقپاراتتىق تولقىن بٸر سۇراقتى العا شىعارىپ وتىر: نەگە بۇل تاقىرىپ اراعا جىلدار سالىپ قايتا كٶتەرٸلدٸ جەنە بۇعان دەيٸن ايتىلعان ەڭگٸمەلەر نەگە ەندٸ عانا كەڭ اۋديتوريياعا جەتٸپ جاتىر? ەسباتىر سەيسەنوۆ پەن اقىلبەك جۇمابەكوۆتٸڭ مەلٸمدەمەلەرٸ, جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتتارى جەنە ولاردىڭ باسقا باسىلىمداردا قايتا جارييالانۋى قوعام نازارىن وسى مەسەلەگە اۋداردى. ال قمدب-نىڭ مەلٸمدەمەسٸ تاقىرىپتىڭ قوعامدىق ەرٸ دٸني كەڭٸستٸكتە دە ٶزەكتٸ بولعانىن كٶرسەتتٸ.
بٸراق مەسەلەنٸ تەك اقپاراتتىق حايپ دەپ ىسىرىپ قويۋ دا, جارييالانعان بارلىق ايىپتاۋدى دەلەلدەنگەن شىندىق رەتٸندە قابىلداۋ دا دۇرىس ەمەس. ەگەر ايتىلعانداردىڭ ارتىندا ناقتى وقيعالار تۇرسا, ولار جان-جاقتى تەكسەرٸلٸپ, تيٸستٸ باعاسىن الۋى كەرەك. ال ەگەر جارييا مەلٸمدەمەلەر ناقتى دەلەلدەرمەن بەكٸتٸلمەسە, بۇل دا اشىق ايتىلۋى تيٸس. قوعامعا كەرەگٸ بٸرەۋدٸ اقتاۋ نەمەسە قارالاۋ ەمەس, جىلدار بويى جاۋاپسىز قالعان سۇراقتارعا دەرەككە سٷيەنگەن ناقتى جاۋاپ الۋ. ٶيتكەنٸ ادامنىڭ دٸني بەدەلٸ دە, وعان تاعىلعان اۋىر ايىپ تا تەكسەرۋدەن جوعارى تۇرماۋى كەرەك.
