Freedom Inside '26

«ECOJER» قاۋىمداستىعى قازاقستاندا تۇڭعىش رەت عالامدىق ماسشتابتا ەكولوگييالىق كونگرەسس ٶتكٸزەدٸ

«ECOJER» قاۋىمداستىعى قازاقستاندا تۇڭعىش رەت عالامدىق ماسشتابتا  ەكولوگييالىق كونگرەسس ٶتكٸزەدٸ
3 ماۋسىم كٷنٸ نۇر-سۇلتان قالاسىندا دٷنيەجٷزٸلٸك قورشاعان ورتانى قورعاۋ كٷنٸ قارساڭىندا «ECOJER» قاۋىمداستىعى قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن «بولاشاقتىڭ باعدارى  تۇراقتىلىق!» اتتى «ECOJER» حالىقارالىق كونگرەسٸن ٶتكٸزەدٸ.

«ECOJER» اسسوتسياتسيياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى قۋانىش بالتاباەۆ «كونگرەستٸڭ ماقساتى – ەكولوگييا, تۇراقتى دامۋ, «جاسىل» ينۆەستيتسييالار ٷلەسٸن ارتتىرۋ, ەكولوگييالىق مەدەنيەت پەن قوعامنىڭ حاباردارلىعىن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمدار ەزٸرلەۋ ٷشٸن بارلىق مٷددەلٸ تاراپتاردىڭ كٷش-جٸگەرٸن بٸرٸكتٸرۋ جەنە تەجٸريبە الماسۋ» دەپ ويىن ورتاعا سالدى.

ٸس-شاراعا مينيسترلٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ, قر پارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, ٶنەركەسٸپتٸك كەسٸپورىنداردىڭ باسشىلارى, ەكو-بەلسەندٸلەر, حالىقارالىق دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ جەنە باسقالار قاتىسادى.

– ەكولوگييا مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن جٷزەگە اسىرىلعالى وتىرعان بۇل شاراعا  بيزنەس, ەكو-قاۋىمداستىق بەلسەندٸلەرٸنەن بٶلەك, ەلەمنٸڭ كليماتتىق ەلشٸلەرٸ قاتىسادى (كليماتتىق ەلشٸ ساياسي قىزمەت). اتالعان كونرەسسكە ۇلىبريتانييا, نيدەرلاندييا, فرانتسييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ كليماتتىق ەلشٸلەرٸ شاقىرىلدى.

سوڭعى كەزدەرٸ ادامزاتتىڭ انتروپوگەندٸ ەسەرٸ قورشاعان ورتاعا وراسان زور زييانىن تيگٸزٸپ وتىر. كونگرەسستٸڭ بٸر ەرەكشەلٸگٸ, ەكولوگييالىق پروبلەمالارعا ەيەلدەر ارقىلى مەملەكەت نازارىن اۋدارتۋ. ونىڭ ٷستٸنە, ەلەمدٸك ستاتيستيكالىق زەرتتەۋلەر ەيەلدەردٸ قازٸرگٸ تاڭدا ەكولوگييالىق پروبلەمالاردىڭ كٶبٸرەك الاڭداتاتىنىن زەرتتەگەن. بۇۇ سىندى حالىقارالىق ۇيىمداردان باستاپ, ەۋروپا كوميسسيياسى, ەۋروپا دامۋ بانكٸ بٷگٸنگٸ تاڭدا گەندەرلٸك تەڭدٸككە جٸتٸ كٶڭٸل بٶلۋدە.

كونگرەسستٸڭ بٸرٸنشٸ سەسسيياسىن «ەكولوگيياداعى ەيەلدەر مەن تۇراقتى باستامالار» دەپ الدىق. مەن سٸزگە, بٸر عانا مىسال ايتايىن. مەسەلەن, سوڭعى جىلدارى قازاقستاننىڭ كٶپتەگەن ايماقتارى شٶلەيتتەنٸپ, ەروزيياعا ۇشىراۋدا. سالدارىنان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا پروبلەمالار تۋىنداۋدا جەنە بۇل سالاداعى جۇمىستارعا كٶپ جاعدايدا ەيەلدەر تارتىلادى ەكەن. ەيەلدەردٸڭ رەپرودۋكتيۆتٸ دەنساۋلىعى ەكولوگيياعا, جۇمىس ورىنداعى جاعدايعا بايلانىستى ەكەنٸن ەسكەرٸپ, ەكولوگييالىق پروبلەمالارعا مەملەكەت نازارىن اۋدارتقىمىز كەلەدٸ. سەبەبٸ ەيەل ساۋلىعى – ۇلت ساۋلىعى. وسى سەسسييادان كەيٸن بٸز مٷمكٸندٸگٸنشە اتالعان مەسەلەلەردٸ شەشەتٸن دۇرىس ساياسات قابىلدايمىز دەپ سەنەمٸن, – دەدٸ «ECOJER» اسسوتسياتسيياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى قۋانىش بالتاباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ەيەلدەردٸڭ قوعامداعى رٶلٸن كەڭەيتە تٷسۋ – مەملەكەتٸمٸزدٸڭ الدىندا تۇرعان نەگٸزگٸ مٸندەتتٸڭ بٸرٸ» دەگەن ەدٸ. وسىعان وراي كونگرەسستٸڭ سپيكەرٸ – «KazEnergy» ادام كاپيتالىن دامىتۋ اسسوتسياتسيياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى لەززات احمۋرزيناندان  ەكولوگيياداعى ەيەلدەر رٶلٸنٸڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى پٸكٸر سۇراعان ەدٸك.

– بٷگٸنگٸ تاڭدا, مەملەكەت, ەيەلدٸڭ رەپرودۋكتيۆتٸ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى كەيبٸر زيياندى جەنە قاۋٸپتٸ ٶندٸرٸس سالالارىندا «تىيىم سالىنعان ماماندىق» دەگەن تەرميندٸ «شەكتەۋلٸ ماماندىق» اتاۋىمەن الماستىردى.

وسىعان بايلانىستى, ٶندٸرٸس ورىندارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەردٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ ارتتى جەنە ولاردىڭ ەڭبەكاقىسى جوعارى بولۋى مٷمكٸن. ەرينە, بٸر جاعىنان ەيەلدەردٸڭ مۇنداي دەنساۋلىعىنا زييان, ەرٸ, قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن ورىنداردا جۇمىس جاساماعانى ابزال.

ەكٸنشٸدەن, قازٸرگٸ جۇمىس ورىندارى اۆتوماتتاندىرۋ جەنە تسيفرلاندىرۋ  تەحنولوگييالارىمەن قامتاماسىز ەتٸلٸپ جاتىر. دەگەنمەن, ەر جۇمىس ورىندارىنداعى تەحنولوگييالاردىڭ دامۋى ەر تٷرلٸ بولعاندىقتان, دەنساۋلىققا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن جۇمىس ورىندارىن تاڭداۋ ەر ەيەلدٸڭ ٶز قالاۋى بولعانى دۇرىس. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت, ەيەلدەرگە ٶندٸرٸستٸك كەسٸپورىندارىندا جۇمىس جاساۋ قانداي كەسٸبي اۋرۋلار تۋدىراتىنىن ايقىنداۋى قاجەت, – دەدٸ لەززات احمۋرزينا.

«ەيەلدەردٸڭ ەكولوگيياعا دەگەن جاناشىرلىعىنىڭ باسىم بولۋىنىڭ ٶزٸ تابيعي ينستيكتٸ» دەگەن سپيكەرٸمٸز مەملەكەت ەكولوگييا ساياساتىنا ەيەلدەردٸڭ بەلسەندٸ ارالاسۋىنا بارلىق مٷمكٸندٸكتەردٸ قاراستىرۋى تيٸس دەپ سانايدى.

«ٶزٸ ٶمٸر سٷرٸپ وتىرعان ورتانىڭ تازالىعى, جەگەن تاماعىنىڭ تابيعي قۇندىلىعى, كيگەن كيٸمٸنٸڭ ساپاسى, بالاسىنا ارنالعان قوسپا تاعامداردىڭ قۇرامىندا حيميكاتتىڭ بار - جوعى, كٷندەلٸكتٸ تۇتىناتىن ازىق-تٷلٸك, جەمٸس-جيدەك قۇرامىنداعى بوياعىشتار, جاساندى ٶسٸرۋ دەرٸلەرٸ بار-جوعى سىندى مەسەلەلەر ەيەل نازارىندا.  سول سەبەپتٸ ەلەمدەگٸ جەنە جەرگٸلٸكتٸ ەكولوگييالىق مەسەلەلەر ەيەلدەردٸ ەرلەرمەن سالىستىرعاندا كٶبٸرەك الاڭداتىپ وتىر. سوندىقتان ەكولوگييالىق ساياساتقا ەيەلدەردٸڭ ارالاسۋىن مەملەكەت نازارعا الۋى تيٸس» دەدٸ ول.