جىل سايىن جاز مەزگٸلٸ مىڭداعان قازاقستاندىق تٷلەك ٷشٸن ٷمٸت پەن ٷرەيدٸڭ, ارمان مەن الاڭنىڭ توعىسقان شاعىنا اينالادى. ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋ اياقتالعان سوڭ تالاپكەرلەردٸ تاعى بٸر ماڭىزدى كەزەڭ - مەملەكەتتٸك گرانت كونكۋرسى كٷتەدٸ. بٸر قاراعاندا بۇل بٸلٸم جارىسى سەكٸلدٸ كٶرٸنگەنٸمەن, ونىڭ استارىندا جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ پسيحولوگييالىق دەنساۋلىعىنا ەسەر ەتەتٸن كٷردەلٸ مەسەلە جاتىر.
بٷگٸندە كٶپتەگەن تالاپكەرلەر ٷشٸن گرانت تەك تەگٸن بٸلٸم الۋ مٷمكٸندٸگٸ ەمەس. ول-اتا-انانىڭ سەنٸمٸ, قوعامنىڭ باعاسى, بٸرنەشە جىلدىق ەڭبەكتٸڭ نەتيجەسٸ, تٸپتٸ بولاشاق تاعدىردىڭ ٶلشەمٸ رەتٸندە قابىلدانادى. سوندىقتان «گرانتقا تٷسە الماي قالسام نە بولادى?» دەگەن سۇراق كٶپتەگەن جاستىڭ ساناسىن مازالايدى.
ساندار سٶيلەيدٸ
قازاقستاندا جوعارى بٸلٸمگە سۇرانىس جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ. 2025-2026 وقۋ جىلىنا مەملەكەت تاراپىنان 77 مىڭنان استام بٸلٸم گرانتى بٶلٸنگەنٸمەن, جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسۋگە نيەت بٸلدٸرەتٸن تالاپكەرلەر سانى بۇدان ەلدەقايدا كٶپ.
كەيبٸر ماماندىقتار بويىنشا بەسەكەلەستٸك ەرەكشە جوعارى. مىسالى, ستوماتولوگييا, حالىقارالىق قاتىناستار, پسيحولوگييا, اۋدارما ٸسٸ سيياقتى باعىتتاردا بٸر ورىنعا بٸرنەشە تالاپكەردەن كەلەدٸ. مۇنداي جاعدايدا جاستار اراسىندا الاڭداۋشىلىقتىڭ ارتۋى زاڭدى قۇبىلىس.
الايدا مەسەلە تەك كونكۋرستا ەمەس. پسيحولوگتاردىڭ ايتۋىنشا, كٶپتەگەن تٷلەك ٶز قۇندىلىعىن جيناعان بالىمەن ٶلشەي باستايدى. گرانت السا - جەڭٸمپاز, ال الا الماسا - جەڭٸلگەن ادام رەتٸندە قابىلدايدى. بۇل قاۋٸپتٸ پسيحولوگييالىق قاتەلٸك.
ەر ەكٸنشٸ تالاپكەر كٷيزەلٸسكە شالدىعادى
عىلىمي زەرتتەۋلەر ەمتيحان الدىنداعى مازاسىزدىقتىڭ ەلەمدٸك دەڭگەيدە كەڭ تارالعانىن كٶرسەتەدٸ. ساراپشىلاردىڭ مەلٸمەتٸنشە, ستۋدەنتتەر اراسىنداعى ەمتيحاندىق مازاسىزدىق دەڭگەيٸ 41-55 پايىز ارالىعىندا. باسقاشا ايتقاندا, اۋديتورييادا وتىرعان ەربٸر ەكٸنشٸ تالاپكەر قاتتى پسيحولوگييالىق قىسىم سەزٸنۋٸ مٷمكٸن.
دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى مازاسىزدىق پەن دەپرەسسييانى ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە قاراستىرادى. ۇيىم دەرەگٸنە سەيكەس, ەلەمدەگٸ ەر جەتٸنشٸ جاسٶسپٸرٸم پسيحيكالىق دەنساۋلىققا قاتىستى قيىندىقتارعا تاپ بولادى.
ال حالىقارالىق زەرتتەۋلەر اكادەمييالىق قىسىمنىڭ جوعارى بولۋى جاسٶسپٸرٸمدەردە ٷرەيدٸڭ, ەموتسيونالدىق كٷيزەلٸستٸڭ جەنە دەپرەسسييالىق بەلگٸلەردٸڭ ارتۋىنا ەسەر ەتەتٸنٸن دەلەلدەگەن.
گرانت قىسىمىنىڭ ٷش قىرى
پسيحولوگتار تالاپكەرلەر باستان كەشٸرەتٸن كٷيزەلٸستٸ ٷش نەگٸزگٸ فاكتورعا بٶلەدٸ.
بٸرٸنشٸسٸ – جەكە قىسىم
كٶپتەگەن جاستار ٶزٸن جيناعان بالىمەن باعالاي باستايدى. «باسقالار مەنەن جاقسى» دەگەن وي ادامنىڭ ٶزٸنە دەگەن سەنٸمٸن ەلسٸرەتەدٸ.
ەكٸنشٸسٸ – وتباسىلىق قىسىم
كٶپ جاعدايدا اتا-انالار بالاسىنا جاقسىلىق تٸلەيدٸ. الايدا «گرانت الۋىڭ كەرەك», «بٷكٸل ٷمٸتٸمٸز سەندە» دەگەن سٶزدەر كەيدە قولداۋ ەمەس, قوسىمشا جٷككە اينالادى. جاسٶسپٸرٸم ٶزٸن وتباسىنىڭ ٷمٸتٸن اقتاۋعا مٸندەتتٸ ادام رەتٸندە سەزٸنەدٸ.
ٷشٸنشٸسٸ – ەلەۋمەتتٸك قىسىم
ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە گرانت يەگەرلەرٸنٸڭ قۋانىشتى جازبالارى, قۇتتىقتاۋلار مەن جەتٸستٸك وقيعالارى ٷزدٸكسٸز جارييالانىپ جاتادى. ال گرانت ۇتا الماعان تالاپكەرلەر ٶزٸن ٶزگەلەرمەن سالىستىرىپ, پسيحولوگييالىق تۇرعىدان اۋىر كٷي كەشۋٸ مٷمكٸن.
مامان نە دەيدٸ?
پسيحولوگييا سالاسىنداعى زەرتتەۋلەر جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ پسيحيكالىق دەنساۋلىعىنا ەسەر ەتەتٸن نەگٸزگٸ فاكتورلاردىڭ قاتارىندا وقۋ جٷكتەمەسٸ, ەلەۋمەتتٸك قىسىم جەنە وتباسىنداعى ەموتسيونالدىق احۋال تۇرعانىن كٶرسەتەدٸ.
مامانداردىڭ پٸكٸرٸنشە, ازداعان الاڭداۋشىلىق ادامنىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرىپ, ەرەكەت ەتۋگە ىنتالاندىرادى. بٸراق قىسىم شامادان تىس كٷشەيگەن كەزدە مي اقپاراتتى قابىلداۋدى قيىنداتادى, ەستە ساقتاۋ قابٸلەتٸ تٶمەندەيدٸ, ۇيقى بۇزىلادى جەنە ادامنىڭ ەموتسييالىق تۇراقتىلىعى ەلسٸرەيدٸ.
سوندىقتان پسيحولوگتار ەمتيحانعا دايىندىق كەزٸندە تەك بٸلٸمگە عانا ەمەس, پسيحولوگييالىق ساۋلىققا دا كٶڭٸل بٶلۋ قاجەت ەكەنٸن ايتادى.
گرانت - تاعدىر ەمەس
ٶكٸنٸشكە قاراي, قوعامدا «گرانتقا تٷسپەسەڭ, بولاشاعىڭ جوق» دەگەن قاتە تٷسٸنٸك ەلٸ دە كەزدەسەدٸ. شىن مەنٸندە, گرانت - ماقسات ەمەس, ماقساتقا جەتۋدٸڭ بٸر جولى عانا.
بٷگٸندە تالاپكەرلەر ٷشٸن بالاما مٷمكٸندٸكتەر از ەمەس. ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ ٸشكٸ گرانتتارى, وقۋ بارىسىندا مەملەكەتتٸك گرانتقا اۋىسۋ مٷمكٸندٸگٸ, ٶڭٸرلٸك باعدارلامالار مەن تٷرلٸ بٸلٸم بەرۋ قورلارى جۇمىس ٸستەيدٸ. كٶپتەگەن ستۋدەنتتەر العاشقى جىلى اقىلى بٶلٸمدە وقىپ, كەيٸن جاقسى ٷلگەرٸمٸ ارقىلى گرانت يەگەرٸ اتانۋدا.
تاريحتا دا, قازٸرگٸ قوعامدا دا گرانتسىز بٸلٸم الىپ, ٷلكەن جەتٸستٸككە جەتكەن ادامدار از ەمەس. ادامنىڭ بولاشاعىن بٸر عانا ەمتيحان نەتيجەسٸ انىقتاي المايدى.
قورىتىندى
گرانت كونكۋرسى - ٶمٸر جولىنداعى ماڭىزدى بەلەس. بٸراق ول ادامنىڭ قابٸلەتٸن, مٸنەزٸن نەمەسە بولاشاقتاعى ورنىن تولىق انىقتايتىن ٶلشەم ەمەس.
جىل سايىن مىڭداعان تالاپكەر ٶز تاعدىرىن بٸرنەشە سانعا سىيعىزۋعا تىرىسادى. الايدا بالل - ادامنىڭ باعاسى ەمەس. ول تەك بەلگٸلٸ بٸر سەتتەگٸ نەتيجە عانا.
سوندىقتان جاستارعا ەڭ الدىمەن ٶز دەنساۋلىعىن, پسيحولوگييالىق تۇراقتىلىعىن جەنە ٶزٸنە دەگەن سەنٸمٸن ساقتاۋ ماڭىزدى. ال اتا-انالار مەن قوعام تالاپكەردەن مٸنسٸز نەتيجە كٷتۋدەن بۇرىن, وعان قولداۋ كٶرسەتۋدٸ ٷيرەنۋٸ كەرەك.
ٶيتكەنٸ گرانت ۇتىپ الۋ - جەتٸستٸك. بٸراق قانداي جاعداي بولسا دا العا ۇمتىلۋدى جالعاستىرۋ - ودان دا ٷلكەن جەتٸستٸك.
اۆتور: اقبوتا تويعانبەك
