ەلباسى بەلارۋس پرەزيدەنتٸمەن كەزدەستٸ
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن بەلارۋس اراسىنداعى بايلانىستاردىڭ تاريحي تۇرعىدان ورنىققان دوستىق سيپاتى بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– تاريحي تۇرعىدان قىسقا ۋاقىت ٸشٸندە ايتارلىقتاي جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزدٸك. بٸز قيىن جاعدايلاردا ەكٸجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ مىقتى ساياسي بازاسىن قۇردىق. مەملەكەتتەرٸمٸز اشىق ەرٸ سەنٸمدٸ قارىم-قاتىناستاعى بەرٸك ەرٸپتەس بولىپ سانالادى, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى قازاقستان مەن بەلارۋس اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ دامۋ قارقىنىنا وڭ باعا بەردٸ.
سونداي-اق, پرەزيدەنت ورتاق ينتەگراتسييالىق بٸرلەستٸك – ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىنداعى قازاقستان مەن بەلارۋستٸڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ٶزارا تىعىز ٸس-قيمىل جاساپ وتىرعانىنا توقتالدى.
– قازاقستاندا بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ 260 كەسٸپورنى, بٸرلەسكەن ٸرٸ 6 اۆتوموبيل قۇراستىرۋ زاۋىتى جۇمىس ٸستەيدٸ. ەلٸمٸزدەگٸ دٷكەندەر سٶرەلەرٸندە بەلارۋستٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸ ساتىلۋدا, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
الەكساندر لۋكاشەنكو قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ بۇل ساپارى ەكٸجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ نىعايتۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– سٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ ساپارىڭىز ەلدەرٸمٸزدٸڭ تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋعا سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن. ول ٷشٸن بٸزدٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸمٸز زور, – دەدٸ بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ.
بۇدان كەيٸن ەكٸ ەلدٸڭ ٸسكەر توپتارى ٶزارا باسقوستى. كەلٸسسٶز بارىسىندا ساۋدا, ٶزارا ينۆەستيتسييا, قارجى قۇرالدارى, بٸلٸم جەنە اقپاراتتىق تەحنولوگييالار, تۇرعىن ٷي جەنە جول قۇرىلىسى سالالارىنداعى ٶزارا ستراتەگييالىق ىنتىماقتاستىق مەسەلەلەرٸ قاراستىرىلدى. سونداي-اق, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ترانسۇلتتىق كورپوراتسييالار قۇرۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ ٷكٸمەتارالىق كوميسسييا جۇمىسى اياسىنداعى ەكٸجاقتى ۋاعدالاستىقتاردىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸز ٷكٸمەتارالىق كوميسسييانىڭ تەڭ تٶراعالارىنا ناقتى تاپسىرمالار بەردٸك. سونىمەن قاتار كٷن تەرتٸبٸندەگٸ ٶزەكتٸ حالىقارالىق جەنە ٶڭٸرلٸك تاقىرىپتار بويىنشا پٸكٸر الماستىق, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەت باسشىسى ەكٸ ەل اراسىنداعى كٶلٸك-ترانزيتتٸك ىنتىماقتاستىقتىڭ ٶزەكتٸ ەكەنٸن ايتىپ, قازاقستان مەن بەلارۋس ارقىلى تاسىمالداناتىن جٷكتەر كٶلەمٸنٸڭ ارتىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋداردى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەلارۋستٸڭ اقپاراتتىق تەحنولوگييالار سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەرٸن جوعارى باعالاپ, وسى سالاداعى ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ پەرسپەكتيۆالارىن ايقىندادى.
– ەلدەرٸمٸز اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردى دامىتۋعا زور مەن بەرٸپ وتىر. بٸزدە «الاتاۋ» اقپاراتتىق تەحنولوگييالار پاركٸ بار, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸندە زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلۋدە, «ەكسپو-2017» بازاسىندا ٸت-ستارتاپتار حالىقارالىق تەحنوپاركٸ قۇرىلۋدا, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قازاقستان-بەلارۋس اراسىنداعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستا ٶسٸمنٸڭ تٶمەندەۋٸ ەڭسەرٸلە باستاعانىن ايتتى.
– سٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ ساپارىڭىز ەكٸ ەلدٸڭ تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل رەتتە ٷكٸمەتتەرٸمٸز مٷشەلەرٸ مەن ساراپشىلار تٷرلٸ نۇسقا مەن ٶزەكتٸ شەشٸمدەر ۇسىنادى, – دەدٸ الەكساندر لۋكاشەنكو.
تاراپتار كەلٸسسٶز بارىسىندا تالقىلانعان اۋقىمدى مەسەلەلەر جٶنٸندە ۇتىمدى تەسٸلدەر مەن شەشٸمدەر ەزٸرلەۋ ٷشٸن ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ ديالوگىن جانداندىرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
***
مەملەكەت باسشىسى بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارى اياسىندا ٶتكەن كەلٸسسٶزدەردٸ قورىتىندىلادى.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ بەرٸك ەرٸپتەس سانالاتىن ەكٸ ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ اشىق ەرٸ سەنٸمدٸ سيپاتى بار ەكەنٸن ايتتى.
– بٷگٸندە بٸزدٸڭ ارامىزدا ٶزارا وڭتايلى شەشٸمٸ تابىلماعان مەسەلە جوق. بٸز ەكٸجاقتى كٷن تەرتٸبٸنٸڭ كەڭ اۋقىمدى مەسەلەلەرٸن قاراستىردىق, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
الەكساندر لۋكاشەنكو ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناس جەنە ينتەگراتسييالىق بٸرلەستٸك تۇرعىسىنان ستراتەگييالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸز 25 جىل ٸشٸندە جاي دوس قانا ەمەس, سونداي-اق ستراتەگييالىق, ەكونوميكالىق سەرٸكتەسكە اينالدىق. قازاقستان بٸز ٷشٸن ەكٸجاقتى بايلانىستار تۇرعىسىنان دا, ينتەگراتسييالىق بٸرلەستٸكتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىندا دا ماڭىزدى ەرٸ ۋاقىت سىنىنان ٶتكەن وداقتاس, – بەلارۋس پرەزيدەنتٸ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق سالاداعى ٶزارا ٸس-قيمىلدى دامىتۋعا ەرەكشە مەن بەرٸلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
مەملەكەت باسشىسى باق ٶكٸلدەرٸنە بيىلعى 9 ايدا ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كٶلەمٸ 60 پايىزدان استامعا ارتىپ, 441 ميلليون اقش دوللارىن قۇراعانىن ايتتى.
سونىمەن قاتار, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكٸ ەل ٷكٸمەتتەرٸ ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا ەلەۋەتٸن ەسكەرٸپ, ٶزارا ساۋدا-ساتتىق جاساۋ بارىسىندا پايدالانىلماعان رەزەرۆتەردٸ تارتۋدى جانداندىرۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– مەن بٸزدٸڭ ساۋدا نومەنكلاتۋرامىزدى كەڭەيتۋ باعىتىندا جۇمىس ٸستەۋدٸ ۇسىندىم. ٶنەركەسٸپ كووپەراتسيياسىن نىعايتۋعا جەنە ەكٸجاقتى ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸن ارتتىرۋدىڭ ناقتى دەرەكتەرٸنە ايرىقشا مەن بەرٸلدٸ, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
مەملەكەت باسشىسى كومباين, تراكتور, سونداي-اق كارەرلٸك, جٷكتٸ ٶزٸ اۋداراتىن, تٸركەمەلٸ جەنە باسقا دا تەحنيكالار شىعارۋ جٶنٸندەگٸ بٸرلەسكەن كەسٸپورىندار قىزمەتٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ قاجەتتٸگٸنە ەرەكشە توقتالدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكٸ ەلدٸڭ گەوگرافييالىق تۇرعىدان ۇتىمدى ورنالاسقانىن ايتىپ, كٶلٸك-ترانزيتتٸك ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ زور مٷمكٸندٸكتەرٸ بار ەكەنٸنە نازار اۋداردى, سونداي-اق ونىڭ اياسىن كەڭەيتۋ ورىندى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– سوڭعى التى جىل ٸشٸندە قازاقستان مەن بەلارۋس ارقىلى تاسىمالداناتىن قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى جٷك كٶلەمٸ 100 ەسەگە جۋىق ارتتى. 2018 جىلى بۇل كٶلەم ەكٸ ەسە ٶسەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. بٸز وسى سالاداعى استانا مەن مينسكٸنٸڭ ىنتىماقتاستىعى جٶنٸندەگٸ ودان ەرٸ ٸس-قيمىلدارىن بەلگٸلەدٸك, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
بەلارۋس پرەزيدەنتٸ ٸت-تەحنولوگييالار سالاسىنداعى ەكٸ ەل ىنتىماقتاستىعىنىڭ پەرسپەكتيۆالى ەكەنٸن ايتتى.
– بۇل ساپار ەكٸجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا كەزەڭٸن باستادى. يننوۆاتسييالار مەن جوعارى تەحنولوگييالارعا مەن بەرە وتىرىپ, ٶزارا كاپيتال سالۋ ونىڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ بولىپ تابىلادى, – دەدٸ الەكساندر لۋكاشەنكو.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶتكەن كەلٸسسٶزدەر بارلىق اۋقىمدى ٶزارا ٸس-قيمىل بويىنشا قازاقستان مەن بەلارۋس اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
