Halyk Finance اناليتيكالىق ورتالىعى 3 اقپاندا ۇلتتىق بانكتٸڭ ۆاليۋتا نارىعى بويىنشا 2025 جىلدىڭ قاڭتارىنا ارنالعان مەلٸمدەمەسٸنە قاتىستى ٶز پٸكٸرٸن ۇسىندى, دەپ جازادى Dalanews.kz.
ايتا كەتسەك, قاڭتار ايىندا تەڭگە سوڭعى تٶرت اي ٸشٸندە ايتارلىقتاي نىعايدى. بۇعان قاتىستى ۇلتتىق بانك جارييالاعان اقپاراتقا كەيبٸر ساراپشىلاردىڭ كٶڭٸلٸ تولماعان بولاتىن. "نەگە ۇلتتىق بانك بۇل رەتتە قابىلداعان شارالارىن اشىپ ايتپايدى" دەگەن سيپاتتا سۇراقتار بولعان. مٸنە, وسى سۇراقتى Halyk Finance بىلايشا ەگجەي-تەگجەي زەرتتەپ كٶرٸپتٸ:
ايدىڭ سوڭىندا تەڭگە باعامى 1,3%-عا نىعايىپ, بٸر اقش دوللارى 518,2 تەڭگەنٸ قۇرادى. KASE ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸنٸڭ تٶمەندەۋ ديناميكاسى جالعاسىپ, ول 4,5 ملرد دوللاردى قۇرادى, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ تٶرتٸنشٸ توقسانىنداعى كٶلەمدەردەن ايتارلىقتاي تٶمەن. قاڭتاردا ۇلتتىق بانك وتاندىق التىن ٶندٸرۋشٸ كەسٸپورىنداردان بۇرىن ساتىپ الىنعان التىندى ساتۋدان تٷسكەن اقش دوللارىن ٸشكٸ ۆاليۋتا نارىعىندا ساتۋ كٶزدەلەتٸن تەڭەستٸرۋ تەتٸگٸن ەندٸرۋگە شەشٸم قابىلدادى. وسىلايشا 244 ملرد تەڭگە (ورتاشا ايلىق باعام بويىنشا 465 ملن دوللار) كٶلەمٸندە قوسىمشا ۆاليۋتا ساتىلدى. سونىمەن قاتار, قاڭتاردا ترانسفەرتتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن 850 ملن دوللار ايىرباستالدى, ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ جارتىسىن ساتۋ تەجٸريبەسٸ جالعاستى جەنە بجزق ٷشٸن ۆاليۋتا ساتىپ الىنبادى, بۇل تەڭگەنٸڭ نىعايۋىنا بٸرگە ىقپال ەتتٸ.
قاڭتاردا 2024 جىلدىڭ تٶرتٸنشٸ توقسانىنداعى كٶرسەتكٸشتەرمەن سالىستىرعاندا KASE ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸنٸڭ ايتارلىقتاي تٶمەندەۋٸ بايقالدى. وسىلايشا, ايدىڭ اياعىندا ساۋدا كٶلەمٸ جەلتوقسانداعى 5,3 ملرد دوللارمەن جەنە قاراشاداعى 5,5 ملرد دوللارمەن سالىستىرعاندا 4,5 ملرد دوللاردى قۇرادى, بۇل ۆاليۋتاعا سۇرانىستىڭ ودان ەرٸ تٶمەندەۋٸ مەن تۇراقتانۋىن كٶرسەتەدٸ. ۇلتتىق بانكتٸڭ قور بيرجاسىندا ۆاليۋتانى تازا ساتۋى شامامەن 1,3 ملرد دوللاردى قۇرادى.
ونىڭ بٸر بٶلٸگٸ بيۋدجەتكە ترانسفەرتتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ۆاليۋتا ساتۋعا, بٸر بٶلٸگٸ "سامۇرىق-قازىنا" اق وبليگاتسييالىق نەسيەسٸ ارقىلى تالدىقورعان-ٷشارال ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋعا قاتىستى. وسى ەكٸ ماقساتتا ۇلتتىق بانك قاڭتاردا ۇلتتىق قوردان 850 ملن اقش دوللارىن ساتتى. ۇلتتىق قوردان تٷسكەن ساتۋ ٷلەسٸ جالپى ساۋدا كٶلەمٸنٸڭ بەستەن بٸر بٶلٸگٸن قۇرادى. ٷشٸنشٸ بٶلٸك وتاندىق التىن ٶندٸرۋشٸ كومپانييالاردان ساتىپ الىنعان التىندى ساتۋدان تٷسكەن اقش دوللارىن ساتۋدى كٶزدەيتٸن دوللار ساتىپ, وعان التىن ساتىپ الۋ تەجٸريبەسٸن ەنگٸزۋدٸڭ نەتيجەسٸ. وسى تەتٸكتٸڭ نەتيجەسٸندە 244 ملرد تەڭگە (نەمەسە ورتاشا ايلىق ايىرباس باعامى بويىنشا شامامەن 465 ملن دوللار) الىندى.
"ٶتكەن جىلى ۇلتتىق قوردان "سامۇرىق-قازىنا" اق وبليگاتسييالىق زاەمدارىن ساتىپ الۋعا, سونداي-اق ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا 238 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. 2025 جىلدىڭ قاڭتارىندا وسىنداي ماقساتتارعا بٶلٸنگەن كٶلەمدەرمەن بٸرگە بۇل ۆاليۋتالىق ساۋدا كٶلەمٸنە جەنە ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن ايتارلىقتاي سومانى بٸلدٸرەدٸ. سوندىقتان, وسىعان بايلانىستى ۆاليۋتا باعامىنا ەسەرٸن بەيتاراپتاندىرۋ ٷشٸن مۇنداي ساتۋدىڭ جٷيەلٸلٸگٸ مەن بٸركەلكٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى", دەپ اتاپ ٶتتٸ HF ساراپشىلارى.
تەڭگە باعامىنا ارنالعان بولجام
اقپان ايىندا ۇلتتىق بانكتٸڭ ەسەبٸنە سەيكەس, ٷكٸمەت بيۋدجەتتٸك ٶتٸنٸمدەر نەگٸزٸندە ۇلتتىق قوردان 550 ملن دوللاردان 650 ملن دوللارعا دەيٸن (ورتاشا ەسەپپەن 600 ملن دوللار) ۆاليۋتا ساتۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونىمەن قاتار, "اينا" تەجٸريبەسٸ جالعاسادى, ونىڭ اياسىندا اقپان ايىندا شامامەن 250 ملرد تەڭگە (نەمەسە شامامەن 475 ملن دوللار) سوماعا ۆاليۋتا ساتۋ جوسپارلانۋدا. نەتيجەسٸندە اقپاندا ۇلتتىق بانكتەن نارىققا ۆاليۋتانىڭ اي سايىنعى تازا اعىنى قاڭتارداعىدان تٶمەن بولۋى مٷمكٸن. سونىمەن قاتار, ۇلتتىق بانك بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ ۆاليۋتالىق ٷلەسٸن قولداۋ ٷشٸن اقپان ايىندا شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىرعان جوق, ال كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمدەردٸڭ 50%-ىن مٸندەتتٸ تٷردە ساتۋى تۋرالى ەرەجە دە بار.
"وسىلايشا, سىرتقى جەنە ٸشكٸ فاكتورلار ٶزگەرٸسسٸز قالعان جەنە ايىرباس باعامىنىڭ ديناميكاسىنا ەسەر ەتەتٸن جاڭا جاعىمسىز جاعدايلار تۋىنداماعان جاعدايدا اقپان ايىندا دوللاردىڭ تەڭگەگە شاققانداعى باعامى شامامەن قازٸرگٸ دەڭگەيدە ساقتالادى دەپ بولجايمىز. بيىلعى ايىرباس باعامى بويىنشا بولجامدارعا كەلەتٸن بولساق, جىل سوڭىنا دەيٸن ول بٸر دوللار 550-560 تەڭگە ارالىعىندا بولۋى مٷمكٸن دەپ بولجاپ وتىرمىز", - دەيدٸ HF ساراپشىسى مەدينا قابجاليالوۆا.
مۇنايدىڭ ەلەمدٸك باعاسىنا قاتىستى جوعارى بەلگٸسٸزدٸك ساقتالۋدا, ال دونالد ترامپتىڭ ساياساتى اقش-تاعى تاقتاتاس مۇنايى ٶندٸرٸسٸنٸڭ ارتۋىنا الىپ كەلۋٸ مٷمكٸن, بۇل ەلەمدٸك باعاعا قوسىمشا قىسىم جاسايدى.
"رۋبل فاكتورىنا كەلەتٸن بولساق, قر ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارىنىڭ جۋىرداعى تٷسٸنٸكتەمەسٸن كەلتٸرە كەتكەن جٶن, ول رۋبل ناقتى فاكتورلاردىڭ, سونىڭ ٸشٸندە سانكتسييالىق قۇرامداس بٶلٸككە بايلانىستى ەسەر ەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. قازٸرگٸ جاعدايدا رەسەي رۋبلٸنٸڭ ديناميكاسى شەشۋشٸ فاكتور بولماۋى كەرەك جەنە جەرگٸلٸكتٸ نارىقتاعى ايىرباس باعامىنىڭ قالىپتاسۋىن ەلەۋەتتٸ تٷردە بۇرمالايتىن جەنە شامادان تىس قۇبىلمالىلىققا ەكەلەتٸن شامادان تىس نارىقتىق رەاكتسيياعا ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٸزدٸڭ ەلدەرٸمٸزدٸڭ نارىقتارى ەرتٷرلٸ جاعدايدا ورنالاسىپ, جۇمىس ٸستەپ جاتقانى انىق. بٸز بۇل پٸكٸرمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق سىرتقى ساۋدا (يمپورت-ەكسپورت) وپەراتسييالارىندا رۋبلمەن ەسەپ ايىرىسۋ ٷلەسٸنٸڭ سالىستىرمالى تٷردە تٶمەن بولۋىنا بايلانىستى تولىق كەلٸسەمٸز", دەپ ناقتىلاي تٷسەدٸ ساراپشى.
ەكٸنشٸ جاعىنان, بيىل ترانسفەرتتەردٸڭ جوعارى كٶلەمٸ (5,2 ترلن تەڭگە) بەكٸتٸلدٸ, سونداي-اق ايىرباس باعامىن تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن باسقا قۇرالداردى قولدانۋعا بولادى – بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا ۆاليۋتا ساتىپ الۋدى رەتتەۋ, 75%-عا دەيٸن ۇلعايتىلۋى مٷمكٸن ۆاليۋتالىق تٷسٸمدەردٸ مٸندەتتٸ تٷردە ساتۋ تۋرالى ەرەجە, جالپى ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنا ايتارلىقتاي قولداۋ كٶرسەتە الاتىن جاڭا تەتٸك.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "تەڭگەنٸ قولداۋ: ۇلتتىق بانك اقپان ايىندا قانشا ۆاليۋتا ساتۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتتى" دەگەن ماتەريال جارييالانعان بولاتىن.