كەسٸپ اشىپ, ەڭبەكتٸڭ كٶزٸن تابامىن دەگەن جانعا الىنباس قامال جوق. ەگٸن ەگۋ, گٷل ٶسٸرۋ ماشاقاتىمەن قاتار جٷرەتٸن جۇمىس بولسا دا, جايقالىپ ٶسكەننەن كەيٸنگٸ نەتيجە ەڭبەك ادامىنىڭ ٶزٸن عانا ەمەس, ٶزگەلەردٸ دە قۋانىشقا بٶلەيدٸ. گٷل ەگٸپ, كەسٸپ اشقان جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىنى – cونىڭ ايعاعى. ونىڭ كٷن سايىنعى تىنىمسىز ەڭبەگٸ – كەز كەلگەن ادامعا ٷلگٸ-ٶنەگە. كٶكتەم كەلسە, گٷل شوقتارى ەرٸكسٸز ەسكە تٷسەدٸ.
بٷگٸندە جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىنى باۋىرجان بٶلەگەنوۆ ارۋلار مەن قىزداردىڭ تٶل مەرەكەسٸ سانالاتىن 8 ناۋرىز حالىقارالىق ەيەلدەر كٷنٸنە وراي 30 مىڭعا تارتا قىزعالداق ٶسٸرٸپ وتىر. ونىڭ باقشاسىندا گوللاندييا قىزعالداعىنىڭ 14 تٷرٸ بار.
باۋىرجان بٶلەگەنوۆتىڭ نەگٸزگٸ ماماندىعى – ٶنەركەسٸپ الپينيسٸ. سارقان اۋدانىنىڭ تۇرعىنى بوس ۋاقىتىن قالت جٸبەرگٸسٸ كەلمەيدٸ. ەڭبەكقور ازامات ونىڭ ورنىنا ٶز باقشاسىندا قىزعالداقتىڭ ەر تٷرٸن ٶسٸرۋدٸ ۇيعارعان. قازٸر ونىڭ باقشاسىندا الۋان تٷستٸ, تٷرلٸ قىزعالداق ٶسٸپ جاتىر. جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىنى بۇل كەسٸپكە بەكەر كەلمەگەن. ونىڭ سٶزٸنشە, ەلدە دە ٶسەتٸن قىزعالداق نەگە شەتەلدەن تاسىمالدانادى دەگەن وي بولعان. بۇل گٷلدٸڭ شارىقتاپ ٶسكەن باعاسىنا, ودان قالدى ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىنا ەكەپ سوعادى ەكەن. ەسەسٸنە باۋىرجاننىڭ باقشاسىندا ٶسكەن گٷل شوقتارى باعاسى جاعىنان دا, ساپاسى جاعىنان دا شەتەلدەن ەكەلٸنگەننەن اسىپ تٷسپەسە, كەم تٷسپەيدٸ. وسى ورايدا ٶڭٸردٸڭ ەڭبەكقور ازاماتىمەن تٸلدەسٸپ, بۇل كەسٸپكە قالاي كەلگەنٸن سۇراۋدىڭ سەتٸ تٷستٸ.
– باۋىرجان, نەگە دەل وسى گٷل ٶسٸرۋ كەسٸبٸن تاڭدادىڭىز, نەگە كٶكٶنٸس, جەمٸس-جيدەك ەمەس, گٷل ٶسٸرەمٸن دەپ شەشتٸڭٸز?
– گٷل ٶسٸرۋ – بەلگٸلٸ بٸر ماۋسىمعا سوزىلاتىن, ماۋسىمدىق جۇمىس. كٶكٶنٸس ەمەس قىزعالداق ٶسٸرۋمەن اينالىسقانىمنىڭ سەبەبٸ cول – كٶكٶنٸس ٶسٸرۋ قيىنىراق بولار ەدٸ. باقشامنان جىلىجاي جاساپ الدىم, اۋدانى 110 شارشى مەتر بولادى. كەيٸن گوللاند قىزعالداقتارىنىڭ تامىرلارىن ساتىپ الىپ, ٸسكە كٸرٸسٸپ كەتتٸم.
– قازٸر باقشاڭىزدا قانشا گٷل بار? ولار قانداي دا بٸر ەرەكشەلٸكتەرٸ بويىنشا بٶلٸنە مە ەلدە بەرٸ بٸردەي مە?
– گوللاند قىزعالداعىنىڭ 14 تٷرٸنەن 30 مىڭعا تارتا گٷل وتىرعىزدىم. قازٸردٸڭ ٶزٸندە گٷلدەگەندەرٸ دە بار, ٶيتكەنٸ كەيبٸر سورتتارى ەرتە گٷلدەيتٸندەر قاتارىنا جاتادى.
– گٷلدەر قانداي دا بٸر ارنايى كٷتٸمدٸ قاجەت ەتە مە? قالاي باپتايسىز?
– گٷلدەر ارنايى تەحنولوگييالىق ستاندارت بويىنشا ساقتالادى. ول ٷشٸن جازعى اس ٷيدٸ دە پايدالاندىم. ودان بٶلەك گٷل ەرەكشە كٷتٸمدٸ, قامقورلىقتى تالاپ ەتەدٸ. تٸپتٸ تەمپەراتۋرانىڭ قالىپتى بولۋى, ىلعال دەڭگەيٸ, كٶزگە كٶرٸنبەيتٸن باسقا دا ۇساق-تٷيەك نەرسەلەر جەتٸپ ارتىلادى. الدا وسى قىزعالداقتارعا سۇرانىس ارتادى دەگەن سەنٸمٸم بار.
– گٷل ٶسٸرۋگە سٸزگە كٸمدەر قولعابىس ەتەدٸ? ەلدە تەك ٶزٸڭٸز اينالىساسىز با?
– گٷل باپتاۋعا جۇبايىم رانييا دا كٶمەكتەسەدٸ.
– باقشاڭىزدا قازٸر قانداي گٷلدەر بار?
– 14 تٷرلٸ سۇرىپتاعى قىزىل, قىزعىلت, اق, جالپى الۋان تٷستٸ گٷلدەر بار, ونىڭ ٸشٸندٸ پيون تەرٸزدٸ سورتى دا بار.
– ال بۇل كەسٸپپەن قاشاننان باستاپ اينالىساسىز? بۇرىننان گٷل ٶسٸرەسٸز بە?
– گٷلمەن اينالىسقانىما بيىل – بٸرٸنشٸ جىل. ەر جۇمىستىڭ قيىندىعى مەن قىزىعى بار شىعار. گٷل شىققان كەزدە ەدەمٸلٸگٸ كٶزدٸڭ جاۋىن الادى. ٶزٸنە ساي قيىندىعى دا بار.
– كەسٸپتٸ باستاۋعا قانشا قارجى قۇيدىڭىز, بولاشاققا جوسپارىڭىز قانداي?
– بۇل كەسٸپتٸ باستاۋعا 6 ميلليونداي قاراجات كەتتٸ. بولاشاقتا كەسٸپتٸ ودان ەرٸ كەڭەيتۋدٸ جوسپارلايمىن. تٸپتٸ 100-150 مىڭعا جەتكٸزسەم دەگەن ويىم بار.
– بۇل كەسٸپتٸ باستاعانىڭىزعا وراي مەملەكەتتەن قولداۋ بار ما جەنە وسى تۇستا ٶز ٸسٸن اشقىسى كەلەتٸندەرگە, ەڭبەكپەن اينالىسقىسى كەلەتٸندەرگە نە ايتاسىز?
– مەملەكەتتەن سۋبسيدييا المادىم, بٸراق قولداۋ بار, جاۋاپتى ورگاندار جاعدايدى سۇراپ جاتىر. قانداي كٶمەك كەرەگٸن دە سۇراپ جاتىر. ال ەڭبەك ەتكٸسٸ كەلەتٸن ادامدارعا ۋاقىتتى بوسقا ٶتكٸزبەي, كەسٸپ اشقاندارى جٶن دەپ ويلايمىن.