ەۋرازييالىق وداق: كەدەندٸك كودەكس قاشان كٷشٸنە ەنەدٸ?
ساياساتتانۋشى, «ەۋرازييا ەلەمٸ» قق جەتەكشٸسٸ ەدۋارد پولەتاەۆ ٶز سٶزٸندە: «كودەكس الداعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ كٷشٸنە ەنۋٸس تيٸس. بٸراق, كٶپتەگەن مەسەلەلەر بويىندا وداققا مٷشە ەلدەر ەلٸ دە بولسا ورتاق كەلٸسٸمگە كەلگەن جوق. ەندەشە كودەكس كەلەر جىلى دا قابىلدانباي قالۋى مٷمكٸن» پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
ال Zonakz.net ينتەرنەت-گازەتٸنٸڭ ساياسي شولۋشىسى ۆلاديسلاۆ يۋريتسىنىڭ ايتۋىنشا ەۋرازييالىق وداقتىڭ كەڭٸستٸگٸندە ساتىپ الۋشىلاردىڭ, ياعني, تۇتىنۋشىلاردىڭ مٷددەسٸن قورعايتىن قانداي دا بٸر لوببيلٸك توپتار جوق. ياعني, بۇل كودەكستٸڭ ەنگٸزٸلۋٸ الدىمەن قاراپايىم تۇرعىندار نە بەرەتٸنٸن ەسكەرۋ كەرەك.
ٶز كەزەگٸندە Caspian Bridge اقپاراتتىق-ساراپتامالىق ورتالىعىنىڭ باس رەداكتورى زامير كاراجانوۆ: «كەدەندٸك كودەكستٸ ەزٸرلەۋ بارىسىندا بارلىق مەملەكەتتەردٸڭ مٷددەلەرٸ ەسكەرٸلگەنٸ انىق. سەبەبٸ, پٸكٸرسايىستاردا بيزنەس جەنە مەملەكەتتٸك قۇرىلىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىسقان بولاتىن. بٸراق تا, قالاي بولعان كٷننٸڭ ٶزٸندە رەسەيدٸڭ لوببيلٸك مٷمكٸندٸگٸ وداققا مٷشە باسقا ەلدەرگە قاراعاندا ەلدەقايدا كٷشتٸ. بٸرٸنشٸ كەزەكتە, بۇل كەدەندٸك كودەكس رەسەيگە قاجەت. وسى ارقىلى مەسكەۋ ٶزٸن ەكونوميكالىق تۇرعى. ال بٸز شە? بٸزدە قانداي قاۋقار بار?» دەدٸ.
ساياساتتانۋشى انتون موروزوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە كودەكس كٷشٸنە ەنگەن جاعدايدا وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸ تاعدىرى قالاي بولارىن ەسكەرۋ كەرەك.
– يە, زاڭ جٷزٸندە بەرٸ جاقسى جەنە مٸنسٸز. كودەكس ورتاق, شەكارالار اشىق, مٷمكٸندٸك تە مول ەرٸ وداققا بٸرٸككەن مەملەكەتتەردٸڭ قۇقىعى دا تەڭ. مەنٸڭ ايتايىن دەگەنٸم ەگەر دە اتالعان كەدەندٸك كودەكس وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ مەسەلەلەرٸن شەشٸپ جاتسا, ەندەشە بۇل دۇرىس قۇجات بولعانى, – دەيدٸ موروزوۆ.
ەۋرازييالىق فرانچايزينگ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ بەكنۇر قيسىقوۆ ٶز كەزەگٸندە جينالعاندارعا قاراتا: «بٸزگە كەدەندٸك كودەكستەن نە كٷتۋگە بولادى? يە, كٶپتەگەن بارەرلەر, ياعني كەدەرگٸلەر جويىلادى ەكەن. بٸراق, وسىنشالىقتى قىسقا مەرزٸمدٸ مۇنىڭ بەرٸن جويىپ بولماسا قىسقارتىپ جٸبەرۋ مٷمكٸن ەمەس. ەگەر كودەكستٸ قازٸر قابىلدايتىن بولساق, ەرتەڭ ەكٸ جٷرٸس جاسايمىز. ياعني, كٷشٸنە ەنٸپ, جۇمىسىنا كٸرٸسكەن كودەكسكە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزٸپ ەۋرەگە تٷسەمٸز. مەنٸ, فرانچايزينگ قاۋىمداستىعىنىڭ ٶكٸلٸ رەتٸندە كودەكس كٷشٸنە ەنگەننەن كەيٸن جەكە, ينتەللەكتۋالدىق مٷلٸك, اۆتورلىق قۇقىق قالاي قورعالادى دەگەن مەسەلە مازالايدى» دەدٸ.
ال وتىرىستى تٷيٸندەگەن ساياساتتانۋشى اندرەي چەبوتارەۆ: «كەدەندٸك كودەكس قابىلدانىپ, ناقتى ٸسكە كٸرٸسكەننەن كەيٸن عانا بٸز ەۋرازييالىق وداقتىڭ قانداي ۇيىم ەكەنٸن (ساياسي ەلدە ەكونوميكالىق) ايتىپ بەرە الاتىن بولامىز» دەدٸ.
