دوللاردى نەگە ۇستاپ تۇر?

دوللاردى نەگە ۇستاپ تۇر?
رەداكتسييا اتىنان: «قالا مەن دالا» گازەتٸنٸڭ پوشتاسىنا كەلگەن مىنا حاتتى وقي وتىرىپ قاراپايىم حالىقتىڭ قازٸرگٸ جاعدايعا دەگەن كٶزقاراسىن اڭعارۋعا بولادى.  

بىلايشا ايتقاندا, بٸزگە ەندٸ بəرٸبٸر ەمەس پە? دوللاردىڭ ٶسكەنٸنەن دە, تٷسكەنٸنەن دە تٷك ٶزگەرمەيدٸ. ٶمٸرٸمٸزدٸ ايتامىن. 
راس قوي. ەرتەڭ دوللار سəل-پəل تٷسٸپ, تەڭگە باعامى كٶتەرٸلسە, بۇدان بازارداعى باعا ارزانداي ما? جوق, ەندٸ ارزاندامايدى. بٸر ٶسكەن باعا سول قالپىندا قالادى. بٸرجولاتا.  

دەمەك, بٸز الداندىق. 

تەڭگە مەن دوللاردىڭ اينالاسىنداعى حاوستان قاراپايىم حالىق قانا وڭباي ۇتىلدى. 
بۇرىندا əلگٸ بٸر دəۋ دٷكەندەرگە باراتىنبىز. سۋپەرماركەتتەرگە... ٷيدەن الىپ شىققان 15 مىڭ تەڭگە ارتىعىمەن بولماسا دا ناقپا-ناق جەتەتٸن سيياقتى ەدٸ. قازٸر جەتپەيدٸ. قازاقشالاپ ايتقاندا, جىرتىعىڭدى جاماۋعا دا جارامايدى.

بارلىق تاۋاردىڭ باعاسىن بٸزگە بايقاتپاي قىمباتتاتقان. ازىق-تٷلٸك, دəرٸ-دəرمەك, قۇرال-سايماننىڭ قۇنىنا دەيٸن ٶسٸپ كەتٸپتٸ. دوللارعا بايلانعان ٶمٸر-اي...
Əيتەۋٸر بəرٸنە دەۆالۆاتسييا جاقسى سىلتاۋ بولدى.

وسى كٷنگە دەيٸن ٶزدٸگٸنەن تٷك ٶندٸرمەي كەلگەن قازاقستان «قارا التىننان» قادٸر قاشقاندا يمپورتتىڭ اۋزىنا قاراپ قالدى. ودان بۇرىن مۇنايدان تٷسكەن اقشانىڭ ارقاسىندا ٶزٸنٸڭ بيتٸ تىم سەمٸرٸپ كەتكەنٸن تٷسٸندٸ. تٷسٸنگەن شىعار دەپ ويلايمىز...بٸراق تٷسٸنبەۋٸ دە مٷمكٸن. تٷسٸنسەك, شىعىنى شاش ەتەكتەن كەلەتٸن كەرەكسٸز جوبالاردان, جارىستاردان باس تارتار ەدٸك قوي. سولاي ما?

ودان بۇرىن, قاراپ تۇرىپ قازٸرگٸ جاعدايعا كٷلكٸڭ كەلەدٸ. 
سايلاۋدىڭ الدىندا دوللاردىڭ تۇراقتانا قالعانىن قاراساڭشى. سايلاۋ ٶتكٸزەردٸڭ الدىندا حالىقتىڭ كٶڭٸلٸن اۋلاۋ ما, بۇل نە سوندا? مۇنداي الدارقاتۋ قانشالىقتى قاجەت بولدى ەكەن?
Əيتەۋٸر ەلدٸڭ اراسىندا جٷرگەننەن كەيٸن كٶپ نəرسەنٸ ەستيسٸڭ. Əلگٸ بيلٸكتەگٸلەر سايلاۋدى امان-ەسەن ٶتكٸزٸپ العانشا دوللاردى اۋىزدىقتاي تۇرۋدى جٶن كٶرٸپتٸ.

سوندا سايلاۋدان كەيٸن بٸزدٸ نە كٷتٸپ تۇر? تٸپتٸ ەلەستەتۋدٸڭ ٶزٸ قورقىنىشتى. 
بيلٸكتٸڭ ٶزٸ «سايلاۋدى ٶتكٸزٸپ الايىق» دەگەن بايانسىز پرينتسيپپەن ٶمٸر سٷرسە, قاراپايىم حالىققا مۇنداي بيلٸكتەن نە قايىر, نە ٷمٸت?

انىعى, سايلاۋدان كەيٸن دە ٶمٸر بار ەمەس پە? يə, بار. بٸراق ونىڭ قانداي بولاتىنىن قازٸردەن-اق بولجاۋعا بولاتىن سيياقتى.
بولجاۋىمىزشا, دوللاردىڭ الار اسۋى مەن شىعار بيٸگٸ الدا. سايلاۋعا دەيٸن سəل تىنىسى تارىلعان ول وسى جولى شىن ەركٸندٸك الادى دەيدٸ. 

جانارماي باعاسى دا وسى سايلاۋدان كەيٸن ٶسەدٸ دەپ جاتىر. بيلٸك «ٶسەتٸن نەگٸز جوق» دەيدٸ. «جوق» دەسە, دەمەك ٶسەدٸ دەگەن سٶز. و جاقتىڭ سٶزٸنە سەنبەيتٸن ادام رەتٸندە بۇعان كٷمəندانبايمىز.
بايقايسىز با, ٶمٸر بويى قىمباتشىلىق بٸزدٸڭ ٸزٸمٸزدەن قالماي كەلەدٸ. بٸرەسە الدىمىزعا شىعادى, بٸرەسە ارتىمىزدان قۋادى. 

«ٶسەدٸ», «قىمباتتايدى» دەگەن سٶزدەردٸڭ ورنىن «داميدى», «ٶزگەرەدٸ» دەگەن ۇعىمدارمەن الماستىرۋ قاشان مٷمكٸن بولار ەكەن? 
انىعى, بٸز مۇنداي ٶزگەرگەن, دامىعان قازاقستاندى كٶرە الامىز با? بٸزدٸڭ بالالارىمىز كٶرە الا ما? 

بىلتىرعى ۇلان-اسىر ناۋقاننىڭ الدىندا دا (قاي ناۋقاندى ايتىپ وتىرعانىمدى بٸلەتٸن شىعارسىزدار) دەل وسى ستسەنارييگە كۋە بولعانبىز. كەلٸمبەتوۆ «دوللار ٶسپەيدٸ» دەپ ٷيٸپ-تٶگٸپ ۋەدە بەرگەن. ناۋقان اياقتالعاسىن, بىلايشا ايتقاندا, كٶزدەگەن ماقساتىنا جەتٸپ العاسىن دوللارعا «بوستاندىق» بەرٸلدٸ.  سوندا بيلٸك بٸزدٸ اقىماق دەپ ويلاي ما?

جۇماش شٷيكەنوۆ,


«قالا مەن دالا» گازەتٸنٸڭ تۇراقتى وقىرمانى