قازاقستاننىڭ ساياسي ساحناسىندا تۋىستىق بايلانىس ەلٸ دە كٶرٸنٸس تابادى. ەسكٸ قازاقستاننان باستاۋ العان بۇل فەنومەن جاڭا قازاقستاندا دا جالعاسىن تاپقان. Dalanews.kz رەداكتسيياسى بيلٸك پەن مەملەكەتتٸك قۇرىلىمداردا قىزمەت ەتٸپ جٷرگەن اعايىندى تۇلعالاردىڭ بٸرنەشە مىسالىنا شولۋ جاسادى.
اعايىندى سايروۆتار
اعايىندى ەرلان جەنە سەرٸك سايروۆتار مەملەكەتتٸك سالادا كەسٸبي بەدەل قالىپتاستىرىپ ٷلگەرگەن.
ەرلان بيياحمەتۇلى سايروۆ قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى. ول قوعامدا ٶتكٸر پٸكٸر بٸلدٸرەتٸن, ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرگە بەلسەندٸ ارالاساتىن تۇلعا رەتٸندە تانىلعان. سايروۆ ۇزاق جىلدار بويى مەملەكەتتٸك باسقارۋ, ٸشكٸ ساياسات جەنە يدەولوگييالىق باعىتتاردا قىزمەت اتقاردى. 2019 جىلدان باستاپ ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا ينستيتۋتىن باسقاردى, ال 2021 جىلى مەجٸلٸس دەپۋتاتى رەتٸندە قىزمەتٸنە كٸرٸستٸ.
ال سەرٸك بيياحمەتۇلى سايروۆ 2024 جىلى قازاق سۋ شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (قازسشعزي) باس ديرەكتورى بولىپ تاعايىندالدى. ول گيدرولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ سالاسىنداعى جەتەكشٸ ساراپشىلاردىڭ بٸرٸ. بۇعان دەيٸن «قازگيدرومەت» رمك باس ديرەكتورىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى بولعان.
اعايىندى قوجاسباەۆتار
اعايىندى قوجاسباەۆتار قازاقستانداعى تٷرلٸ كەسٸبي باعىتتا قىزمەت ەتٸپ جٷرگەن ىقپالدى ەۋلەتتەردٸڭ بٸرٸ.
مەسەلەن, رۋسلان سادۋاقاسۇلى قوجاسباەۆ قازٸرگٸ تاڭدا قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى. بۇعان دەيٸن الماتى وبلىسىنىڭ كەسٸپكەرلٸك جەنە يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق دامۋ باسقارماسىن باسقارعان, كەيٸن «جەتٸسۋ» ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسيياسىنىڭ تٶراعاسى بولدى.
ونىڭ باۋىرى ارمان سادۋاقاسۇلى قوجاسباەۆ قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ جٷيەسٸندە قىزمەت ەتەدٸ.
ال ەرلان سادۋاقاسۇلى قوجاسباەۆ كەسٸپكەر, قازٸرگٸ ۋاقىتتا الماتى تاۋ كلاستەرٸن دامىتۋ جوباسىن جٷزەگە اسىرىپ جاتىر. بۇل باستاما قازاقستاننىڭ دامۋ بانكٸ ارقىلى قارجىلاندىرىلىپ, ٶڭٸردٸڭ تۋريزم جەنە ينفراقۇرىلىم سالاسىنا جاڭا سەرپٸن بەرۋدٸ كٶزدەيدٸ.
اعايىندى توعجانوۆتار
توعجانوۆتار ەل باسقارۋ جٷيەسٸندە ۇزاق جىلدىق تەجٸريبەسٸ بار اعايىندى تۇلعالار.
بٷگٸندە ەرالى لۇقپانۇلى توعجانوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ كەڭەسشٸسٸ قىزمەتٸن اتقارادى. بۇعان دەيٸن ول ماڭعىستاۋ جەنە اقتٶبە وبلىستارىن باسقارعان, سونداي-اق ٷكٸمەتتٸڭ ۆيتسە-پرەمەرٸ بولعان. ەلەۋمەتتٸك ساياسات, دٸن, ەتنوسارالىق قاتىناستار جەنە ٶڭٸرلٸك دامۋ باعىتتارىندا مول تەجٸريبە جيناقتاعان.
ال مارات لۇقپانۇلى توعجانوۆ باتىس قازاقستان وبلىسى بەيتەرەك اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ بولىپ قىزمەت ەتەدٸ. بۇعان دەيٸن اقتٶبە وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى قىزمەتٸن اتقارعان.
اعايىندى قۋانتىروۆتار
قوس اعايىندىنىڭ ەسٸمٸ قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋ سالاسىندا ٷلكەن بەدەلگە يە.
ەلٸبەك سەكەنۇلى قۋانتىروۆ بٷگٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ ۆيتسە-مينيسترٸ قىزمەتٸن اتقارادى. ول 2005 جىلدان بەرٸ ەكونوميكا, بيۋدجەت جەنە ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتٸپ كەلەدٸ. ەر جىلدارى ەكونوميكا جەنە بيۋدجەت جوسپارلاۋ مينيسترلٸگٸندە, سونداي-اق پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندە جەتەكشٸ لاۋازىمداردا بولعان. 2021–2024 جىلدارى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ رەتٸندە ەلدٸڭ ماكروەكونوميكالىق ساياساتىن باسقاردى. كەيٸن ەنەرگەتيكالىق سالاعا اۋىسىپ, «KAZENERGY» قاۋىمداستىعىن باسقاردى. 2024 جىلدىڭ شٸلدەسٸندە سىرتقى ساياسات سالاسىنا كەلٸپ, ديپلوماتييالىق باعىتتاعى رەفورمالارعا اتسالىسىپ جٷر.
ەرمەك سەكەنۇلى قۋانتىروۆ — «قازاتومپروم» ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋ جەنە كورپوراتيۆتٸك باسقارۋ جٶنٸندەگٸ باس ديرەكتورى. بۇعان دەيٸن ەكونوميكا جەنە ەدٸلەت مينيسترلٸكتەرٸندە, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندە تٷرلٸ جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارعان. 2023 جىلدان بەرٸ اتوم سالاسىنداعى ۇلتتىق كومپانييادا قۇقىقتىق ساياسات پەن كورپوراتيۆتٸك باسقارۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ باعىتىندا جۇمىس ٸستەيدٸ.
اعايىندى نەلٸباەۆتار
اعايىندى نۇرلىبەك جەنە ەزٸمبەك نەلٸباەۆتار تٷرلٸ دەڭگەيدە ەكٸمدٸك قۇرىلىمدارىندا ەڭبەك ەتٸپ, ٶڭٸرلەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ.
نۇرلىبەك ماشبەكۇلى نەلٸباەۆ قازٸرگٸ تاڭدا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قىزمەتٸن اتقرادى. ونىڭ ەڭبەك جولى 1990 جىلداردىڭ اياعىندا جەكە كەسٸپتەن باستالعان. كەيٸن مەملەكەتتٸك قىزمەتكە اۋىسىپ, قىزىلوردا قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى, شيەلٸ اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ, قىزىلوردا قالاسىنىڭ ەكٸمٸ سەكٸلدٸ لاۋازىمداردى اتقاردى. 2021 جىلى پرەمەر-مينيستر كەڭسەسٸندە ٶڭٸرلٸك دامۋ بٶلٸمٸن باسقاردى. 2022 جىلدان بەرٸ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ رەتٸندە جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ.
ەزٸمبەك پازىلبەكۇلى — تٷركٸستان قالاسىنىڭ ەكٸمٸ. 33 جاستاعى جاس باسشى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ ەڭبەك جولىن قىزىلوردا قالاسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنەن باستاعان. كەيٸن مينيسترلٸكتەر مەن ۇلتتىق كومپانييالاردا تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق جەنە ينۆەستيتسييالىق باعىتتاردا قىزمەت ەتكەن. 2017 جىلدان باستاپ تٷرلٸ باسقارۋ قۇرىلىمدارىندا جەتەكشٸلٸك قىزمەتتەر اتقارىپ, 2023 جىلى تٷركٸستان قالاسىنىڭ ەكٸمٸ بولىپ تاعايىندالدى.
ەپكەلٸ-ٸنٸلٸ تاۋ ەۋلەتٸ
نۇرگٷل تاۋ — قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى. ەڭبەك جولىن 2000 جىلى الماتىدا كادر بٶلٸمٸنٸڭ ينسپەكتورى رەتٸندە باستاعان. كەيٸن بٸلٸم باسقارماسىندا رۋحاني-ادامگەرشٸلٸك تەربيە مەن ٶزٸن-ٶزٸ تانۋ باعىتىندا جەتەكشٸلٸك ەتتٸ. 2022–2023 جىلدارى الماتى قالاسى بٸلٸم باسقارماسىنىڭ تەربيەلەۋ جەنە مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بٶلٸمٸن باسقارعان. دەپۋتات رەتٸندە ەل يگٸلٸ مەن ۇلت بولاشاعى ٷشٸن ماڭىزدى زاڭ جوبالاردى قابىلداۋعا ات سالىسقان, بەلسەندٸ تۇلعا.
ال ٸنٸسٸ نۇرىمبەك تاۋ الماتى قالاسى مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. ول 2008 جىلى «Daco Motors KZ» كومپانيياسىن قۇرعان. بٷگٸندە كومپانييا حالىقارالىق شينالار برەندٸ Yokohama, Triangle, Achilles جەنە Nankang ٶنٸمدەرٸنٸڭ رەسمي ديستريبيۋتورى بولىپ سانالادى.
اعايىندى حالىقوۆتار
اعايىندى حالىقوۆتار قازاقستاننىڭ ەسكەري قۇرىلىمىندا ۇزاق جىل قىزمەت ەتتٸ.
مارقۇم دامير قاسىمبەكۇلى گەنەرال-مايور شەنٸندەگٸ تەجٸريبەلٸ ەسكەري باسشى ەدٸ. ول قىزمەت جولىن اۋعانستانداعى ورتا ازييا ەسكەري وكرۋگٸنٸڭ قۇرامىندا باستاپ, كەيٸن گەرمانييا مەن سولتٷستٸك كاۆكازداعى بٶلٸمدەرٸندە ەڭبەك ەتتٸ. قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸن العاننان كەيٸن ەلدٸڭ قارۋلى كٷشتەرٸن قالىپتاستىرۋ كەزەڭٸندە جەتەكشٸلٸك مٸندەتتەر اتقاردى. 1999–2002 جىلدارى قورعانىس مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى بولدى, كەيٸن وڭتٷستٸك ەسكەري وكرۋگتٸڭ قولباسشىسى قىزمەتٸن اتقاردى. كەيٸنگٸ جىلدارى الماتى قالالىق تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸن باسقاردى. الايدا شەنەۋنٸك بىلتىر 4 اقپاندا كٶز جۇمدى.
ال گەنەرال-لەيتەنانت ەمٸر قاسىمبەكۇلى حالىقوۆ قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ باس ەسكەري ينسپەكتسيياسىن باسقارادى. ەسكەري مانسابىن گەرمانييادا باستاپ, كەيٸن وتاندىق ەسكەرلٸڭ تٷرلٸ قۇرىلىمىندا جەتەكشٸلٸك ەتتٸ. ول تانك باتالونى مەن موتوسترەلوك ديۆيزيياسىن باسقاردى, سونداي-اق ايماقتىق قولباسشىلىقتا ماڭىزدى ستراتەگييالىق شەشٸمدەر قابىلداعان. 2009–2013 جىلدارى باتىس ٶڭٸرلٸك قولباسشىلىعىن, ال 2015–2017 جىلدارى باس شتاب باستىعىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى قىزمەتٸن اتقاردى.
اعايىندى اتامقۇلوۆتار
اعايىندى اتامقۇلوۆتار ەلدٸڭ سىرتقى ساياسات سالاسىندا جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋ قۇرىلىمىندا جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارىپ كەلەدٸ. قوس شەنەۋنٸكتٸڭ مانساپ جولىنا ٷڭٸلسەك, كەسٸبي باعىتتارى بٸر-بٸرٸنە ۇقساس ٶربٸگەنٸن بايقاۋعا بولادى.
بەيبٸت باكيۇلى اتامقۇلوۆ — مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ, ديپلوماتييا جەنە ەكونوميكالىق باسقارۋ سالاسىندا مول تەجٸريبەسٸ بار تۇلعا. ول ەڭبەك جولىن ينجەنەر رەتٸندە باستاپ, كەيٸن ەكٸمدٸك جەنە مينيسترلٸك دەڭگەيٸنە دەيٸن ٶستٸ. ەر جىلدارى وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ, قورعانىس جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ, سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ, يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ قىزمەتتەرٸن اتقاردى. 2025 جىلدىڭ 6 قاراشاسىنا دەيٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٶزبەكستانداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ بولىپ قىزمەت ەتتٸ.
ال ونىڭ باۋىرى مەدي اتامقۇلوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سەربيياداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇعان دەيٸن ول مەملەكەتتٸك حاتتامالىق قىزمەتتٸڭ جەنە پرەزيدەنت پروتوكولىنىڭ باسشىسى قىزمەتٸن اتقارعان.
اعايىندى بايەدٸلوۆتەر
قانات ەسكەندٸرۇلى بايەدٸلوۆ 2021 جىلدان بەرٸ الماتى قالاسى بويىنشا مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى قىزمەتٸن اتقارادى. ەڭبەك جولىن 1991 جىلى قارجى جەنە باقىلاۋ ورگاندارىندا باستاعان. كەيٸن قارجى باقىلاۋ كوميتەتٸندە بٶلٸم باسشىسى جەنە باسقارما ورىنباسارى بولعان. 1999–2008 جىلدارى الماتى قالاسىنىڭ تٷركسٸب جەنە مەدەۋ اۋداندارىنىڭ سالىق كوميتەتتەرٸن باسقارىپ, قالالىق سالىق كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى قىزمەتٸن اتقاردى. 2017–2021 جىلدارى قارجى ۆيتسە-مينيسترٸ بولدى.
ونىڭ باۋىرى تالعات بايەدٸلوۆ قازٸرگٸ ۋاقىتتا الماتى وبلىسى ەڭبەكشٸقازاق اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. 2024 جىلدىڭ ناۋرىزىنا دەيٸن الماتى وبلىستىق مەسليحاتىنىڭ تٶراعاسى قىزمەتٸن اتقارعان. ەڭبەك جولى 1999–2002 جىلدارى «قازاقستان تەمٸر جولى» رمك قارجى-ەكونوميكالىق ورتالىعىندا ەسەپشٸ جەنە ەكونوميست قىزمەتتەرٸنەن باستالعان. 2002–2005 جىلدارى «ICS» جشس ينسپەكتورى بولدى, 2006–2008 جىلدارى ٸلە اۋداندىق پوشتا بايلانىسى تورابىنىڭ باستىعى قىزمەتٸن اتقاردى. 2008–2018 جىلدارى رايىمبەك اۋدانىندا تٷرلٸ باسشىلىق لاۋازىمداردا ەڭبەك ەتتٸ. سونداي-اق الماتى وبلىسى كەگەن اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ قىزمەتٸن اتقاردى.
ال قونىسبەك ەسكەندٸرۇلى بايەدٸلوۆ الماتى وبلىسى بويىنشا ەكولوگييا دەپارتامەنتٸن باسقاردى. ونىڭ تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ جەنە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا ۇزاق جىلدىق تەجٸريبەسٸ بار.
اعايىندى سەرٸكبايۇلى
قازاقستانداعى جاس بۋىن شەنەۋنٸكتەردٸڭ قاتارىن اعايىندى ولجاس جەنە تٸلەكتەس سەرٸكبايۇلى تولىقتىرادى. بٸر ٷيدەن شىققان ەكٸ باۋىردىڭ دا كەسٸبي جولى ۇقساس.
ولجاس سۋلەيمەنوۆ اتىراۋ مۇناي جەنە گاز ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جاستار مەن ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ پرورەكتورى قىزمەتٸن اتقارعان. ول «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تٷلەگٸ جەنە قىتايدا 9 جىل وقىعان. 2009 جىلى سيان قالاسىنداعى سولتٷستٸك-باتىس ۋنيۆەرسيتەتٸن «قىتاي تٸلٸ مەن مەدەنيەتٸ» ماماندىعى بويىنشا تەمامداعان. 2015 جىلى شانحايداعى تونگجي ۋنيۆەرسيتەتٸن ينجەنەر-قۇرىلىسشى ماماندىعى بويىنشا بٸتٸرگەن. ول حالىقارالىق تەجٸريبەسٸن Drexler & Partner Construction Group, PMJ Asia Construction Group سيياقتى كومپانييالاردا جيناقتاعان. كەيٸن CentrAsia Group كومپانيياسىنىڭ ٶندٸرٸس جٶنٸندەگٸ ديرەكتورى قىزمەتٸن اتقارعان. 2018 جىلدان باستاپ ول قازاقستانداعى بٸلٸم جەنە عىلىم سالاسىندا جۇمىس ٸستەي باستادى. سونىمەن قاتار, ولجاس سٷلەيمەنوۆ ەكس-پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق مٸنبەرلەردەگٸ جەكە اۋدارماشىسى قىزمەتٸن اتقارعان. 2018 جىلى دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترٸ نۇرلان ەرمەكباەۆتىڭ جاستار ساياساتى مەسەلەلەرٸ بويىنشا شتاتتان تىس كەڭەسشٸسٸ بولدى.
ال ونىڭ اعاسى تٸلەكتەس سەرٸكبايۇلى ادامبەكوۆ - قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى. ول دا «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تٷلەگٸ جەنە شەتەلدە بٸلٸم العان. ەۋەلٸ شانحايدا, كەيٸن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرگەن. پارلامەنتكە دەيٸن تٸلەكتەس ادامبەكوۆ «Astana Innovations» اق-دا ينۆەستيتسييالار جٶنٸندەگٸ باسقارۋشى ديرەكتور, «Astana Invest» جشس باس ديرەكتور ورىنباسارى, قالالىق ينۆەستيتسييالىق دامۋ ورتالىعىنىڭ تٶراعاسىنىڭ كەڭەسشٸسٸ سيياقتى جاۋاپتى لاۋازىمداردا ەڭبەك ەتكەن.
ال ولاردىڭ ەكەسٸ سەرٸكباي ادامبەكوۆ 35 جىل بويى ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىندا قىزمەت ەتكەن.
