دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تٷسكەن ۇلان اۋدانى

دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تٷسكەن ۇلان اۋدانى

شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ جاعىنان ۇلان اۋدانى بٷگٸندە كٶپشٸلٸكتٸڭ نازارىن اۋدارىپ وتىر. وسىلايشا اۋدانىمىز وبلىسىمىزدىڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە ٶز ٷلەسٸن قوسىپ كەلەدٸ. اۋدانىمىز تٶرت تٷلٸك مال ٶسٸرٸپ, مال شارۋاشىلىعىن كەڭٸنەن ٶركەندەتۋگە قولايلى جەر. بۇل ٷشٸن تەك مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردى تيٸمدٸ پايدالانا بٸلۋدٸڭ ماڭىزى زور دەپ ەسەپتەيمٸن. سوڭعى جىلدارى «سىباعا»,  «جۇمىسپەن قامتۋ – 2020», «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلامالارى بويىنشا  جەكە كەسٸپكەرلەر مەن شارۋا قوجالىقتارى نەسيە الىپ, مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ يگٸلٸگٸن كٶرٸپ جاتىر.


2015 جىلعى اۋداننىڭ  بەكٸتٸلگەن بيۋدجەتٸ 4 178,4 ملن. تەڭگەنٸ قۇرادى. ونىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىق جەنە وبلىستىق بيۋدجەتتەن  تٷسكەن جەردەمقارجى مەن ترانسفەرتتەر – 2 634,1 ملن. تەڭگە, ٶزٸندٸك كٸرٸس 905,4 ملن. تەڭگەنٸ قۇراعان.


ۇلان اۋدانىنىڭ 2015 جىلدىڭ 1 قاراشاسىنا جٶندەلگەن بيۋدجەتٸ 3 902,4 ملن. تەڭگەنٸ قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە ٶزٸندٸك كٸرٸس – 900,6 ملن. تەڭگە, بۇل جالپى تٷسٸمنٸڭ 25,5%-ىن قۇرايدى. اعىمداعى جىلعا ٶزٸندٸك كٸرٸس بولجامىن 109,8%-عا ٶسٸممەن جوسپارلاپ وتىرمىز.


2015 جىلدىڭ ون ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا  نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييا سالۋ كٶلەمٸ 3689,3 ملن. تەڭگەنٸ قۇرايدى. ٶنەركەسٸپتٸك ٶنٸمدەر كٶلەمٸ 13 903,7 ملن. تەڭگەنٸ قۇرادى. ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ قازانىنا 174 كٸشٸ بيزنەس كەسٸپورنى تٸركەلگەن, سانى ٶتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 30,8%-عا ارتقانىن بايقاۋعا بولادى. سونىمەن بٸرگە جۇمىس ٸستەپ تۇرعان كەسٸپورىنداردىڭ سانى 43,7%-عا  كٶبەيدٸ جەنە 125 بٸرلٸكتٸ قۇرادى. شاعىن بيزنەستٸڭ بەلسەندٸ كەسٸپورىندارىنىڭ سانى 16,9%-عا ٶسٸممەن 90 بٸرلٸكتٸ قۇرادى. وسىلايشا داعدارىسقا قاراماستان اۋدان تۇرعىندارى مەملەكەتتٸك قولداۋلارعا سٷيەنە وتىرىپ, كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا بەت بۇرعانىن ماقتانىشپەن ايتا الامىن.  

Улан
Улан


ٶنەركەسٸپتٸك ٶنٸمدەردٸڭ  نەگٸزگٸ ٷلەسٸن (98,6%) ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ قۇرايدى. 2015 جىلدىڭ ٶتكەن كەزەڭٸنە ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 12 630,6 ملن. تەڭگەنٸ قۇرادى.


2015 جىلدىڭ قاڭتار-قازانىندا اگرارلىق سەكتوردا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ٶنٸمٸنٸڭ كٶلەمٸ 17 953,1 ملن. تەڭگەگە جەتتٸ. بۇل ٶتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 0,6% ارتىق.


ٷدەمەلٸ  يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا  اۋداندا 3 ينۆەستيتسييالىق جوبا ۇسىنىلدى. جىلىنا 20 000 تونناعا دەيٸن ەت ٶندٸرۋگە «ٶسكەمەن قۇس فابريكاسى» اق كەڭەيتۋ جوباسىن ەرەكشە اتاپ ايتۋعا بولادى. قازٸرگٸ تاڭدا كەسٸپورىن جوسپاردان ارتىق 24 مىڭ تونناعا دەيٸن قۇس ەتٸن ٶندٸرٸپ كەلەدٸ. بۇدان باسقا قۇنى 150,0 ملن. تەڭگەگە باعالانعان پوليەتيلەندٸ قۇبىر ٶندٸرۋ زاۋىتى دا اۋدانىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالىپ وتىر. ٷشٸنشٸ, قۇنى 1779,0 ملن. تەڭگەلٸك «ايتاس كك» جشس ەتتەن جاسالعان تاعامدار مەن ٷي قۇسى ەتٸنەن جاسالعان تاعامدار ٶندٸرۋ بويىنشا زاۋىت قۇرىلىسىن سالۋ دا جوسپارلاپ وتىرمىز. ساراتوۆكا اۋىلىنىڭ ماڭايىندا 2014 جىلى «ۋىلدىرىق پەن بەستەر گيبريدٸ تۇقىمىنىڭ بەكٸرە بالىعىنىڭ ەتٸن ٶندٸرۋ» جوباسىن جٷزەگە اسىرىپ كەلەدٸ. بۇل جوبا اياسىندا ٶڭٸردە بالىق ٶنٸمدەرٸنٸڭ ماڭىزدى ٶندٸرٸسٸن قالىپتاستىرىپ, قازاقستان مەن سىرت ەلدەرگە بالىق ٶنٸمدەرٸن شىعارۋدى كٶزدەپ وتىرعان جايىمىز بار. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 1623,4 ملن. تەڭگە, ونىڭ ٸشٸندە «قازاگروفينانس» اق قارىزعا الىناتىن قاراجات 1379,844 ملن. تەڭگە جەنە ٶزٸندٸك قاراجات  243,502 ملن. تەڭگەنٸ قۇرايدى. جوبا  بويىنشا ٷش تۇيىق سۋمەن جابدىقتاۋدى ورناتۋ (تسجو) مودۋلٸن سالۋ جوسپارلانعان. بٸر مودۋل ەتكە ٶنٸمدٸلٸگٸ جىلىنا 45 توننا بەكٸرە ٶسٸرۋ ٷشٸن, ەكٸ مودۋل ٶنٸمدٸلٸگٸ 4 توننا بەكٸرەنٸڭ تاعامدىق ۋىلدىرىعىن ٶسٸرۋدٸ كٶزدەيدٸ.


«قازاگروفينانس» اق جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن نەسيە جەلٸسٸ اشىلعان, 2014 جىلدىڭ قازانىندا 308,0 ملن. تەڭگەگە قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە بٸرٸنشٸ ٷلەستٸ نەسيە (ترانش) الىنعان. ٶزٸندٸك قاراجاتتان 40,0 ملن. تەڭگە يگەرٸلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە 26,0 ملن. تەڭگەسٸ جوبالىق-ٸزدەستٸرۋ جۇمىستارى جەنە 14,0 ملن. تەڭگەسٸ جوبانى ورتاق قارجىلاندىرۋ. ەكٸنشٸ ٷلەستٸ نەسيە (ترانش) 2015 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا 330,0 ملن. تەڭگەگە ٶتكٸزٸلدٸ. تەحنولوگييالىق قۇرال-جابدىقتار SIA «AKVAFerma» (لاتۆييا) كومپانيياسىنان جالعا بەرۋ بويىنشا 424,2 ملن. تەڭگەگە الىنعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.


«ٶندٸرٸس 2» باعدارلاماسى بويىنشا تارعىن اۋىلىندا «بولاشاق» شارۋا قوجالىعى «زاماناۋي وراماسىمەن, ٶندٸرٸستٸك تولىق كەزەڭمەن جوعارى ساپالى ەت ٶندٸرۋ بويىنشا  ساتىلى-بٸرٸكتٸرٸلگەن كومپانييا قۇرۋ» جوباسىن ٸسكە اسىرۋدا.


جوبا بويىنشا جىلىنا 200 توننا سيىر ەتٸن, 100 توننا جىلقى ەتٸن جەنە 40 توننا قوي ەتٸن ٶندٸرۋ قاراستىرىلعان. كەسٸپورىنعا قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقتار رەسەيدەن, سلوۆاكييادان جەنە قازاقستاننان الىندى.


Улан01
Улан01


ۇلان اۋدانى نەگٸزٸنەن مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان ايماق. قازٸرگٸ ۋاقىتتا اۋداندا 39 اسىل تۇقىمدى شارۋاشىلىق قىزمەت جاساۋدا, ونىڭ ٸشٸندە ەت باعىتىندا – 9, سٷت باعىتىندا – 4, قوي شارۋاشىلىعى – 6, جىلقى شارۋاشىلىعى – 8, بال شارۋاشىلىعى – 10, مارال شارۋاشىلىعى – 1 جەنە شوشقا شارۋاشىلىعىنداعى 1 شارۋاشىلىق.  ٸرٸ قارا شارۋاشىلىعىندا اسىل تۇقىمدى مال ٷلەسٸ – 15,2% قۇراسا, قوي شارۋاشىلىعىندا – 9,3%, جىلقى شارۋاشىلىعىندا – 16,7%, مارال شارۋاشىلىعىندا – 100%, بال شارۋاشىلىعىندا – 45,6%, شوشقا شارۋاشىلىعىندا – 19,7%.


اۋداندا بٷگٸنگٸ كٷنٸ 11 ٸرٸ قارانى جەمدەۋ  الاڭدارى بار. وسى كەسٸپورىنداردا 524 توننا سيىر ەتٸ ٶتكٸزٸلدٸ.  ٸرٸ قارا مال باسى 54 مىڭ باسقا دەيٸن ٶستٸ. اۋداننىڭ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ باستى ماقساتى – سٷت-تاۋارلى فەرمالارى مەن جەمدەۋ الاڭدارىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ, قايتا قۇرۋ, اسىل تۇقىم ساپاسىن جاقسارتۋ جەنە جاساندى ۇرىقتاندىرۋ جولىمەن اسىل تۇقىمدى سيىرلاردىڭ سانىن كٶبەيتۋ.


«التىن اسىق» باعدارلاماسى بويىنشا بوزانباي اۋىلدىق وكرۋگٸندە 600 باس قوي, «قۇلان» باعدارلاماسى بويىنشا 137 باس جىلقى الىندى. بەرٸلگەن نەسيەنٸڭ جالپى سومماسى – 50,8 ملن. تەڭگە. ٶزٸندٸك قاراجات ەسەبٸنەن اۋىل شارۋاشىلىعىن قالىپتاستىرۋعا 823 باس ٸرٸ قارا  جەنە 254 باس جىلقى, 834 باس ۇساق مال ساتىپ الىندى.


«100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 60-شى قادامى سٷت پەن سٷت تاعامدارىن ٶندٸرۋگە باعىتتالعان. وسىعان بايلانىستى بٸزدٸڭ اۋداندا اعىمدا «ساعىنقۇماروۆ» سٷت-تاۋارلى فەرماسىن سالىپ, «دەلاۆال» فيرماسىنىڭ جابدىقتارى ساتىپ الىندى. 55 گەكتار سۋارمالى جەر  پٸشەندەمەگە كٶپجىلدىق شٶپ تۇقىمىن سەبۋ ٷشٸن بەرٸلدٸ. سٷت ساۋىنى بٸر سيىرعا 12,5 ليتردٸ  قۇرايدى.


بۇدان باسقا «ايتقازين» قوجالىعى سٷت فەرماسىن سالىپ,  بٷگٸندە كٷنٸ 100 سيىر ساۋىپ وتىر. كٷندەلٸكتٸ ساۋىلعان سٷت 2000 ليتردٸ قۇرايدى.


ەڭ ٸرٸ 600 باسقا سٷت فەرماسى قۇرىلىسىن سالۋ, «باگراتيون-2» قوجالىعىنا جٷكتەلگەن بولاتىن. جوبانىڭ قۇنى 497,0 ملن. تەڭگەگە باعالانعان. تەحنيكا مەن سٷت ساۋۋ جابدىقتارىن جالعا الىپ پايدالانۋ تۋرالى كەلٸسٸمشارتى قولداۋ تاپتى. كەسٸپورىندى ٸسكە قوسۋ 2016 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنا جوسپارلانعان.


الداعى جىلى «بورساق» قوجالىعى – 200 باس, «توعاناس» قوجالىعى – 100 باس, «قايرات» قوجالىعى 400 باسقا ارنالعان سٷت فەرماسىن ٸسكە قوساتىن بولادى.


دەندٸ جەنە دەندٸ بۇرشاقتى داقىلداردىڭ ەگٸستٸك القابى  ٶتكەن جىلعىدان 1,9%-عا  ٶسٸممەن 42,1 گەكتاردى قۇرادى. زەيتٷن – 26,6 گا, ٶتكەن جىلعىدان  16,1%-عا  تٶمەندەۋٸمەن, كارتوپ – 1,2 گا,  15,6%-عا ٶسٸممەن, كٶكٶنٸس –17,4%-عا ٶسٸممەن 0,31 گا قۇراسا, جەمدەۋ داقىلدارى ٶتكەن جىلعى دەڭگەيدە سەبٸلدٸ.


اعىمداعى جىلدا كارتوپ, كٶكٶنٸس جەنە جەمدەۋ داقىلدارىن ەگەتٸن القاپتاردى اۋىلدىق وكرۋگتەردەگٸ پايدالانىلماعان جەرلەر ەسەبٸنەن ۇلعايتۋ بويىنشا بٸرقاتار جۇمىستار اتقارىلعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن سالاتىن القاپتاردى ەرتاراپتاندىرۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸپ وتىرمىز. ەگٸس قۇرىلىمىندا دەندٸ داقىلداردىڭ ٷلەس سالماعى 34,5%-عا جەتكٸزٸلدٸ, جەمدەۋ داقىلدارى 41,8 %-عا دەيٸن, كٷنباعىس ەگٸس قۇرىلىمىندا 21,8%-عا دەيٸن جەتتٸ.


ۇلان اۋدانىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن قالىپتاستىرۋعا كٷزگٸ جيناۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە 2015 توننا ديزەلدٸك جانار ماي بٶلٸندٸ. اۋداندا سۋعارۋدىڭ سۋ ٷنەمدەگٸش جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ – بۇل جاڭبىرلاتۋ, ونىڭ ٸشٸندە  «كح باگراتيون ۆۆگ» جشس 20 «فرەگات» جاڭبىرلاتۋ قوندىرعىسى قولدانىلادى جەنە «ەكيمباەۆا» شق  كانادادا جاسالعان 3 «ۆاللەي» جاڭبىرلاتۋ جٷيەلەرٸ جەنە «ۋكراينكا» جشس  2 «ۆاللەي» قولدانىلۋدا. اعىمداعى جىلدا  «ۋكراينسكوە» جشس سۋارمالى القابى 300 گا ۇلعايتپاقشى.


ازىق-تٷلٸك باعاسىن ۇستاپ تۇرۋ ماقساتىندا اۋداننىڭ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارى مەن كەسٸپكەرلەر نەگٸزگٸ ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنا 10% ٷستەمەلەپ ساتۋدى ورناتۋ تۋرالى 151 مەموراندۋمعا قول قويدى. سونداي-اق, اۋداندا 1642,5 توننا جەمٸس-كٶكٶنٸس جەنە دەمدٸ تاعامدى ٶنٸمدەرگە  ۋاقىتشا تۇراقتاندىرۋ  قورى قۇرىلعان. اۋىل شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىمەن 22 مەموراندۋم جاسالدى.


اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶتكٸزۋ بويىنشا «دەمالىس كٷن» جەرمەڭكەسٸ جاڭاشا دامۋ ٷستٸندە. جىل باسىنان بەرٸ اۋدان ورتالىعىندا 21,3 ملن. تەڭگەگە 37 «دەمالىس كٷن» جەرمەڭكەسٸ ٶتكٸزٸلدٸ. ۇلان اۋدانى ٶسكەمەن, استانا قالالارىنداعى جەرمەڭكەلەرگە بەلسەنە قاتىسادى.


قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كٶلەمٸ اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار-قازان ايلارىنا 3286,8 ملن. تەڭگەنٸ قۇرادى. 2015 جىلدىڭ قازان ايىنا 3651 شارشى مەتر تۇرعىن ٷي قولدانىسقا بەرٸلدٸ.


2014 جىلى ۇلان اۋدانىندا جالپى سومماسى – 238,0 ملن. تەڭگەگە ەكٸ وتباسىلىق-دەرٸگەرلٸك امبۋلاتورييانىڭ قۇرىلىسى قولدانىسقا بەرٸلدٸ.


«قولجەتٸمدٸ باسپانا – 2020» باعدارلاماسى بويىنشا «تۇرعىن ٷي جيناق بانكٸ»» اق تاراپىنان قاسىم قايسەنوۆ كەنتٸندە 95 پەتەرلٸك تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى اياقتالدى. سونداي-اق,  وسى باعدارلاما بويىنشا قازاقستان يپوتەكالىق كومپانييا جەلٸسٸ بويىنشا 40 جەنە 100 پەتەرلٸك تۇرعىن ٷي  قۇرىلىسى باستالدى. باس مەردٸگەر – «ماليك»  جشس. ەكٸ تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنىڭ  جالپى سمەتالىق قۇنى  982 ملن. تەڭگەنٸ قۇرايدى. قۇرىلىستى اياقتاۋ مەرزٸمٸن 2016 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنا بەلگٸلەپ وتىرمىز.


اۋداندا سۋمەن قامتۋ جٷيەلەرٸنٸڭ جالپى ۇزىندىعى 161,7 شاقىرىمدى  قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە ماگيسترالدٸ سۋ تاراتقىش – 64,6 شاقىرىم. اۋدانداعى 47 ەلدٸ مەكەننٸڭ ٸشٸندە 3 ەلدٸ مەكەندە (قاسىم قايسەنوۆ كەنتٸ, تاۆرييا اۋىلى جەنە ٸشٸنارا بوزانباي اۋىلىندا) ورتالىقتاندىرىلعان سۋ تارتۋ جٷيەسٸ بار. حالىقتى سۋ تارتۋ قىزمەتٸمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيٸ 2015 جىلعا 17,8%-دى قۇرايدى. كەرٸز جٷيەلەرٸنٸڭ جالپى ۇزىندىعى 17,6 شاقىرىم.


2015 جىلى وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن جالپى سومماسى 90,5  ملن. تەڭگەگە قاسىم قايسەنوۆ كەنتٸندەگٸ ورتالىقتاندىرىلعان قازاندىقتى قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارى جالعاستى. سونداي-اق, «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى  بويىنشا  دامۋ قورىنان 45,8 ملن. تەڭگە 5-شٸ قازاندىقتى اۋىستىرۋعا بٶلٸندٸ.


اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 37,4 ملن. تەڭگە بٶلٸندٸ. اعىمداعى جىلى ايىرتاۋ, ساراتوۆكا, ۇلان, اسۋبۇلاق اۋىلدارىندا جەنە قاسىم قايسەنوۆ كەنتٸندە 5 بالالار الاڭىن ورناتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. «تۋعان جەرگە تاعزىم» اكتسيياسى اياسىندا جەڭٸستٸڭ 70-جىلدىعى قۇرمەتٸنە ۇلى وتان سوعىسى مەن اۋعان سوعىسى جىلدارىندا قازا بولعاندارعا ارنالعان باتىرلار اللەياسى  اشىلدى. اللەيادا كەڭەس وداعى باتىرلارىنىڭ جەنە حالىق قاھارمانى ق. قايسەنوۆتٸڭ بيۋستتەرٸ ورناتىلعان جەنە ق. قايسەنوۆتٸڭ تۋعان جەرٸ اسۋبۇلاق اۋىلىندا دا ونىڭ بيۋستٸن ورناتتىق. ٶسكەمەن قۇس فابريكاسى ساياباعىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋدا. «جىلىلاپ جاڭارتۋ» باعدارلاماسى بويىنشا قاسىم قايسەنوۆ كەنتٸندەگٸ №18 جەنە 22 ٷيگە جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. كٷردەلٸ جٶندەۋدٸڭ جالپى  سمەتالىق قۇنى 47 ملن. تەڭگەنٸ قۇرايدى.


2015 جىلعا قارجىلاندىرۋدىڭ  بارلىق كٶزدەرٸ ەسەبٸنەن اۋداننىڭ از قامتىلعان ازاماتتارىنا قولداۋ كٶرسەتۋگە 19,6 ملن. تەڭگە بٶلٸنٸپ, 1 قاراشاعا 17,4 ملن. تەڭگە يگەرٸلدٸ.


وبلىس ەكٸمٸنٸڭ گرانتى بويىنشا قازٸرگٸ ۋاقىتتا جەتٸم بالالار مەن از قامتىلعان وتباسىلارىنان شىققان 16 ستۋدەنت بٸلٸم الۋدا.


2015 جىلى 11 ستۋدەنت وقۋلارىن بٸتٸرٸپ, بارلىعى دا بٸزدٸڭ ۇلان اۋدانىنا جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى.


جۇمىسپەن قامتۋ بٶلٸمٸندە جۇمىسسىزدار ەسەبٸندە تۇرعاندار سانى 2015 جىلدىڭ 1 قاراشاسىنا  183 ادامدى قۇراپ, جۇمىسسىزداردىڭ ٷلەسٸ 0,8%-دى قۇراعان.


حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىن جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان ٸس-شارالار جوسپارىندا قاراستىرىلعان. دەر كەزٸندە قولعا الىنعان ٸس-شارالاردىڭ ارقاسىندا  521 ادامدى جۇمىسقا ورنالاستىرىپ, 952 جاڭا جۇمىس ورىنىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك الدىق. بۇدان باسقا اقىلى قوعامدىق جۇمىستارعا 505 جۇمىسسىز ادام تارتىلسا, كەسٸبي دايارلاۋ جەنە قايتا دايارلاۋعا 50 ادام جٸبەرٸلدٸ. «جاستار تەجٸريبەسٸنە» 14 جوعارى  وقۋ ورىندارى مەن كوللەدج بٸتٸرۋشٸلەر جولداندى. «ەلەۋمەتتٸك جۇمىس ورىندارىنا»  «پاراسات», «ىرىس», «ايدىن», «تالاپ»,  «ەرناز», «ديٸرمەن», «مەرەي», «ازامات» شارۋا قوجالىقتارىنا 17  ادام  جٸبەرٸلدٸ.


2015 جىلى  اۋداندا  بارلىعى 11 بوس ورىن جەرمەڭكەسٸ ٶتكٸزٸلدٸ.  جەرمەڭكە نەتيجەسٸندە 15 ادام جۇمىسقا ورنالاستى, 7 ادام وقۋعا جٸبەرٸلدٸ, جاستار تەجٸريبەسٸنە – 4 ادام جەنە  قوعامدىق-اقىلى جۇمىستارعا 10 ادام جٸبەرٸلدٸ. 103 ادامعا كەڭەس بەرٸلدٸ.


1992 جىلدان باستاپ ۇلان اۋدانىنا 9712 ورالمان قونىستاندى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ 796 وتباسى, 3951 ادام تۇرادى. ورالماندار تاراپىنان 157 شارۋا قوجالىعى ۇيىمداستىرىلىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن  جٷرگٸزۋگە وعان 18 مىڭ گەكتار جەر بٶلٸندٸ. 2015 جىلى جۇمىسقا ورنالاسۋ مەسەلەسٸ بويىنشا 29 مٷگەدەك جٷگٸندٸ. ونىڭ ٸشٸندە 5 ادام جۇمىسقا ورنالاستى, 14 ادام قوعامدىق-اقىلى جۇمىستارعا جولداندى, ەلەۋمەتتٸك جۇمىس ورىندارىنا – 1 ادام, كەسٸبي وقۋعا 1 ادام جٸبەرٸلدٸ.


«جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2015 جىلعا  242 ملن.  تەڭگە قارجى بٶلٸندٸ.


بٸرٸنشٸ باعىت – «ينفراقۇرىلىمدى جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى دامىتۋ ەسەبٸنەن جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ».                32,6 ملن. تەڭگە سومماسىنا 2 جوبا ٸسكە اسىرىلىپ, 13 جۇمىس ورنى اشىلدى. تاۆرييا اۋىلىنداعى مەدەنيەت ٷيٸ مەن اسۋبۇلاق اۋىلىنداعى مەكتەپ جٶندەلدٸ.


ەكٸنشٸ باعىت – «جەكە كەسٸپكەرلەر باستاماسىن قولداۋ جەنە تٸرەك اۋىلدارىن كەشەندٸ دامىتۋ جولىمەن كەسٸپكەرلٸك ارقىلى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ». جالپى سومماسى 201 ملن. تەڭگەگە 28 جوبا ٸسكە اسىرىلدى: 4 جوبا سٷت-تاۋارلى فەرماسىن اشۋ بويىنشا, 3 جوبا سٷت جيناۋ پۋنكتٸن اشۋ  بويىنشا, 2 جوبا سەرۆيستٸك قىزمەتكە باعىتتالعان, 15 جوبا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا جەنە 1 جوبا كٶكٶنٸس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا.


ٷشٸنشٸ باعىت – «جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ شىنايى سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ, وقىتۋ جەنە جۇمىسقا ورنالاسۋى مەن قونىس اۋىستىرۋىنا ىقپال جاساۋ».


2015 جىل بٸزدٸڭ اۋداننىڭ مەدەنيەت سالاسى ٷشٸن ٶتە سەتتٸ جىل بولدى. اعىمداعى جىلدىڭ مەرەيتوي كٷندەرٸنە ارنالعان شارالار جوسپارعا سەيكەس ٶتكٸزٸلەدٸ. بٸزدٸڭ شىعارماشىلىق ۇجىمداردىڭ جەتٸستٸكتەرٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ:


وبلىس ەكٸمٸنٸڭ جٷلدەسٸ ٷشٸن ٶتكٸزٸلگەن حٸح حالىقتىق ويىنداردا كيٸز ٷي بايقاۋىنان ۇلان اۋدانى باس جٷلدەگە يە بولدى. 6 شٸلدەدە  استانا كٷنٸ قۇرمەتٸنە «بەسكٶل» فولكلورلىق انسامبلٸ استانا قالاسىندا ٶتكەن رەسپۋبليكالىق  بايقاۋدا ٶز ٶنەرٸن كٶرسەتٸپ, باس جٷلدەگە يە بولدى. 20 شٸلدەدە رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى ٶتكٸزٸلدٸ. 11 قىركٷيەكتە بٸزدٸڭ اۋدان «تۋعان ەل – التىن بەسٸگٸم» اكتسيياسى اياسىندا وبلىس ورتالىعىن قالا كٷنٸمەن قۇتتىقتاۋ قۇرمەتٸنە يە بولدى, 16 قىركٷيەكتە قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى قۇرمەتٸنە قازاقستان ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ قاتىسۋىمەن كونتسەرت ٶتكٸزٸلدٸ.


ۇلان اۋدانىندا 224 سپورتتىق جابدىقتار بار, ونىڭ ٸشٸندە: 32 فۋتبول الاڭدارى, 35 باسكەتبول, ۆولەيبول الاڭشالارى, 11  حوككەي كوروبكالارى, 4 سپورتتىق كەشەندەر,  28 سپورت زالدارى, 12 اتىس تيرٸ, 99 جازىقتىق جابدىقتارى, 4  جاساندى تٶسەممەن  ستاديون.


اۋداندا سپورتتىق 20 تٷرٸ دامىعان. ونىڭ ٸشٸندە سپورتتىڭ 7 تٷرٸنەن («قازاقشا كٷرەس», توعىزقۇمالاق, قول كٷرەسٸ, شايبالى حوككەي, فۋتبول, ۆولەيبول, كٶكپار) بٸزدٸڭ سپورتشىلارىمىز وبلىستىڭ قۇراما كومانداسىنىڭ قۇرامىنا ەنگٸزٸلگەن.


ولار وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق, ازييالىق جەنە دٷنيەجٷزٸلٸك چەمپيوناتتارىنىڭ جەڭٸمپازدارى مەن جٷلدەگەرلەرٸ.


تۇرعىلىقتى جەردە دەنە شىنىقتىرۋ جەنە سپورتپەن شۇعىلدانۋ ٷشٸن جاعداي جاساۋ ماقساتىندا اۋداندا 214 سەكتسييا قۇرىلىپ جۇمىس ٸستەۋدە, وندا   2524 بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر شىنىعۋدا.


اۋداندا 65 دەنە شىنىقتىرۋ جەنە سپورت ۇجىمدارى جۇمىس ٸستەيدٸ. جاپپاي سپورتپەن 11650 ادام قامتىلعان. بۇل اۋدان حالقى سانىنىڭ –28,8%-ى.


2015 جىلدىڭ 16 مامىرىندا ٶسكەمەن قالاسىندا ٶتكەن بٸلٸم قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ٸٸٸ سپارتاكياداسىندا ۇلان اۋدانى مۇعالٸمدەرٸنٸڭ قۇراما كومانداسى وبلىس ورتالىعىنىڭ مىقتى كومانداسىن عانا الدىنا تٷسٸرٸپ, ٸٸ ورىنعا يە بولدى.


2015 جىلدىڭ 10 ماۋسىمىنان 16 ماۋسىمىنا دەيٸنگٸ ارالىقتا قۇراما كوماندا قازاق حاندىعىنىڭ 550-جىلدىعىنا ارنالعان شىعىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ جٷلدەسٸ ٷشٸن ٶتكەن حٸح حالىقتىق سپورت ويىندارىنا قاتىسىپ, ۇلان اۋدانى 14 اۋداننىڭ ٸشٸندە ٸٸ جٷلدەلٸ ورىنعا يە بولدى.


  دەۋلەت باتىرباەۆ,  ۇلان اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ. شقو