مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە قولجەتٸمدٸلٸگٸن زاڭ جٷزٸندە شەكتەۋ مەسەلەسٸن كٶتەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتات بۇل باستامانى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايتقان ۇستانىمدارىمەن تٸكەلەي بايلانىستىردى.
ەرلان سايروۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا قازٸرگٸ قازاقستاندىق پاتريوتيزمنٸڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارىن ناقتى ايقىنداپ بەرگەن. ولار - جاۋاپكەرشٸلٸك, ەڭبەكقورلىق, زاڭعا قۇرمەت جەنە دەستٷرلٸ قۇندىلىقتاردى قورعاۋ.
سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت قوعامعا جات مٸنەز-قۇلىق ٷلگٸلەرٸن كٷشتەپ تاڭۋعا جول بەرۋگە بولمايتىنىن ەرەكشە اتاپ ٶتكەن.
"بٸز پرەزيدەنتتٸڭ بۇل ۇستانىمىن تولىق قولدايمىز. ٶيتكەنٸ بٷگٸندە بۇل مەسەلە تٸكەلەي اقپاراتتىق جەنە تسيفرلىق كەڭٸستٸكتە بولىپ جاتقان جاعدايلارمەن تىعىز بايلانىستى", - دەدٸ دەپۋتات.
سايروۆ مەملەكەت تاراپىنان زاڭسىز كونتەنتتٸ بۇعاتتاۋ, بالالاردى زيياندى اقپاراتتان قورعاۋ تەتٸكتەرٸ ٸسكە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. الايدا دەپۋتاتتىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل جەتكٸلٸكسٸز.
"ەڭگٸمە تەك كونتەنت تۋرالى ەمەس. ەڭگٸمە - ٶسٸپ كەلە جاتقان ۇرپاقتىڭ ساناسىن قالىپتاستىرۋدا. بۇل - باستى سىن-قاتەر", - دەدٸ ول.
دەپۋتات قازٸرگٸ تاڭدا بالالاردىڭ ساناسى كٷن سايىن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى جەنە ەشقانداي باقىلاۋسىز قالىپتاسىپ جاتقانىن ايتتى.
"ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر بٷگٸندە جاي بايلانىس قۇرالى ەمەس. ول - ويلاۋ جٷيەسٸنە, مورالدىق باعدارعا, مٸنەز-قۇلىققا جەنە جاستاردىڭ ٶز ەلٸنە دەگەن كٶزقاراسىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن كەڭٸستٸككە اينالدى", - دەدٸ سايروۆ.
دەپۋتات حالىق اراسىنداعى بەلگٸلٸ قاعيدانى مىسالعا كەلتٸردٸ:
"ەگەر مەملەكەت تەربيەلەمەسە - كٶشەدە تەربيەلەيدٸ. ال قازٸر كٶشەنٸڭ ورنىن الگوريتمدەر باستى".
ونىڭ ايتۋىنشا, ەگەر تسيفرلىق كەڭٸستٸكتە تسينيزم, اگرەسسييا جەنە كەز كەلگەن قۇندىلىقتى جوققا شىعارۋ كەڭ تارالسا, جاستاردان جاۋاپكەرشٸلٸك پەن زاڭعا قۇرمەت كٷتۋدٸڭ ٶزٸ اڭعالدىق بولماق.
"سوندىقتان تسيفرلىق ورتا مەسەلەسٸ - مەدەنيەت نەمەسە اقپارات مەسەلەسٸ عانا ەمەس.
بۇل - يدەولوگييا مەسەلەسٸ. ال دەمەك, بۇل - ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ", - دەدٸ دەپۋتات.
ەرلان سايروۆ ەرٸپتەسٸ سەرگەي پونومارەۆتٸڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايتقان ۇسىنىسىن قولدايتىنىن جەتكٸزدٸ. ول - 14–16 جاسقا دەيٸنگٸ بالالارعا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ شەكتەۋ مەسەلەسٸ.
دەپۋتات بۇل باستامانىڭ حالىقارالىق تەجٸريبەگە تولىق ساي كەلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
اتاپ ايتقاندا:
فرانتسييادا 2023 جىلدان باستاپ 15 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار ٷشٸن «تسيفرلىق كەمەلەتكە تولۋ» زاڭى قولدانىستا;
نورۆەگييا مەن يسپانييادا 2024 جىلى ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ ٶز بەتٸنشە پايدالانۋ جاسى 15–16 جاسقا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ;
2025 جىلعى قاراشادا ەۋروپارلامەنت بٷكٸل ەو ەلدەرٸ ٷشٸن بٸرىڭعاي مينيمالدى جاس شەگٸن - 16 جاس دەپ بەكٸتۋ جٶنٸندە رەزوليۋتسييا قابىلدادى.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات ٷكٸمەتتەن ٷش باعىت بويىنشا رەسمي تٷسٸنٸكتەمە بەرۋدٸ سۇرادى:
بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قورعاۋدا جەكەلەگەن تەحنيكالىق شەشٸمدەردەن بٸرتۇتاس مەملەكەتتٸك ساياساتقا كٶشۋ بويىنشا قانداي شارالار قابىلدانىپ جاتىر?
مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ, تسيفرلىق دامۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا جاۋاپتى ورگانداردىڭ تسيفرلىق كەڭٸستٸكتە ورتاق قۇندىلىقتىق ساياساتتى ٸلگەرٸلەتۋٸ قالاي ٷيلەستٸرٸلەدٸ?
كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە قولجەتٸمدٸلٸگٸن زاڭمەن شەكتەۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلا ما?