قازاقستاندا پسيحيكالىق سىرقاتتارعا بايلانىستى مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ. بيىلعى مەلٸمەتكە جٷگٸنسەك, ەل اۋماعىندا وسىنداي دياگنوزى بار شامامەن جٷز قىرىق مىڭ ادام تٸركەلگەن. بۇل – ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق مٷگەدەك جانداردىڭ بەستەن بٸر بٶلٸگٸ. سولاردىڭ ٸشٸندە ەر بەسٸنشٸسٸ – بالا. مەملەكەت مۇنداي ازاماتتارعا جەردەماقى, مەديتسينالىق كٶمەك, بٸلٸم الۋ جەنە جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىندا ەرتٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتەدٸ.
مٷگەدەكتٸك بويىنشا تٶلەنەتٸن مەملەكەتتٸك جەردەماقى مٶلشەرٸ مٷگەدەكتٸك توبىنا قاراي بٶلٸنەدٸ. بيىل جەردەماقى كٶلەمٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى يندەكساتسييالاندى. اتالعان تٶلەمدەر ەڭبەك ٶتٸلٸنە, جۇمىسباستىلىعىنا قاراماي بەرٸلەدٸ. سونىمەن بٸرگە, ەڭبەككە جارامسىز بولىپ تانىلعان ازاماتتار, ەگەر ولار ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنا جارنا اۋدارىپ وتىرعان بولسا, قوسىمشا تٶلەم الۋعا قۇقىلى. بۇل قاراجات ناۋقاسقا ناقتى قانشا ۋاقىت بويى ەڭبەككە جارامسىز دەگەن مەديتسينالىق قورىتىندى بەرٸلگەنٸنە بايلانىستى تٶلەنەدٸ.
جاڭا ٶزگەرٸستەردٸڭ بٸرٸ – اۋىر پسيحيكالىق سىرقاتپەن اۋىراتىن ازاماتتارعا كٷتٸم جاسايتىن تۇلعالارعا دا اي سايىن جەردەماقى تٶلەنەدٸ. بۇل – ولاردىڭ جۇمىس ٸستەۋ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ەكەنٸن ەسكەرگەن ماڭىزدى شەشٸم.
بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا دا بٸرقاتار مٷمكٸندٸكتەر قاراستىرىلعان. مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالارعا ارنايى مەكتەپكە دەيٸنگٸ جەنە مەكتەپتٸك مەكەمەلەر جۇمىس ٸستەيدٸ. ەگەر بالانىڭ دەنساۋلىعى مەكتەپكە بارۋىنا مٷمكٸندٸك بەرمەسە, ٷيدە وقىتۋ ۇيىمداستىرىلادى. ورتا جەنە جوعارى بٸلٸم بەرۋ ورىندارى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ تالاپكەرلەرگە ارناپ ارنايى كۆوتا ۇسىنادى. ەگەر وقۋعا تٷسۋ بالى بٸردەي بولسا, بٸرٸنشٸ جەنە ەكٸنشٸ توپتاعى مٷگەدەك تالاپكەرلەرگە باسىمدىق بەرٸلەدٸ.
جۇمىسقا ورنالاسۋ مەسەلەسٸ دە مەملەكەت نازارىنان تىس قالعان جوق. جۇمىس بەرۋشٸلەرگە وسىنداي ازاماتتارعا ارنالعان جۇمىس ورىندارىن بەيٸمدەۋگە جەردەماقى قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار, ەڭبەك نارىعىندا ولارعا جەڭٸلدەتٸلگەن شارتتارمەن جۇمىسقا ورنالاسۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلەدٸ. جۇمىس ۋاقىتى قىسقارتىلىپ, تٷنگٸ جەنە ارتىق ساعاتتىق جۇمىسقا تارتۋعا تىيىم سالىنعان. جىل سايىن قوسىمشا اقىلى دەمالىس بەرٸلەدٸ. جەكە ٸسٸن باستايمىن دەگەن جاندارعا مەملەكەت قايتارىمسىز گرانت بەرەدٸ, كەسٸپتٸك وقىتۋ باعدارلامالارىنا قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸ بار.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەت تاراپىنان بٸرقاتار جەڭٸلدٸكتەر قاراستىرىلعان. پسيحيكالىق مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتار ساناتورلىق ەمدەۋ مەكەمەلەرٸنە تەگٸن جولداما الا الادى. ولار مەملەكەتتٸك جالدامالى تۇرعىن ٷيگە كەزەكسٸز ورنالاسۋ قۇقىعىنا يە. سونىمەن قاتار, بەلگٸلٸ بٸر تابىس كٶلەمٸنە دەيٸن سالىقتان بوساتىلادى. تەمٸرجول بيلەتتەرٸ مەن قوعامدىق كٶلٸكپەن جٷرۋگە دە جەڭٸلدٸكتەر قاراستىرىلعان. مۇنداي ازاماتتار مەملەكەتتٸك باج سالىعىنان بوساتىلادى, ال مٸندەتتٸ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جارنالارىن تٶلەۋدەن تولىقتاي بوساتىلادى.
مٷگەدەكتٸك رەسٸمدەۋ پروتسەسٸ بٸرنەشە كەزەڭنەن تۇرادى: الدىمەن ۋچاسكەلٸك دەرٸگەرگە قارالىپ, تيٸستٸ تەكسەرۋلەردەن ٶتەدٸ. كەيٸن قورىتىندى ۆكك ارقىلى جاسالىپ, مەديكو-ەلەۋمەتتٸك ساراپتاما كوميسسيياسىنا جٸبەرٸلەدٸ. ەگەر ازاماتتىڭ مٷگەدەكتٸگٸ پسيحيكالىق سىرقاتقا بايلانىستى بولسا, شەشٸم ارنايى مامانداندىرىلعان كوميسسييادا قابىلدانادى. جەردەماقى تاعايىنداۋ ٶتٸنٸشٸ «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت» كورپوراتسيياسى ارقىلى بەرٸلەدٸ. قۇجاتتار تولىق بولسا, جەتٸ جۇمىس كٷن ٸشٸندە جاۋاپ بەرٸلەدٸ.
2025 جىلى جٷزەگە اسقان بۇل ٶزگەرٸستەر – ەلدەگٸ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جانداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ناقتى قادامدار. ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ كەڭەيۋٸ – بۇل ازاماتتارعا تەك قارجىلاي كٶمەك قانا ەمەس, قوعامدا ٶز ورنىن تاۋىپ, لايىقتى ٶمٸر سٷرۋٸنە جاسالعان مٷمكٸندٸك.
