ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ، بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەرگە قولجەتىمدىلىگىن زاڭ جۇزىندە شەكتەۋ ماسەلەسىن كوتەردى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتات بۇل باستامانى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايتقان ۇستانىمدارىمەن تىكەلەي بايلانىستىردى.
ەرلان سايروۆتىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا قازىرگى قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن ناقتى ايقىنداپ بەرگەن. ولار - جاۋاپكەرشىلىك، ەڭبەكقورلىق، زاڭعا قۇرمەت جانە ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى قورعاۋ.
سونىمەن قاتار، پرەزيدەنت قوعامعا جات مىنەز-قۇلىق ۇلگىلەرىن كۇشتەپ تاڭۋعا جول بەرۋگە بولمايتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن.
"ءبىز پرەزيدەنتتىڭ بۇل ۇستانىمىن تولىق قولدايمىز. ويتكەنى بۇگىندە بۇل ماسەلە تىكەلەي اقپاراتتىق جانە سيفرلىق كەڭىستىكتە بولىپ جاتقان جاعدايلارمەن تىعىز بايلانىستى"، - دەدى دەپۋتات.
سايروۆ مەملەكەت تاراپىنان زاڭسىز كونتەنتتى بۇعاتتاۋ، بالالاردى زياندى اقپاراتتان قورعاۋ تەتىكتەرى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. الايدا دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە، بۇل جەتكىلىكسىز.
"اڭگىمە تەك كونتەنت تۋرالى ەمەس. اڭگىمە - ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاقتىڭ ساناسىن قالىپتاستىرۋدا. بۇل - باستى سىن-قاتەر"، - دەدى ول.
دەپۋتات قازىرگى تاڭدا بالالاردىڭ ساناسى كۇن سايىن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى جانە ەشقانداي باقىلاۋسىز قالىپتاسىپ جاتقانىن ايتتى.
"الەۋمەتتىك جەلىلەر بۇگىندە جاي بايلانىس قۇرالى ەمەس. ول - ويلاۋ جۇيەسىنە، مورالدىق باعدارعا، مىنەز-قۇلىققا جانە جاستاردىڭ ءوز ەلىنە دەگەن كوزقاراسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن كەڭىستىككە اينالدى"، - دەدى سايروۆ.
دەپۋتات حالىق اراسىنداعى بەلگىلى قاعيدانى مىسالعا كەلتىردى:
"ەگەر مەملەكەت تاربيەلەمەسە - كوشەدە تاربيەلەيدى. ال ءقازىر كوشەنىڭ ورنىن الگوريتمدەر باستى".
ونىڭ ايتۋىنشا، ەگەر سيفرلىق كەڭىستىكتە سينيزم، اگرەسسيا جانە كەز كەلگەن قۇندىلىقتى جوققا شىعارۋ كەڭ تارالسا، جاستاردان جاۋاپكەرشىلىك پەن زاڭعا قۇرمەت كۇتۋدىڭ ءوزى اڭعالدىق بولماق.
"سوندىقتان سيفرلىق ورتا ماسەلەسى - مادەنيەت نەمەسە اقپارات ماسەلەسى عانا ەمەس.
بۇل - يدەولوگيا ماسەلەسى. ال دەمەك، بۇل - ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى"، - دەدى دەپۋتات.
ەرلان سايروۆ ارىپتەسى سەرگەي پونوماريەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايتقان ۇسىنىسىن قولدايتىنىن جەتكىزدى. ول - 14–16 جاسقا دەيىنگى بالالارعا الەۋمەتتىك جەلىلەردى شەكتەۋ ماسەلەسى.
دەپۋتات بۇل باستامانىڭ حالىقارالىق تاجىريبەگە تولىق ساي كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
اتاپ ايتقاندا:
فرانسيادا 2023 جىلدان باستاپ 15 جاسقا دەيىنگى بالالار ءۇشىن «سيفرلىق كامەلەتكە تولۋ» زاڭى قولدانىستا؛
نورۆەگيا مەن يسپانيادا 2024 جىلى الەۋمەتتىك جەلىنى ءوز بەتىنشە پايدالانۋ جاسى 15–16 جاسقا دەيىن كوتەرىلدى؛
2025 جىلعى قاراشادا ەۋروپارلامەنت بۇكىل ەو ەلدەرى ءۇشىن ءبىرىڭعاي مينيمالدى جاس شەگىن - 16 جاس دەپ بەكىتۋ جونىندە رەزوليۋسيا قابىلدادى.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات ۇكىمەتتەن ءۇش باعىت بويىنشا رەسمي تۇسىنىكتەمە بەرۋدى سۇرادى:
بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋدا جەكەلەگەن تەحنيكالىق شەشىمدەردەن ءبىرتۇتاس مەملەكەتتىك ساياساتقا كوشۋ بويىنشا قانداي شارالار قابىلدانىپ جاتىر؟
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى، وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى، سيفرلىق دامۋ جانە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا جاۋاپتى ورگانداردىڭ سيفرلىق كەڭىستىكتە ورتاق قۇندىلىقتىق ساياساتتى ىلگەرىلەتۋى قالاي ۇيلەستىرىلەدى؟
كامەلەتكە تولماعانداردىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەرگە قولجەتىمدىلىگىن زاڭمەن شەكتەۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلا ما؟
