2015 جىلدىڭ قازانىندا الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ اپپاراتى» مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنٸڭ «دوستىق ٷيٸ – قوعامدىق كەلٸسٸم ورتالىعى» كمم بولىپ قايتا قۇرىلعاننان بەرٸ دوستىق ٷيٸنٸڭ قوعامداعى كٶتەرەر جٷگٸ, اتقاراتىن جۇمىس اۋقىمى زورايىپ, ەلەۋمەتتٸك-ساياسي ماڭىزى ارتا تٷستٸ دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس ەدٸ.
بٷگٸندە ەلٸمٸز ٷشٸن قوعامداعى مەملەكەتتٸك بٸرتەكتٸ ۇلتتىق ساياساتتى جٷزەگە اسىرۋ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸ ايتپاسادا تٷسٸنٸكتٸ. كيەلٸ جەتٸسۋدىڭ تٶرٸندە ورىن تەپكەن دوستىق ٷيٸنٸڭ قىزمەتكەرەلرٸ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ, اسسامبلەيا تاپسىرمالارى مەن مٸندەتتەرٸن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن بٸرتالاي شارالاردى ۇيىمداستىردى.
قازٸرگٸ تاڭدا تالدىقورعان قالاسىنىڭ كٶرٸكتٸ ورىندارىنىڭ بٸرٸ – قاراتال شاعىن اۋدانىندا ورنالاسقان دوستىق ٷيٸنٸڭ كەڭ دە زەۋلٸم عيماراتىنىڭ بٸرٸنشٸ قاباتى تولىقتاي ەكٸمشٸلٸك جۇمىستاردى جٷرگٸزۋگە ارنالعان.
مۇندا دوستىق ٷيٸ قۇرىلىمىندا جۇمىس جاسايتىن «ەكٸمشٸلٸك-باسقارۋ», «ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىن تالداۋ جەنە مونيتورينگٸلەۋ», «قوعامدىق-كٶپشٸلٸك شارالاردى جەنە قحا-نىڭ قۇرىلىمدارىمەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ», «رۋحاني جاڭعىرۋ», «عيماراتقا قىزمەت كٶرسەتۋ بٶلٸمدەرٸ» مەن ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸنە ارنالعان كەڭسەلەر, زاماناۋي تەحنيكامەن جابدىقتالعان دىبىس جازۋ ستۋديياسى, قازاق مەدەنيەتٸ مەن سالت-دەستٷرٸ ورتالىعى, مەملەكەتتٸك جەنە ەتنوستىق تٸلدەردٸ دامىتۋ كابينەتٸ, مۋلتيمەدييالىق ورتالىق ورنالاسقان.
ەكٸنشٸ قاباتتا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى, قوعامدىق كەلٸسٸم كەڭەسٸ, مەدياتسييا كابينەتٸ, گريمگە جەنە دايىندىققا ارنالعان شاعىن بٶلمەلەر بار. سونىمەن قاتار ەكٸ جٷز ادامدىق اكت زالى مەن تٶرت كانالدى سينحروندىق اۋدارما جٷيەسٸ ورناتىلعان مەجٸلٸس زال بار.
ٷشٸنشٸ قاباتتا تٷرلٸ ەتنوستاردىڭ سالت-دەستٷرٸن, مەدەنيەتٸن ناسيحاتتايتىن ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەرگە ارنالعان كابينەتتەر ورنالاسقان. ولار ەر ەتنوستىڭ سالت-دەستٷرٸ مەن مەدەني مۇراسىن كٶرسەتەتٸن بۇيىمدارمەن جابدىقتالعان جەنە ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭارتىلىپ وتىرادى. سونداي-اق عيماراتتىڭ ەڭ تٶمەنگٸ قاباتى ٷش حورەوگرافييالىق زالمەن, قويىلىم كوستيۋمدەرٸنە ارنالعان بٶلمەلەرمەن جابدىقتالعان.
دوستىق ٷيٸ قىزمەتٸنٸڭ تاعى بٸر باستى باعىتى – جاستار مەسەلەسٸ. جاستاردىڭ بويىنا وتانشىلدىقتى دارىتۋ, رۋحاني-اعارتۋشىلىق باعىتتاعى جوبالار مەن ۇلتتىق سالت-دەستٷر, مەدەني مۇرانى ساقتاۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قاستەرلەۋ ارقىلى ٶڭٸردەگٸ تۇراقتىلىق پەن دوستىقتى ساقتاۋ.
قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸن نىعايتۋ, ايماقتىق اسسامبلەيامەن مەدەني بايلانىستى دامىتۋ ماقساتىندا بٸرنەشە جوبالار ۇيىمداستىرىلدى. اتاپ ٶتەتٸن بولساق: «بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸم جول كارتاسى», «جٸبەك جولى بويىنداعى سۇحبات», «رۋحى بەكەم, كيەلٸ مەكەن – جەتٸسۋ» عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديتسيياسى, «قازاقتانۋ» جوباسىنىڭ «ۇلى دالا ەلٸنٸڭ قوناقجاي قاسيەتٸ» مەدەني-كٶپشٸلٸك شارا اياسىندا «قىمىزمۇرىندىق» فەستيۆالٸ, «تۋعان جەر», «بٸرلٸك» حالىقارالىق جاستار لاگەرٸ جەنە «100 جاڭا ەسٸم: تابىستى بولۋ جولى» جازعى مەكتەبٸ.
دوستىق ٷيلەرٸ اراسىندا تەجٸريبە الماسۋ ماقساتىندا جامبىل, تٷركٸستان وبلىستارى مەن شىمكەنت قالاسىندا «ىنتىماق شەرۋٸ», شەكارا ايماعىنداعى ىنتىماقتاستىق بويىنشا «دوستىقتا جوق شەكارا» جوباسى اياسىندا قازان قالاسىندا «قازانعا ٸزگٸ نيەتپەن» حالىقارالىق فەستيۆالٸ ۇيىمداستىرىلىپ ٶتكٸزٸلدٸ. قوعامدىق كەلٸسٸم كەڭەستەرٸنٸڭ قىزمەتٸنە ارنالعان «اۋىلىم – التىن قازىنام» V وبلىستىق فورۋمى, «جاڭعىرۋ جولى» جاستار قوزعالىسىنىڭ وبلىستىق شتابى «ٶزٸڭدٸ كٶرسەت» ستارتاپ پەن «مىڭ بالا» رەسپۋبليكالىق مەدەني-اعارتۋ جوباسىن ٸسكە اسىرۋدا جالپىقازاقستاندىق «استانا بەيبٸتشٸلٸك بەسٸگٸ» اتتى اشىق ديكتانت ٶتتٸ.
ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەر ەتنوسارالىق بٸرلٸك پەن كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋعا باعىتتالعان ٸس-شارالار مەن استانانىڭ 20 جىلدىعى اياسىندا دوستىق ٷيٸندە وبلىستىق «كٷمٸس تامىر» قىتاي ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸ «ابىرويى اسقاق استانا!» فورۋمىن ٶتكٸزدٸ.
الماتى وبلىستىق ەزٸربايجان ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸ «استانا – مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ تٸرەگٸ» تاقىرىبىندا دٶڭگەلەك ٷستەل ۇيىمداستىردى. تالدىقورعان اۋماقتىق «ۆيدەرگەبۋرت» نەمٸس قوعامى تاۋبۇلاق ەكوكەمپينگٸندە «ماقتانىشىم – استانا» تاقىرىبىندا جازعى ماۋسىم لاگەرٸن, وبلىستىق «احىسكا» تٷرٸك ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸ «انالار كٷنٸ» قايىرىمدىلىق اكتسيياسىن, «سافار» تەجٸك قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسى كٷنٸنە ارنالعان «اتا زاڭىم – ەلدٸگٸمنٸڭ ايعاعى!» وبلىستىق فورۋمىن ويداعىداي ٶتكٸزدٸ. «اۆيۆ» ەۆرەي ەتنومەدەني ورتالىعى حالىقارالىق قارتتار كٷنٸنە وراي «قارتتارىم – اسىل قازىنام» وبلىستىق ٶزبەك ەتنومەدەني ورتالىعى «استانا – دوستىق شاڭىراعى», كٶكسۋ اۋدانىندا «ارمان قالا استانا, جان جٷرەگٸم!» فورۋمدارىن جوعارى دەيگەيدە ۇيىمداستىردى. «ناحيچەۆان» ەزٸربايجان جەنە بولگار ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەرٸ «گٷلدەي بەر, استانا» فەستيۆالٸن, حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كٷنٸنە ارنالعان مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالار اراسىندا «تالاپتىعا نۇر جاۋار», قازاقستاندىق وتباسى كٷنٸنە ارنالعان «ورتاق شاڭىراق اياسىندا» فەستيۆالدەر مەن 1 مامىر قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸ كٷنٸنە ارنالعان «ٶنەرٸم – ٶمٸرٸم», تۇڭعىش پرەزيدەنت كٷنٸنە ارنالعان «ەلٸم دەپ سوققان جٷرەگٸ», قازاقستان حالقىنىڭ تٸلدەرٸ كٷنٸنە ٶزگە ەتنوس ٶكٸلدەرٸ اراسىندا «كٶركەم وي. كٶركەم تٸل. كٶركەم سٶز» بايقاۋلارىن ٶتكٸزۋ يگٸ دەستٷرگە اينالدى.
مەسەلەن, 2008 جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەيتٸن تٸلدەردٸ وقىتۋ ورتالىعىندا جىل سايىن قىرىقتان استام ٶزگە ەتنوس ٶكٸلدەرٸ قازاق تٸلٸن وقىپ, مەڭگەرٸپ شىقسا, قازاق تٸلٸن ەركٸن مەڭگەرگەن تٷرلٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸنەن قۇرالعان «پاراسات» تٸل جاناشىرلارى كلۋبىمەن بٸرلەسكەن رۋحاني-اعارتۋشىلىق جوبالار تۇراقتى تٷردە جٷزەگە اسىرىلىپ تۇرادى. سوڭعى جىلدارى ٶڭٸرٸمٸزدە تۇراتىن ەتنوستاردىڭ, مەسەلەن, پولياك, قىتاي, ورىس, كورەي, تاتار, بولگارلاردىڭ تاريحي وتانى بولىپ ەسەپتەلەتٸن مەملەكەتتەردٸڭ ەلشٸلەرٸمەن كەزدەسۋ تۇراقتى تٷردە ۇيىمداستىرىلۋدا.
سونىمەن قاتار, دوستىق ٷيٸ مەن وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ بٸرلەسە اتقارعان جۇمىستارى رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە كەڭٸنەن ەرٸ ۋاقىتىلى ناسيحاتتالىپ كەلەدٸ. اتاپ ايتسا, وبلىستىق «جەتٸسۋ» تەلەارناسىنان اسسامبلەيا قىزمەتٸنە ارنالعان «ۇلىلىق ۇياسى» حابارى اپتا سايىن شىعىپ تۇرادى. مەكەمە تاراپىنان اتقارىلعان جۇمىستاردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا اي سايىن اقپاراتتىق بيۋللەتەن شىعارىلىپ تۇرادى, وعان قوسا, بولاشاقتا شاعىن اپتالىق باسىلىم دايىنداۋ جوسپارلانعان.
دوستىق ٷيٸنٸڭ جۇمىس اۋقىمى دا, ماڭىزدىلىعى دا جىل سايىن كەڭەيە تٷسۋدە, مۇندا وبلىسىمىزدىڭ بەلگٸلٸ عالىمدارى مەن شىعارماشىلىق تۇلعالارىن شاقىرا وتىرىپ, ەرتٷرلٸ عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا, ەكسپەديتسييا, سەمينار, بايقاۋ, كەزدەسۋ, فورۋم, فەستيۆالدار ٶتكٸزۋ دەستٷرگە اينالعان. ەلباسىنىڭ «ۇلت جوسپارى: 100 ناقتى قادام», «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» بايانداماسى مەن ماقالاسىندا كٶرسەتٸلگەن ۇلت بٸرلٸگٸ مەن قوعامداعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XحVٸ سەسسيياسىندا قويىلعان جاڭا مٸندەتتەردٸ وبلىسىمىزدا جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا «دوستىق ٷيٸ – قوعامدىق كەلٸسٸم ورتالىعىنىڭ» ٷلەسٸ مەن مٸندەتٸ ٶز دەڭگەيٸندە اتقارىلۋدا.
جىل سايىن جىلدىق جوسپار بويىنشا جەنە جوسپاردان تىس ٷش مىڭعا جۋىق ەرتٷرلٸ فورماتتا ٸس-شارالار ٶتكٸزٸلەدٸ. دوستىق پەن ىنتىماق – بۇزىلمايتىن قورعان, جول كٶرسەتەر باعان دەسەك, وسى تۇرعىدا ٶڭٸردەگٸ ەربٸر ەتنوس, ەر ەتنومەدەني ورتالىقتار ٶز مەدەنيەتٸ مەن تٸلٸن, سالت-دەستٷرلەرٸن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك الا وتىرىپ, ەل يگٸلٸگٸ جولىندا اتقارىلىپ جاتقان جٷيەلٸ جۇمىستارعا بەلسەندٸ قاتىسۋ ارقىلى تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ كٶك بايراعىنىڭ استىنا تىعىز توپتاسا تٷسۋدە.
نۇرلان ەۋبەكٸر
