Freedom Inside '26

“ەكٸنشٸ رەت…”. سەيسەمباەۆتىڭ ەلدەن كەتۋٸنە نە سەبەپ بولدى?

“ەكٸنشٸ رەت…”. سەيسەمباەۆتىڭ ەلدەن كەتۋٸنە نە سەبەپ بولدى?
بيزنەسمەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ ەلدەن كەتتٸ. نەگە كەتكەنٸن, نە سەبەپتٸ كەتكەنٸن ايتقان نەگٸزٸ. 

تەرگەۋ ورگاندارى ونى “بتا بانكتەن قارجى قىمقىرعان” دەگەن كٷدٸكپەن تۇتقىندالعان ەسكەندٸر ەرٸمبەتوۆتٸڭ ٸسٸنە بايلانىستى جاۋاپ الۋعا شاقىرعان. ەلدەنەنٸ ٸشٸ سەزگەن سەيسەمباەۆ شەتەلگە كەتتٸ سول سەبەپتٸ.

مۇنىسى باس ساۋعالاۋعا ۇقسامايدى. دەسەك تە “ٶزٸمنٸڭ جەنە وتباسىمنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە كەپٸلدٸك بەرٸلسە عانا قازاقستانعا قايتا ورالام” دەيدٸ بيزنەسمەن.

انتيەبليازوۆ ناۋقانى


جۋرناليست سەرگەي دۋۆانوۆتىڭ ايتۋىنشا مارعۇلاننىڭ باسىنا بۇلت ٷيٸرٸلدٸ.
ەبليازوۆتىڭ قىر سوڭىنا تٷسكەن بيلٸك اقيقات پەن اڭىزدى اجىراتۋدان قالدى.

“ەبليازوۆتىڭ سوڭىنا تٷسكەن بيلٸك, بيلٸكتٸڭ قولشوقپارلارى جوق جەردەن ٸلٸك ٸزدەۋگە كٶشكەن ەزٸر. ٷش ەرٸپ ەبليازوۆقا تىرناق ۇشىنداي قاتىسى بارلاردىڭ بارلىعىن جان القىمنان الۋدا. سەيسەمباەۆ بەرگٸ جاعى, ۋاقىت ٶتە كەلە ەبليازوۆتٸڭ قولىن العاندارعا, جٷز كٶرٸسكەندەرگە كەزەك كەلەدٸ”, – دەيدٸ دۋۆانوۆ.

ايتۋىنشا, بيلٸكتٸڭ ەبليازوۆقا قارسى كٷرەس ناۋقانى سوڭعى كەزدەرٸ اقىلعا سيمايتىن سيپات العان 

“تەرگەۋشٸلەر كٷدٸكتٸلەردٸ ەبليازوۆقا قارسى سٶيلەۋگە, ەبليازوۆتىڭ اتىنا كٷيە جاعۋعا, قازاقستاننىڭ بارلىق سەتسٸزدٸگٸ مەن باقىتسىزدىعىن ەبليازوۆتىڭ بٸر باسىنا اۋدارۋعا مەجبٷرلەۋدە. وسى ارقىلى “باتىستىڭ مۇحتار جايلى ويى ٶزگەرەدٸ. ەبليازوۆتى كەرٸ قايتارىپ بەرەدٸ” دەگەننەن دەمەلٸ بٸزدٸڭ بيلٸك.

مۇنىسىنان تٷك شىقپايدى. تٷك شىقپايتىنىن مۇنىمەن اينالىسىپ جٷرگەندەردٸڭ ٸشٸ سەزەدٸ. جوعارىعا جەتكٸزۋگە جٷرەگٸ داۋالامايدى, بٸراق”, – دەيدٸ دۋۆانوۆ.

ايتۋىنشا بۇل ناۋقاندى ٶز مٷددەسٸنە پايدالانىپ جٷرگەندەر دە بار. وسى ارقىلى بيلٸكتەگٸ ساياسي وپپونەنتتەرٸن اياقتان شالىپ, اتىشۋلى ەبليازوۆپەن بايلانىستىرعىسى بار. بۇل نەنٸ بٸلدٸرەدٸ سوندا?

“بۇل مۇراتحان توقمادي, ەسكەندٸر ەرٸمبەتوۆ پەن مارعۇلان سەيسەمباەۆتىڭ باسىنا تٷسكەن كٷن ەرتەڭگٸ كٷنٸ باسقالارعا تۋادى دەگەن سٶز.
“ەبليازوۆپەن اۋىز جالاسقان” دەگەن ايىپتى اسپاننان الىپ بيزنەستەگٸ, بيلٸكتەگٸ قارسىلاستارى مەن دۇشپاندارىن توبىقتان قاعادى.

جوق, راس. ەلگە تانىمال كەسٸپكەرلەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ ەبليازوۆپەن تانىس, تٸپتٸ بٸر جىلدارى بٸرٸگٸپ بيزنەس جٷرگٸزگەن…ەبليازوۆتىڭ قىل سوڭىنا تٷسكەن بيلٸكتٸڭ مۇنى ەسكەرمەۋٸ مٷمكٸن ەمەس”, – دەيدٸ دۋۆانوۆ. 

وسىدان سەگٸز جىل بۇرىن…


ايتۋىنشا, كٷنٸ كەشە ەلدەن كەتكەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ باسقالارعا دا وي سالىپ كەتتٸ. ونىڭ ٸزٸن الا بيلٸكتەن تەپەرٸش كٶرگەندٸ قالامايتىن باسقا كەسٸپكەرلەر دە سەيسەمباەۆتىڭ سوڭىنان ٸلەسۋٸ مٷمكٸن.
ايتا كەتسەك, بۇل بيزنەسمەننٸڭ قازاقستاننان بٸرٸنشٸ كەتٸسٸ ەمەس.

2009 جىلى قارجى پوليتسيياسى 67 پايىز اكتسيياسى مەملەكەتكە مەنشٸگٸندەگٸ “اليانس بانكتٸڭ” بٸر توپ باسشىسىنىڭ ٷستٸنەن قىلمىستىق ٸس قوزعاعان. بۇلارعا «سەنٸپ تاپسىرىلعان ٶزگەنٸڭ مٷلكٸن يەلەندٸ جەنە ىسىراپ قىلدى» دەپ ايىپ تاعىلعان.

مٸنە سول كەزدە – بانكتٸڭ بٸرنەشە قىزمەتكەرٸنٸڭ ٷستٸنەن قىلمىستىق ٸس قوزعالعان تۇستا شەتەلدە دەمالىپ جاتقان مارعۇلان سەيسەمباەۆ ٶزٸنە قاتىستى ٸستٸڭ ەدٸل جٷرەتٸنٸنە «كٷمەنٸ بارىن» ايتىپ, ەلگە ورالۋعا اسىقپاي شەتەلدە قالعان.

2010 جىلى قايتا ورالعان. ورالا سالا اكتسيياسىنىڭ باسىم بٶلٸگٸ مەملەكەتكە تيەسٸلٸ بانكتٸڭ قارجىسىنان بٸر تيىن ۇرلاماعانىن, وعان قاتىستى ايتىلعان ايىپتاردىڭ بەرٸ نەگٸزسٸز ەكەنٸن ايتقان.

– ەشكٸمنەن ەشتەڭە ۇرلاعام جوق. مەملەكەتتٸڭ سالعان اقشاسىنىڭ بارلىعى بانكتٸڭ ەسەپشوتىندا تۇر. ەل-جۇرتقا نەسيە بارىپ جاتىرمىز. كٶك تيىن جوعالعان جوق. الىپ-قاشپا ەڭگٸمە ايتپاي تۇرىپ, الدىمەن دەلەلدەۋ قاجەت. ەلگە ٶزٸمنٸڭ تازا ەكەنٸمدٸ دەلەلدەۋ ٷشٸن ورالدىم, – دەگەن بيزنەسمەن.
ەرٸ ەبليازوۆقا مٷلدە قاتىسى جوقتىعىن ايتقان.

“مەنٸ راحاتپەن (ەليەۆ, رەد.) دە, مۇحتارمەن دە بايلانىستارماڭىزدار. ەشۋاقىتتا بۇلاردىڭ ساياسي ٸس-ەرەكەتٸ مەن پرينتسيپٸن قولداعان ەمەسپٸن. ەشقاشان وپپوزيتسييا قاتارىندا بولعان جوقپىن. نازارباەۆتىڭ الدىندا ادالمىن. نازارباەۆقا ادالمىن جەنە الداعى ۋاقىتتا دا ادال كٷيدە قالا بەرەمٸن, – دەپ ايتقانى ەسٸمٸزدە.
اراعا سەگٸز جىل سالىپ سەيسەمباەۆ تاعى دا ەلدەن كەتتٸ…

ٶزٸنٸڭ فەيسبۋكتەگٸ پاراقشاسىندا مارعۇلان سەيسەمباەۆ “بتا بانكٸنەن اقشا قىمقىرعان” دەگەن كٷدٸكپەن ۇستالعان بٸر كەزدەگٸ بيزنەس سەرٸكتەسٸ ەسكەندٸر ەرٸمبەتوۆتٸ تۇتقىنداۋداعى تٷپكٸ ماقسات – ونىڭ قازٸرگٸ تاڭدا ەۋروپادا تۇرىپ جاتقان تۋىسىن مۇحتار ەبليازوۆقا قارسى كۋەلٸك بەرۋگە كٶندٸرۋ بولۋى مٷمكٸن دەپ بولجادى.

سەيسەمباي ايتىپ وتىرعان ەرٸمبەتوۆتٸڭ تۋىسى كٸم? ول – بٸر كەزدەرٸ ەبليازوۆتىڭ زاڭگەرٸ بولعان بوتاگٶز جەردەمەلٸ.

“انىعىندا, مەنٸڭ ويىمشا ەسكەندٸردٸ مۇحتار ەبليازوۆتىڭ زاڭگەرٸ بولعان قارىنداسى بوتا جەردەمەلٸگە بولا تۇتقىنداعان سيياقتى. سەبەبٸ قازاقستاندا ەسكەندٸردٸڭ اۋقىمدى بيزنەسٸ جوق. وسى ارقىلى تەرگەۋشٸلەر بوتاگٶز جەردەمەلٸنٸ ەبٸليازوۆقا قارسى كۋەگەر ەتكٸسٸ بار. بٸراق بۇل مەنٸڭ بولجامىم عانا”, – دەيدٸ مارعۇلان سەيسەمباەۆ.

ەلدەن كەتۋٸ كەتسە دە بيزنەسمەن تەرگەۋشٸلەر سۇراعىنا “سكايپ ارقىلى جاۋاپ بەرۋگە” ەزٸر ەكەنٸن ايتۋدا.

از اقپارات…


مارعۇلان سەيسەمباەۆ – 51 جاستا. جەزقازعان جەرٸندە ٶمٸرگە كەلگەن. مالشىنىڭ بالاسى. ەزٸرگٸ ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ تٷلەگٸ. زاڭ فاكۋلتەتٸن تەمامداعان.
بيزنەستٸڭ وت پەن سۋىنان ٶتكەن سەيسەمباەۆ 2002 جىلى تۋعان اعاسى اسقار عالين ەكەۋٸ بٸرلەسٸپ “اليانس بانكٸن” اشتى.

2006 جىلى بانكتٸڭ ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى بولىپ تاعايىندالدى.

2009 جىلى داعدارىس تۇسىندا بانكتٸڭ باقىلاۋ پاكەتٸنٸڭ بٸرشاما بٶلٸگٸ «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ مەنشٸگٸنە بەرٸلدٸ.

 

دايىنداعاندۋمان بىقاي