مەملەكەت باسشىسى بٸرقاتار جاس عالىمعا پەتەر كٸلتتەرٸن تابىستاپ, عىلىمدى دامىتۋ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باسىمدىقتارىنىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. باسپانا بەرۋ تۋرالى شەشٸم زەرتتەۋشٸلەردٸ ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا عانا ەمەس, ەلدەگٸ تۇراقتى عىلىمي ەكوجٷيەنٸ قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان جٷيەلٸ شارالاردىڭ بٸر بٶلٸگٸ بولدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
پەتەر العانداردىڭ قاتارىندا قازاقستاننىڭ قولدانبالى جەنە ٸرگەلٸ ەلەۋەتٸن قالىپتاستىرىپ جٷرگەن ەرتٷرلٸ عىلىم سالالارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ بار.
31 جاستاعى ەلٸشەر مٷتەلٸ يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىندا جۇمىس ٸستەيتٸن فيزيك. ول يادرولىق ەنەرگەتيكاعا ارنالعان ماتەريالداردىڭ رادياتسييالىق تٶزٸمدٸلٸگٸن زەرتتەۋگە ماماندانعان.
7 جىلدان استام عىلىمي تەجٸريبەسٸ بار, حالىقارالىق جۋرنالداردا 20-دان استام ماقالاسى جارييالانىپ, 20 عىلىمي كونفەرەنتسييادا بايانداما جاساعان. ول حالىقارالىق گرانتتاردىڭ يەگەرٸ جەنە بەيٸندٸ عىلىمي فورۋمداردىڭ لاۋرەاتى. ونىڭ زەرتتەۋلەرٸ بولاشاق ەنەرگەتيكاسى ٷشٸن ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن رادياتسييالىق ەسەرلەردٸ مودەلدەۋگە باعىتتالعان.
ينديرا مٷسٸلٸموۆا حيمييا سالاسىنداعى قولدانبالى باعىتتى ۇسىنادى. ونىڭ زەرتتەۋلەرٸ سۋدى تازارتۋ جەنە كٷردەلٸ قوسپالاردى بٶلۋدە قولدانىلاتىن مەمبرانالىق تەحنولوگييالاردى دامىتۋمەن بايلانىستى.
ينديرا يننوۆاتسييالىق ماتەريالدار جاساۋ جوبالارىنىڭ عىلىمي جەتەكشٸسٸ.
«قۋانىشىمدا شەك جوق. جاڭا پەتەر الدىق. جاس عالىمدارىمىزعا وسىنداي قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ جاتقانىنا ٶتە ريزامىز. پرەزيدەنتٸمٸزگە العىس ايتامىز», - دەدٸ ول.
مەدەت تٶلەۋباەۆ مەديتسينا سالاسىندا 16 جىلدىق تەجٸريبەسٸ بار عالىم, عىلىم مەن پراكتيكانى قاتار الىپ جٷر. ونىڭ زەرتتەۋلەرٸ كلينيكالىق مەديتسينا مەسەلەلەرٸنە, سونىڭ ٸشٸندە ديابەتتٸك تابان اسقىنۋلارىنا ارنالعان. ول كەسٸبي ماراپاتتاردىڭ يەگەرٸ جەنە مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندە عىلىمي باعىتتى دامىتىپ كەلەدٸ.
«عىلىم سالاسىندا جٷرگەنٸمە 12 جىلبولدى. بۇل مەن ٷشٸن ٷلكەن مەرتەبە. ەڭ الدىمەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنا العىس ايتقىم كەلەدٸ», - دەدٸ راحييا ەلنازارقىزى.
سونداي-اق, ەلوردادا جەكە باسپانالى بولعان جاس عالىمداردىڭ بٸرٸ ەلميرا بازىلحانوۆا. ول عىلىم قىزمەتكەرلەرٸ كٷنٸ قارساڭىندا مۇنداي ٷلكەن سىيلىقتى كٷتپەگەنٸن ايتتى.
«ەلٸمٸز جاڭا كونستيتۋتسييانى قابىلداعان وسىناۋ تاريحي كەزەڭدە پرەزيدەنتتٸڭ قولىنان جاڭا پەتەر كٸلتٸن الدىق. مۇنداي ٷلكەن سىيلىق الامىز دەپ ويلامادىق. اقوردادا كٸلتتٸ العاندا قاتتى قۋاندىق. قازٸر جاڭا پەتەرٸمٸزدٸ كٶرٸپ, تولقىپ تۇرمىز. شەكسٸز ريزامىز» - دەدٸ ول.
وسىلايشا, باسپانا العانداردىڭ قاتارىندا ەل ٷشٸن ماڭىزدى سالالار -ەنەرگەتيكا, تاريح, ەكولوگييا, مەديتسينا جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىندا ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن عالىمدار بار. ولاردىڭ عىلىمي باعىتتارى مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ باسىمدىقتارىن كٶرسەتەدٸ.
ەسكە سالا كەتەيٸك, ٶتكەن جىلى 271 جاس عالىم باسپانالى بولدى. 2025 جىلى عىلىمي سىيلىقتار تاعايىندالىپ, حالىقارالىق تاعىلىمدامالارعا ونداعان ستيپەندييا مەن گرانتتار بٶلٸندٸ.
سونداي-اق, عىلىمي دەرەجەلەر ٷشٸن قوسىمشا اقىلار ەنگٸزٸلٸپ, زەرتتەۋلەرگە ينۆەستيتسييا سالاتىن بيزنەس ٷشٸن سالىقتىق ىنتالاندىرۋ شارالارى قابىلداندى.
