Freedom Inside '26

"ەلدەگٸ باعا نيۋ-يوركپەن سالىستىرعاندا 73,4%-عا تٶمەن" - ساراپشىلار

"ەلدەگٸ باعا نيۋ-يوركپەن سالىستىرعاندا 73,4%-عا تٶمەن" - ساراپشىلار
shutterstock.com

2025 جىلعا ارنالعان ٶمٸر سٷرۋ قۇنى بويىنشا رەيتينگتە قازاقستان 139 ەلدٸڭ ٸشٸندە 114-ورىنعا يە بولدى. Finprom ساراپشىلارى وسى باعىتتا ساراپتاما جاسادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

بۇل يندەكسكە نە جاتادى?

بۇل يندەكستە تۇتىنۋ تاۋارلارى مەن قىزمەتتەردٸڭ باعالارى سالىستىرىلادى, وعان ازىق-تٷلٸك, كٶلٸك, كوممۋنالدىق قىزمەتتەر كٸرەدٸ, بٸراق باسپانا شىعىندارى (جالعا الۋ نەمەسە يپوتەكا) ەسەپكە الىنبايدى. نەگٸزگٸ ٶلشەم رەتٸندە نيۋ-يورك الىنعان, ونىڭ يندەكسٸ - 100%. ەگەر ەلدٸڭ يندەكسٸ 120 بولسا, بۇل ونداعى كٷندەلٸكتٸ ٶمٸر سٷرۋ شىعىنى نيۋ-يوركتەن 20%-عا جوعارى دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ.

"قازاقستاننىڭ يندەكسٸ - 26,6. بۇل ەلدەگٸ باعا نيۋ-يوركپەن سالىستىرعاندا 73,4% تٶمەن ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ يندەكسٸ - 27,4, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىنداعى باعالار - 28. ال ساتىپ الۋ يندەكسٸ - 50,8. بۇل - ورتاشا جالاقىعا ٶمٸر سٷرەتٸن قازاقستاندىقتار نيۋ-يورك تۇرعىندارىمەن سالىستىرعاندا 49,2%-عا از تاۋار مەن قىزمەت ساتىپ الا الادى دەگەن سٶز", - دەيدٸ ساراپشىلار.

باسقا مەملەكەتتەر قاي ورىندا?

تمد ەلدەرٸ اراسىندا قازاقستاننان جوعارى ورىندا ارمەنييا, مولدوۆا جەنە ەزەربايجان تۇر (ولاردا قىمباتىراق), ال تٶمەنگٸ ورىندا قىرعىزستان, بەلارۋس, ٶزبەكستان جەنە رەسەي تۇر.

ەلەم بويىنشا ەڭ جوعارى ٶمٸر سٷرۋ قۇنى شۆەيتسارييا جەنە يسلاندييادا تٸركەلگەن. ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەر پەكٸستان, ليۆييا جەنە مىسىردا.

ەلدەگٸ باعا بويىنشا احۋال قانداي?

قازاقستانداعى باعاعا كەلسەك, 2025 جىلدىڭ سەۋٸرٸندە ەلدەگٸ تاۋارلار مەن قىزمەتتەر بٸر ايدا 1,2%-عا, بٸر جىلدا 10,7%-عا قىمباتتاعان.

ناقتى ساناتتار بويىنشا:

  • ازىق-تٷلٸك پەن الكوگولسٸز سۋسىندار 8,3%-عا;

  • كيٸم مەن اياق كيٸم 11%-عا;

  • تۇرعىن ٷي قىزمەتتەرٸ, سۋ, ەلەكتر, گاز جەنە وتىن تٷرلەرٸ 15,8%-عا;

  • دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرٸ 14,8%-عا;

  • كٶلٸك قىزمەتتەرٸ 7%-عا;

  • بايلانىس 17,3%-عا;

  • مەدەنيەت پەن دەمالىس 16,8%-عا;

  • تۇرعىن ٷيدٸ جالعا الۋ 15,3%-عا;

  • قوعامدىق تاماقتانۋ مەن قوناقٷي قىزمەتتەرٸ 12,6%-عا قىمباتتادى.

2025 جىلى بٸرٸنشٸ توقساندا قازاقستاندىقتاردىڭ ورتاشا ايلىق جالاقىسى 423,1 مىڭ تەڭگە بولدى, بۇل 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 10,7%-عا جوعارى. 

ٶڭٸرلەر بويىنشا ەڭ جوعارى جالاقى اتىراۋ, ماڭعىستاۋ جەنە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا تٸركەلدٸ. ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى سولتٷستٸك قازاقستان, جەتٸسۋ جەنە جامبىل وبلىستارىندا.