ەڭبەك جەنە ەڭبەك ەتۋ – ادام ٶمٸرٸنٸڭ قوزعاۋشى ەرٸ دامۋىنا ىقپال ەتەتٸن كٷش. ادام سٷيٸكتٸ ٸسٸمەن اينالىسۋ ارقىلى تابىسقا جەتٸپ قانا قويماي, ٶزٸنٸڭ ويىنداعى ٶمٸرٸن قالىپتاستىرا الارى سٶزسٸز. ادام ٶمٸرگە كەلگەن سەتتەن باستاپ ەڭبەكتەنە باستايدى. كەيدە ادامدار بٸر ەمەس بٸرنەشە ماماندىقتىڭ «قۇلاعىندا ويناۋى» مٷمكٸن. ال كەيدە بٸر ماماندىقتىڭ ٶزٸمەن تابىسقا كەنەلٸپ تە جاتادى.
سولاردىڭ بٸرٸ ماڭعىستاۋلىق دانييال تٶلەۋٸشوۆ. 23 جاستاعى دانيالدىڭ تٷيە سٷتٸنەن جاسالعان ۇلتتىق «اقدەم» تەتتٸلەر دٷكەنٸ بار. بۇل كەسٸپپەن بٸرنەشە جىلدان بەرٸ اينالىسىپ كەلە جاتقان ونىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ اتىن ەلەمدٸك برەندتە قالىپتاستىرۋ. جاس كەسٸپكەرمەن ۇلتتىق ٶنٸمدەرٸنٸڭ ەرەكشەلٸگٸ, ٶندٸرۋ ارتىقشىلىعى تۋرالى سۇحباتتاستىق.
"اقدەمنٸڭ" نەگٸزٸ 4-كۋرستا قالادىم
دانييال بۇل كەسٸپتٸ اشۋدى ستۋدەنت كەزٸنەن باستاپ جوسپارلاعان.
– ەكەم جاستايىنان مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسسا, انام ٷي شارۋاشىلىعىن قرشىقشا يٸردٸ.
ٶزٸم استاناداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە ينجەنەر-مەحانيك ماماندىعىندا تەمامداپ شىقتىم. بٸزدٸڭ وقىپ جٷرگەن كەزٸمٸزدە تەجٸريبەدەن ٶتۋگە كومپانييالارعا جٸبەرەتٸن. بٸراق تەجٸريبەدەن ٶتٸپ جٷرگەندە ماماندىقتىڭ ماعان ۇنامايتىنىن تٷسٸندٸم. سودان باستاپ, كەسٸپپەن اينالىسامىن دەپ شەشٸم قابىلدادىم.
3-كۋرس وقىپ جٷرگەندە كارانتين بولدى. سول ۋاقىتتا ٶزٸندٸك دامۋ كەزەڭٸ باستالدى. ترەنينگتەرگە, كۋرستارعا قاتىستىم. جالپى "اقدەمنٸڭ" نەگٸزٸ 4-كۋرس وقىپ جٷرگەندە قالاندى دەپ ايتار ەدٸم. ول كەزدە ونلاين وقىپ جٷرگەن ەدٸم, – دەيدٸ جاس كەسٸپكەر. دانييال ٶزٸن-ٶزٸ دامىتۋ ماقساتىندا 2020 جىلى كارانتين ۋاقىتىندا الماتىعا وقۋعا كەلگەن.
– بٸر كەسٸپپەن اينالىسقىم كەلدٸ. نەگٸزگٸ تابىس مال شارۋاشىلىعىنان تٷسەتٸن بولعاندىقتان "مالدىڭ ٶنٸمٸنەن دايىن ٶنٸم جاساۋ كەرەك" دەپ ويلاندىم.
جالپى, ەكەم ٶزٸ مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسقانىمەن مەنٸ ارالاستىرمادى. "وقى, ەل, جەر كٶر" دەدٸ. سوندىقتان مال شارۋاشىلىعىنا سىرتىنان قىزىعىپ جٷردٸم. كەز كەلگەن ەلگە بارساڭىز, تەتتٸسٸن الىپ كەلۋ تۋريستەرگە تەن. تٷركييادا پاحلاۆا, ٶزبەكستاندا دەندەر, ەزەربايجاننىڭ ٶز تەتتٸسٸ بار.
بٸزدە "ماڭعىستاۋدا ٶزگەشە نە بار?" دەپ ويلاندىم. سول كەزدە تٷيە ٶنٸمدەرٸن ەدەمٸ قاپتامامەن برەند ەتٸپ شىعارسام دەپ ويلادىم. بٸزدە مۇندايدى جاسايتىندار كٶپ بولعانىمەن, قاپتاماسى, حالىققا بەرۋ تەسٸلٸ قاراپايىم بولعاندىقتان تۋريستەرگە ۇسىنۋعا كەلمەيتٸن, – دەدٸ ول. دانييالدىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋ, ەلەمدٸك برەند قالىپتاستىرۋ.
– يدەيام دايىن بولعان سوڭ, قاپتاما الۋدان باستادىم. وعان 600-700 مىڭ تەڭگە كەتتٸ. سەبەبٸ ديزاين, قاپتاما بەرٸن الماتىدان دايىنداتتىم. انام يدەيامدى بٸردەن قولداپ, قۋاندى.
الماتىدان اۋىلعا كەلٸپ, ٶنٸمدەردٸ دايىن قاپتامالارعا سالىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشادا ساتا باستادىم. باستاپقىدا تاپسىرىس تٷسپەدٸ. جەرگٸلٸكتٸ بلوگەرگە جارناما بەرگەن سوڭ ٶتە كٶپ تاپسىرىس تٷسە باستادى.
سول كەزەڭدە ٶزٸم ساتۋشى, تاپسىرىس جەتكٸزۋشٸ, ماركەتولوگ بولدىم. كٷندٸز تاپسىرىسقا شىعىپ, تٷندە يدەيا ويلاستىراتىنمىن. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قىزىعۋشىلىق بٸلدٸرگەن ادامدارعا حابارلاسىپ, "اقدەم" تۋرالى ايتىپ بەرەتٸنمٸن. بٸرتٸندەپ سولاي حالىق اراسىندا تانىمال بولا باستادى, – دەيدٸ دانييال. ونىڭ ايتۋىنشا, كەسٸپ اشۋعا اقشانى اتا-اناسى بەرگەن.
– كەسٸپ اشۋعا بارلىق اقشانى العاشىندا ەكەمنەن الدىم. قازٸر شٷكٸر, بٸرنەشە ەسە ٶستٸك. كەسٸپ بولعان سوڭ الىس-بەرٸس بولادى. اراسىندا مەملەكەتتەن 500 000 تەڭگە گرانت ۇتىپ الدىق. وعان توڭازىتقىش, مۇزداتقىش ساتىپ الدىق. بۇل دا بٸر ٷلكەن كٶمەك بولدى, - دەپ دانييال ويىن ورتاعا سالدى. جاس كەسٸپكەر ٶنٸمدەرٸنٸڭ بەرٸ قالا ٸشٸندەگٸ تسەحتا دايىندالاتىنىن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
– "اقدەم" – تٷيە سٷتٸنەن جاسالعان تەتتٸلەر. نەگٸزٸ تٷيە سٷتٸنەن جاسالعان ٶنٸمدەر ماڭعىستاۋدا عانا ەمەس, قازاقستاندا بٸرنەشەۋٸ بار. بٸزدٸڭ ەرەكشەلٸك – ەشقانداي قوسپاسىز ساپالى ٶنٸم, ەدەمٸ قاپتاما.
قازٸرگٸ تاڭدا 8 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىز. ٶنٸمدەر تسەحتا دايىندالادى. سول جەردەن قاپتالىپ, حالىققا جٸبەرٸلەدٸ. تسەح قالانىڭ ٸشٸندە ورنالاسقان. كەيدە تۇتىنۋشىلاردىڭ اراسىندا قولىمەن ۇستاپ, دەمٸن كٶرٸپ العىسى كەلەتٸندەر بار. سونداي كەزدە تسەحقا كەلٸپ, بارلىعىن كٶرۋگە مٷمكٸندٸگٸ بار, – دەيدٸ كەسٸپكەر.
بيزنەستە تەۋەكەلگە بارا بٸلۋ كەرەك!
سونىمەن قاتار جاس كەسٸپكەر ەر ٶنٸمنٸڭ ارنايى سەرتيفيكاتى مەن ساقتالۋ مەرزٸمٸ بار ەكەنٸن دە ايتتى.
– تٷيە سٷتٸنەن دايىندالعان ٶنٸمدەرگە قوسپا قوسىلمايدى. مەسەلەن, بٸزدە ەڭ كٶپ سۇرانىسقا يە بالقايماقتىڭ قۇرامىنا توقتالسام, وعان سٷت پەن شەكەر عانا قوسىلادى. دايىندالعان كٷننەن باستاپ 1 اي ساقتالادى. تسەحتا 4 ساعات قايناتىلىپ دايىندالادى.
سٷتتٸ مال ٶسٸرەتٸن اۋىلداعى ادامدار ەكەلٸپ بەرەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا تسەحتا 11 تٷرلٸ ٶنٸم بار. اتاپ ايتسام, بالقايماق, تٷيە مەن سيىردىڭ سٷتٸنەن جاسالعان قۇرت, ٸرٸمشٸك, جەنت, قاتتى شەكەر, تارى, تالقان, رافاەللو قۇرت جەنە بال.
ٶنٸمدەردٸ دايىنداۋعا كٷنٸنە 40-50 ليتر سٷت كەتەدٸ. حالىق اراسىندا سۇرانىس كٶپ. نەگٸزٸنەن تٷيەنٸڭ قۇرتى مەن بالقايماققا تاپسىرىس كٶپ تٷسەدٸ. بٸرقاتار ٶنٸمگە سەرتيفيكات بار. ٶنٸمدەردٸڭ ٸشٸندە ٸرٸمشٸكتەر 15 كٷن ساقتالادى. تارى تالقان قۇرعاق جەر بولسا تۇرا بەرەدٸ, – دە يدٸ قلتتىق ٶنٸمدٸ كەسٸپتٸڭ كٶزٸنە اينالدىرعان دانييال.
ەڭگٸمە بارىسىندا دانييال تٶلەۋٸشوۆ بۇل كەسٸپپەن 3 جىلدان بەرٸ اينالىسىپ كەلە جاتقانىن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
– كەيدە شىعىنداردى جابا الماعان, قارىزدانعان سەتتەرٸم دە بولدى. جالپى كەسٸپكەر بولۋ ٷشٸن كٷندە شەشٸم قابىلداۋعا دايىن بولۋ كەرەك ەكەن.
جەكە كەسٸپتە جٷيەنٸڭ قۇرىلۋىنا سەبەپشٸ بولاتىن ادام – ونىڭ يەسٸ. ەر كەسٸپتٸڭ ٶز جٷيەسٸ بار. ونى جاساۋ ٷشٸن كٷندەلٸكتٸ شەشٸم قابىلداۋ كەرەك. ەر ادامدى تٷرلٸ شيەنەلٸستٸڭ شەشٸمٸن تابۋ شيراتادى. ول ٷشٸن كٶبٸرەك تەۋەكەلگە بارۋ قاجەت. ماعان وسى ۆايب ۇنايدى, – دەدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, جەكە برەندتٸ دامىتۋ كەسٸپكە دەگەن تۇتىنۋشىنىڭ سەنٸمٸن ارتتىرادى.
– كەسٸپكەر ەرقاشان بٸلٸم الىپ, رۋحاني جاعىنان دامىپ وتىرۋى كەرەك. سونداي-اق, ەرقاشان دا ادامدارعا اشىق بولعانى دۇرىس. تٷرلٸ ورتا مەن جيىندارعا قاتىسۋ ەر كەسٸپكەر ٷشٸن پايدالى دەر ەدٸم. نەتۆوركينگ كەزٸندە كەز كەلگەن ادامنان ينسايت الۋ مٷمكٸندٸگٸ بولادى.
ەڭ باستىسى – قازٸرگٸ تاڭدا حالىق جەكە برەندكە ەرەكشە نازار اۋدارىپ جاتىر. ادام ارقىلى ونىڭ ٶنٸمٸن ساتىپ الادى. سوندىقتان, ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ جاقسى جٷرگٸزٸپ, ارتىقشىلىققا اينالدىرۋ كەرەك. بۇل تۇتىنۋشىنىڭ كەسٸپكە دەگەن سەنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى, – دەدٸ دانييال.
