مەن...
الماتىدا تۋدىم. كيمەپ-تٸ بٸتٸرگەم. كەيٸن سان-فرانتسيسكوعا كەتتٸم. ماگيسترلٸك بٸلٸمدٸ شەتەلدەن العىم كەلدٸ. بٸراق, بولمادى. قالتام كٶتەرمەدٸ. قايتىپ ورالدىم. جەڭٸلگەم جوق. لوندونداعى گرينۆيچ ۋنيۆەرسيتەتٸنە تٷستٸم. ەلگە ورالعاسىن «بولاشاق» ستيپەنديياسىن الۋعا تالپىنعام. بۇيىرمادى. ەكە-شەشەم نەسيە الدى. بٸر جىل وقۋدان كەيٸن نەسيەنٸ ٶزٸم جاباتىن جاعدايعا جەتتٸم. لوندوندا بٸر جىل تۇردىم. بٸلٸمٸم تولىقتى. بٸلٸگٸم جەتٸلدٸ. ستراتەگييالىق ماركەتينگ دەگەن ماماندىق بار. وسى سالانىڭ قىر-سىرىنا قانىعىپ شىقتىم.
ٷيرەنگەنٸمدٸ ەلدە, قازاقستاندا قولدانعىم, جٷزەگە اسىرعىم كەلدٸ. استاناعا تارتتىم. ۇلتتىق كومپانييادان ورىن تاپتىم...تٷككە كەرەگٸم جوق ەكەن. ۇلتتىق كومپانييا مەنٸڭ ٷيرەنگەن, كٶرگەن – بٸلگەن دٷنيەمدٸ قاجەت ەتپەدٸ. كەتتٸم...
استانانىڭ ٶمٸرٸ ماعان مىنانى ٷيرەتتٸ: بۇل جاقتىڭ جاستارىن ەڭ الدىمەن جۇمىستىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ ەمەس, جۇمىس ورنىنىڭ اتى, ابىرويى, داڭقى مەن داقپىرتى قىزىقتىرادى.
2011 جىلى جاڭاٶزەندە قانتٶگٸس بولدى. جىلادىم. ەتەگٸم جاسقا تولدى. بٸراق, ٶز اينالامنان بۇعان قايعىرعان ادامدى كٶرمەدٸم. ەلدٸڭ ەسٸل-دەرتٸ جاڭا جىلدىق جىن-ويناقتا بولاتىن. جاڭاٶزەندٸ تٸپتٸ سٶز ەتۋگە دە قۇلىقسىز ەدٸ. استانانىڭ قۇندىلىقتارى مەنٸڭ تەربيەم مەن مەنٸڭ كٶزقاراسىما جات ەكەن. بۇل قالادا قالعىم كەلمەدٸ...
مەن نەگە كەتتٸم?
ويلانعام دا جوق. بيلەت الدىم. الدىمەن امستەردامعا ايالدادىق. كەشتە سان-فرانتسيسكودا بولدىق. سوڭعى ٷش جىل بويى وسى قالادا ٶمٸر سٷرەم. شەشەم زاڭگەر, ٸنٸم كٷنٸ كەشە مەكتەپ بٸتٸردٸ, گولليۆۋد جۇلدىزى بولعىسى كەلەدٸ.
جوق, مەن ساتقىندىق جاساعام جوق. تەك ەربٸر ادامنىڭ ٶز تاڭداۋى مەن تالعامى بولاتىنىن ەسكەرۋ كەرەك.
قازاقستاننىڭ جابايى توتاليتاريزمگە تٷسٸپ كەتپەۋٸ ٷشٸن اشىلعانى جٶن. ەلەم الدىندا اشىلۋى كەرەك.
دەموكراتييادان ٷرٸكپەۋٸ تيٸس. دەموكراتييا قورقىنىشتى ەمەس.
مۇندا جٷيكەڭٸز جۇقارمايدى
ال سان-فرانتسيسكو جۇماق. جۇماق مەكەن.
كٶشكٸسٸ كەلەتٸندەرگە بەرەر كەڭەسٸم: ويلانباڭىز, ەرتە قامدانساڭىز ۇتىلمايسىز. جاس ۇلعايعان سايىن ارماندار دا ازايا بەرەدٸ. امەريكالىقتاردا «fail harder” دەگەن تٷسٸنٸك بار. «جەڭٸل, سەتسٸزدٸككە ۇشىرا. بەرٸلمە. اقىر تٷبٸندە جەمٸسٸن جەيسٸڭ» دەيدٸ. دەمەك, تەجٸريبە. بەرٸ سونىمەن كەلەدٸ.
العاشقى ۋاقىتتا تٸلدەن قينالدىق. بۇل جاقتاعى تٸل بٶلەك. بۇدان دا ٶتتٸك. قازٸر شەشەم مەن ٸنٸم اعىلشىن تٸلٸنە اعىپ تۇر.
مۇندا جٷيكەڭٸز جۇقارمايدى. ساعاتتاپ كەزەك كٷتپەيسٸز. مەملەكەتتٸك, جەكە سەكتور بارلىعى سٸز ٷشٸن جۇمىس ٸستەيدٸ.
ەلگە ۋاقىتى قىمبات. ەل اتىنا كٸر كەلتٸرمەۋدٸ ويلايدى. قىزمەت كٶرسەتۋ ەڭ جوعارى دەڭگەيدە. بٸزدەگٸدەي بۇلدانىپ وتىرمايدى. ەرقاشان كٷلٸپ, جادىراپ قارسى الادى سٸزدٸ. بۇعان كٶپكە دەيٸن ٷيرەنبەدٸم. قازاقستانعا ٷيرەنٸپ قالعام عوي...
قاعازباستىلىق جوق مۇندا. قىرۋار قۇجات جينامايسىڭ. كەزەك كٷتپەيسٸڭ. تانىس-تامىرعا سەنبەيسٸڭ. اعا-كٶكەگە ارقالانبايسىڭ. ادام ٶزٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتتٸ اتقارۋى ٷشٸن سەنەن بٸرنەرسە دەمەتپەيدٸ. مۇندا ٶمٸر وسىنداي. ساپالى. سانالى. اقش-تا باقىتتىڭ نە ەكەنٸن سەزٸنە الاسىڭ. ماقتاپ تۇرعام جوق. ٸس جٷزٸندە سولاي.
Facebook تۋرالى
Facebook`تٸڭ جانكٷيەرٸمٸن. ستۋدەنت كەزدەن قولدانام. بۇل جەردە جۇمىس ٸستەۋ ارمانىم بولاتىن. سان-فرانتسيسكوعا كٶشٸپ كەلگەسٸن, ارماندى ٸسكە اسىرۋعا كٸرٸستٸم. بۇل جەردە جۇمىس ٸستەگەنٸمە ٷش جىل بولدى. كەلٸسٸمشارتپەن ٸستەيمٸن.
قولدانۋشى قاۋىمنىڭ قاجەتٸ مەن تالابىن ٶتەيتٸن اقپاراتتى ساراپتان ٶتكٸزەم. انىقتايمىن. باعا بەرەمٸن.
بۇل جەرگە قالاي كەلدٸم, قالاي تۇردىم? العاش حات كەلدٸ. 60 مينۋتتىق جاڭا تاۋاردىڭ ٶتٸمدٸلٸگٸن تەكسەرەتٸن زەرتتەۋگە قاتىسۋعا شاقىرىپتى. نەگە قاتىسپاسقا? ونىڭ ٷستٸنە اقشاسى دا تٶلەنەدٸ ەكەن. ونىڭ ٷستٸنە ٶزٸم ارمانداعام Facebook`تٸڭ ٸشكٸ ٶمٸرٸمەن, تىنىس-تٸرشٸلٸگٸمەن تانىسام. بەلكٸم, ماعان بەرٸلگەن مٷمكٸندٸك شىعار. وسى شارادا ٶزٸمدٸ جان-جاقتى كٶرسەتتٸم. ۇناتتى. كەلٸسٸمشارتقا قول قويدىق. ٷش ايدان كەيٸن جۇمىسقا قابىلدادى. جۇمىس ٷستەلٸمنٸڭ الدىندا ارمانىمنىڭ ورىندالعانىنا اڭ-تاڭ بولىپ وتىرعانىم ەلٸ ەسٸمدە...
Facebook, Apple, Twitter, Google سيياقتى كومپانييالارعا قىزمەتكەر ورنالاسۋدىڭ ەرەجەسٸ بار دەپ ايتا المايمىن. بٸراق, بٸر ەرەكشەلٸگٸ بار. بۇلارعا تٷيٸندەمە جٸبەرسەڭٸز شىندىقتى جازىڭىز. ەسٸرەلەمەڭٸز. ٶتٸرٸك جازباڭىز. بٸلٸپ قويادى. ۇياتقا قالاسىز. تٷيٸندەمەنٸ بارىنشا مٶلدٸر, بارىنشا شىنايى جازعان جٶن. ەشنەرنەسٸ الىپ قوسپاڭىز.
سٸزبەن سۇحبات قۇرادى. قىسىلماڭىز. قارسى سۇراق قويىڭىز. ٶز پٸكٸرٸڭٸزدٸ بٸلدٸرٸڭٸز. بەلسەندٸ بولىڭىز. مۇنداي جەرگە وسىنداي ماماندار قاجەت.
ال بٸزگە قالاي ٷيرەتتٸ? بٸزدٸڭ كومپلەكسٸمٸز كٶپ. ٶزٸمٸزدٸڭ قانداي ٸسكە شەبەر ەكەنٸمٸزدٸ ايتا المايمىز. ورىنسىز قىسىلامىز. ورىنسىز ۇيالامىز.
سٸز ەكسپو-دان ارتىقسىز
اقش-تاعى ٶمٸر باسقا. ول جاقتا جۇمىس تا باسقا. اقش-تاعى ەڭ باستى ەرٸ ەڭ قىمبات كاپيتال –ادام. ادامنىڭ ٶسۋٸ مەن دامۋى باستى ورىندا. امەريكالىقتار ادال ەڭبەك ەتسە, تابىسقا جەتەرٸنە سەنەدٸ. ولار ەشكٸمنٸڭ الدىن ورامايدى, اعا-كٶكەگە ارقالانبايدى.
ال بٸزدە قالاي? قازاقستاندا شەتەلدٸك جەنە ۇلتتىق كومپانييادا جۇمىس ٸستەدٸم. نە كٶردٸم? دٶرەكٸلٸك, قۋلىق-سۇمدىق, شاتاق ٸزدەۋ, ۇرىس ٸزدەۋ, بٸلٸكسٸزدٸك...
مۇنداي جاعدايدا قالاي جۇمىس ٸستەيسٸز? ۇجىمدىق مەدەنيەت اتىمەن جوق جەردە قالاي جۇمىس ٸستەيسٸز? بۇدان كەيٸن سٸزدٸڭ ٶمٸرٸڭٸز دە سۇرعىلت تارتپاي ما?
امەريكاداعى ۇجىمدىق مەدەنيەت ەتيكا مەن بٸلٸكتٸ بٸرٸنشٸ ورىنعا قويادى. بٸر-بٸرٸن سىيلاۋ, بٸر-بٸرٸنٸڭ وي-پٸكٸرٸنە قۇرمەتپەن قاراۋ, دٶرەكٸلٸك تانىتپاۋ, اشىقتىق, مەدەنيەتتٸلٸك...مٸنە بٸز وسىنداي جاعدايدا جۇمىس ٸستەيمٸز.
مەن نەگە قىزىعامىن?
ساياسات پەن موداعا. قازاقستانداعى ساياسي احۋالدى قاداعالاپ وتىرام. مودانىڭ قازٸرگٸ اعىمىن قالت جٸبەرمەيمٸن.
سان-فرانتسيسكودا قازاقستانداعى ميتينگٸلەرگە قولداۋ رەتٸندە ۇيىمداستىرىلعان بٸرقانشا اكتسييالارعا قاتىستىم.
«جەر ساتىلماسىن!» دەپ ۇرانداتقان بەلسەندٸلەردٸڭ قامالۋىنا قارسى شىقتىم.
مەنٸ بۇل ٷشٸن ەشكٸم قۋدالاعان جوق. اقش-تا كەز كەلگەن جەردە, كەز-كەلگەن ۋاقىتتا ميتينگ ٶتكٸزۋگە بولادى. بۇل ٷشٸن بيلٸكتەن رۇقسات سۇرامايسىڭ. بۇل سەنٸڭ تاڭداۋىڭ. پلاكات ۇستايسىڭ, ويىڭدى بٸلدٸرەسٸڭ. تارقايسىڭ.
ال قازاقستاندا مەنٸ ەلدەقاشان قاماپ تاستار ەدٸ. ەكٸ بەلسەندٸمٸز وتىر. نەگە? نە ٷشٸن قامادى ولاردى?
امەريكاداعى ٶمٸر
مەن مۇندا كٷلٸپ جٷرەمٸن. ەردايىم كٷلٸپ جٷرەمٸن. امەريكالىق كٷلكٸ جاساندى ەمەس.
كٶلگە بارعانبىز. قايىعىمىز جاعادا تۇرىپ قالدى. جانىمىزدان ٶتٸپ بارا جاتقان بەيتانىس جٸگٸت اق تەر, كٶك تەرگە تٷسٸپ يتەرٸپ شىعاردى. ٷستٸ سۋ, اياعى باتپاق بولدى. قايعىرعان جوق. ەكٸ ەزۋٸ ەكٸ جاعىندا. كٷلٸپ شىعارىپ سالدى.
«كوممۋنالكى» تٶلەيمٸز. ەسەپ-شوتى ەدەتتەگٸدەن از كەپتٸ. تاڭ قالدىم. سٶيتسەك كاليفورنييانىڭ «اكيماتى» جىلىنا ەكٸ رەت وسىنداعى ازاماتتىعى جوق تۇرعىندارعا جارىق پەن گازدىڭ شوتىن تٶلەپ بەرەدٸ ەكەن. كٶمەك بولسىن دەيدٸ.
پوليتسەيلەر
امەريكا پوليتسيياسىنان قورىقپايسىز, سەنەسٸز. شەشەم ەكەۋمٸز ساياباقتا قىدىرىپ جٷردٸك. بٸرەۋدٸڭ يتٸ ٷيرەكتەر جٷزٸپ جٷرگەن كٶلشٸككە قويىپ كەتتٸ. ٷيرەكتٸ, بالاپاندارىن تىرقىراتىپ قۋا باستادى. قوجايىنىن تىڭدايتىن تٷرٸ جوق. قارعىباۋى شەشٸلٸپ كەتكەن.
بٸر كەزدە پوليتسييا كەلدٸ. پوليتسەي ەيەل قوجايىننىڭ قولىنداعى قارعىباۋدى الدى دا سۋعا كٸردٸ. «ٷيرەكتەر وتباسىنىڭ» بەرەكەسٸن قاشىرعان يتتٸ الىپ شىقتى. يتٸن قارعىباۋدان بوساتىپ العان يەسٸنە ايىپپۇل سالا ما دەپ ويلاعانبىز. جوق, ٶيتكەن جوق. «بەرٸ ٶكەي. جۇمىسىمىز عوي» دەدٸ دە كەتە بەردٸ.
قازاقستانعا قاشان ورالامىن?
قاشان دەيسٸز بە? ەدٸلدٸك ورناعاندا, اشىقتىق پايدا بولعاندا. ەيتپەسە, قازٸرگٸ قازاقستاندا ماعان ورىن جوق.
قۇقىقتىق, ەكونوميكالىق, ساياسي, ەكولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك ورناعاندا عانا قازٸرگٸ قازاقستانعا ورالۋعا بولادى
ول وعان دەيٸن مەن اقش-تا بولامىن. بۇل جاعدايدىڭ بەرٸ امەريكادا بار. بٸزدٸڭ بيلٸك اقش-تان ٷلگٸ العىسى كەلمەيدٸ, بٸراق...
ەزٸرلەگەن, دۋمان بىقاي
Мақаланы көшіріп басарда редакция рұқсатын сұрау міндетті.
