"كەنجەحان" بازارىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى قۋانىش جاڭبىرباەۆ ەكس-پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قارىنداسى ەنيپا نازارباەۆا بازاردى ەدەيٸ بانكروت جاسادى دەپ ايىپتادى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Orda.kz-كە سٸلتەپ.
"ەسكٸ قازاقستاننىڭ قۇرباندارى" قوزعالىسىنىڭ باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا قۋانىش جاڭبىرباەۆ بازار سالۋ تۋرالى شەشٸمدٸ 1997 جىلى قابىلداعانىن ايتادى. بۇعان دەيٸن 1950 جىلدان بەرٸ بازاردىڭ ورنىندا قوقىس جاتقان. كەيٸن ول جەر تازالانىپ, ساۋدا ورتالىعى اشىلىپ, كومپانييا "سۇلتان قورعان" جشس رەتٸندە تٸركەلگەن.
بٸراق ىقپالدى ادامداردىڭ قولداۋىنسىز جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ماقۇلداۋىنسىز بۇل جوبانى قولعا الۋ مٷمكٸن بولماعان. وسىلايشا بازار قۇرىلتايشىلارىنىڭ قۇرامىندا ەنيپا نازارباەۆا پايدا بولعان. بازاردىڭ 30 پايىز ٷلەسٸ نازارباەۆاعا تيەسٸلٸ بولعان. باستاپقىدا ەشقانداي جانجالسىز جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن قۇرىلتايشىلاردىڭ اراسىندا بٸرنەشە جىلدان سوڭ پروبلەمالار تۋىنداي باستاعان.
كومپانييانىڭ باسقا مٷشەلەرٸنٸڭ سٶزٸنشە, 2002 جىلى ەنيپا نازارباەۆا كومپانييانى ەدەيٸ بانكروتتىققا ۇشىراتقان. ونىڭ بۇرىنعى سەرٸكتەستەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, ول نارىقتى ٶز قولىنا الىپ, ونى الدىن الا تٸركەلگەن "كەنجەحان" جشس-نە قايتا رەسٸمدەپ العان.
بانكروتتىق كەزٸندە "سۇلتان قورعان" جشس قۇنى 41 مىڭ تەڭگەگە باعالانعان, ال ەكونوميكالىق ساراپتاما بويىنشا قۇرىلتايشىلار بازاردى سالۋعا 44,9 ميلليون تەڭگە جۇمساعان.
"ەرنات سىبانقۇلوۆ (سول كەزدەگٸ مەدەۋ اۋدانى پروكۋرورىنىڭ كٶمەكشٸسٸ) كەلٸپ, جالعان كەلٸسٸم جاساپ, كومپانييانىڭ 50 پايىزىن ەنيپا نازارباەۆاعا, قالعان 50 پايىزىن ٶزٸمە قالدىرۋدى ۇسىندى. مەن باس تارتتىم. سٶيتٸپ ول (نازارباەۆا) جاڭا "كەنجەحان" جشس قۇرىپ, "سۇلتان قورعاندى" بانكروت جاساپ, كومپانييانىڭ جالعىز قۇرىلتايشىسى بولىپ قالدى. بٸز ارىز جازدىق, قىلمىستىق ٸس قوزعالدى", - دەيدٸ جاڭبىرباەۆ.
قازٸرگٸ تاڭدا قۋانىش جاڭبىرباەۆ سول كەزدەگٸ جاعدايعا قاتىستى تەرگەۋ ەدٸل ٶتكەنٸن قالاپ وتىر. بٸراق, بازاردىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى ازاماتتىڭ سٶزٸنشە, تەرگەۋ ەلٸ جٷرمەي جاتىر - سەبەبٸ ٸسكە ەرنات سىبانقۇلوۆتىڭ قاتىسى بار. ول پروكۋروردىڭ كٶمەكشٸسٸ قىزمەتٸنەن كەيٸن ەلٸمٸزدٸڭ باس كٶلٸك پروكۋرورى قىزمەتٸنە دەيٸن جەتكەن. سىبانقۇلوۆ 2022 جىلى قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸن قىزمەتٸنەن كەتكەنٸمەن باس پروكۋراتۋراداعى ىقپالى ەلٸ دە جوعارى كٶرٸنەدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا بازار باسشىلىعى اۋىسىپ كەتكەن. 2022 جىلدىڭ ناۋرىزىندا ەنيپا نازارباەۆا "كەنجەحان" بازارىن ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتىن ٷش جىلعا بٶلٸپ-بٶلٸپ تٶلەۋمەن 640 ملن تەڭگەگە كەلٸسٸم جاساستى. وسىلاتسشا "كەنجەحاننىڭ" 99 پايىزى "ميترا كونسالتينگ" جشس قولىنا ٶتەدٸ. بۇل كومپانييانىڭ بەنەفيتسيارى نازارباەۆتار ەۋلەتٸمەن بايلانىسى بار سەرگەي كيم.
2023 جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ ورگانى جاڭبىرباەۆتىڭ ٶتٸنٸشٸ بويىنشا قىلمىستىق ٸستٸ توقتاتقان. قاراشا ايىندا بازاردىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى بۇل شەشٸمگە شاعىمداندى, بٸراق سەگٸز كٷننەن كەيٸن الاتاۋ اۋدانىنىڭ پروكۋراتۋراسى وعان شاعىمدى قاناعاتتاندىرۋدان باس تارتقان. قازٸر قوعامدىق بەلسەندٸلەر سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋدٸ توقتاتۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ كٷشٸن جويۋعا جەنە "كەنجەحاننىڭ" ٸسٸن مۇقييات قاراۋعا شاقىرادى.
