ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ماس كٷيٸندە كٶلٸك جٷرگٸزگەندەرگە قاتىستى جازانى جەڭٸلدەتۋگە ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ قارسى. بۇل تۋرالى قر ٸٸم ەكٸمشٸلٸك پوليتسييا كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى قايسار سۇلتانباەۆ مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىنان بەرٸ ۆەدومستۆوعا 7,5 مىڭعا جۋىق جازانى جەڭٸلدەتۋ تۋرالى ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷسكەن. الايدا مينيسترلٸك بۇل ۇسىنىستاردى قولداۋدان باس تارتىپ وتىر.
ەسكە سالايىق,قازاقستاندا ماس كٷيدە كٶلٸك ايداعانداردىڭ جازاسىن جەڭٸلدەتۋ ۇسىنىلعان بولاتىن.
اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتييالىق پاتريوتتىق پارتيياسىنىڭ فراكتسيياسىنا قر ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسٸنٸڭ 608-بابىنا قاتىستى حالىقتان كٶپتەگەن شاعىمدار تٷسكەن. بۇل باپقا سەيكەس, الكوگولدٸك, ەسٸرتكٸلٸك نەمەسە توكسيكومانييالىق ماساڭ كٷيدە كٶلٸك باسقارعانى ٷشٸن نەمەسە كٶلٸكتٸ ماس ادامعا بەرگەنٸ ٷشٸن ازاماتتار 15 تەۋلٸككە ەكٸمشٸلٸك قاماۋعا الىنىپ, 7 جىلعا كٶلٸك قۇرالىن باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلادى.
الايدا قازاقستاندىقتار اتالعان باپتىڭ قازٸرگٸ رەداكتسيياسى بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك جەنە قۇقىقتىق پروبلەمالار تۋدىرىپ وتىرعانىن العا تارتادى.
حالىقتىڭ باستى شاعىمدارى قانداي?
- جەتٸ جىلعا كٶلٸك جٷرگٸزۋ قۇقىعىنان ايىرۋ - ەلەمدەگٸ ەڭ قاتاڭ جازالاردىڭ بٸرٸ. بۇل جازا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ اۋىرلىعىن ەسكەرمەيدٸ (مىسالى, جول-كٶلٸك وقيعاسىنىڭ بولماۋى نەمەسە قانداعى الكوگولدٸڭ تٶمەن دەڭگەيٸ).
- زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ دەرەجەسٸ ەسكەرمەيتٸن جٷيە. ەكٸمشٸلٸك سوتتار 608-باپ بويىنشا ٸستەردٸ كٶبٸنە فورمالدى تٷردە قارايدى. نەگٸزگٸ دەلەل - مەديتسينالىق قورىتىندى عانا.
- كەسٸبي جٷرگٸزۋشٸلەر ٷشٸن اۋىر سوققى. بۋلدوزەريستەر, كران جٷرگٸزۋشٸلەر, تاكسي جٷرگٸزۋشٸلەرٸ مەن كۋرەرلەر - كٶلٸك جٷرگٸزۋ ارقىلى كٷنكٶرٸسٸن تاۋىپ وتىرعان ازاماتتار تابىس كٶزٸنەن ايرىلىپ, وتباسىلارى قارجىلىق قيىندىققا تاپ بولۋدا. ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ەلٸمٸزدە 500 مىڭعا جۋىق ادام تاكسي جەنە جەتكٸزۋ قىزمەتتەرٸندە جۇمىس ٸستەيدٸ.
- جازانىڭ شامادان تىس قاتالدىعى جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن تۋدىرادى.جٷرگٸزۋشٸلەر تاراپىنان پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ تەرٸس ەرەكەتتەرٸنە قاتىستى شاعىمدار جيٸ تٷسۋدە.
- ماساڭدىق دەڭگەيٸن انىقتاۋ ەدٸستەرٸنە سەنٸمسٸزدٸك. الكوگول مەن ەسٸرتكٸ زاتتارىن انىقتاۋ تەستٸلەرٸندە قاتەلٸكتەر كەتۋٸ مٷمكٸن.
ستاتيستيكا نە دەيدٸ?
قر ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە قاراستى ەكٸمشٸلٸك پوليتسييا كوميتەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, اتالعان باپتىڭ جاڭا رەداكتسيياسى قابىلدانعالى بەرٸ 200 مىڭنان استام ادام جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان. ال 2022-2024 جىلدارى ەلٸمٸزدە 62 317 جول-كٶلٸك وقيعاسى تٸركەلسە, ونىڭ 1 266-سى ماساڭ كٷيدە جاسالعان.
حالىقارالىق تەجٸريبە قانداي?
«اۋىل» پارتيياسى حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ زەردەلەپ, بٸرقاتار قىزىقتى سالىستىرۋلاردى ۇسىندى:
- گەرمانييا: 0,5 پروميللەگە دەيٸن - ايىپپۇل, 0,5-1,1‰ - ايىپپۇل جەنە ۋاقىتشا قۇقىقتان ايىرۋ, 1,1‰-دەن جوعارى - قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك.
- فرانتسييا: 0,5‰ اسسا - 3 جىلعا دەيٸن ۋاقىتشا قۇقىقتان ايىرۋ (جكو بولسا نەمەسە تەستتەن باس تارتسا - جازا كٷشەيەدٸ).
- اقش: جازالار ايماققا بايلانىستى, بٸراق قۇقىقتان ايىرۋ مەرزٸمٸ سيرەك 3-5 جىلدان اسادى.
- رەسەي: العاشقى بۇزۋشىلىق ٷشٸن 1,5-2 جىلعا قۇقىقتان ايىرۋ.
"اۋىل" پارتيياسىنىڭ ۇسىنىستارى:
- ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ قازٸرگٸ قولدانىستاعى 15 تەۋلٸككە قاماۋ جەنە 7 جىلعا قۇقىقتان ايىرۋ شارالارىن ساقتاۋ قاجەتتٸلٸگٸ بويىنشا ارگۋمەنتتٸ تالداۋ ۇسىنسىن.
- الكوگول جەنە ەسٸرتكٸ زاتتارىن انىقتاۋ بويىنشا بٸرٸزدٸ ەرەجەلەر ەزٸرلەسٸن. تالداۋدى ٶتكٸزەتٸن زەرتحانانى تاڭداۋ قۇقىعى مەن قايتا تەكسەرۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلسىن.
- جول ەرەجەلەرٸن بۇزۋدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان تيٸمدٸ پروفيلاكتيكالىق شارالاردى ۇسىنسىن.
