Freedom Inside '26

بيلٸك تالعات ايان مەن ماكس بوقاەۆتى ساياسي پروتسەستٸڭ قۇربانى قىلماۋى كەرەك

بيلٸك تالعات ايان مەن ماكس بوقاەۆتى ساياسي پروتسەستٸڭ قۇربانى قىلماۋى كەرەك
ساياساتتانۋشى, جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييا مٷشەسٸ ايدوس سارىم كوميسسييانىڭ جۇمىس نەتيجەسٸنە جەنە جالپى العانداعى جەر داۋىنىڭ نەمەن اياقتالارىنا قاتىستى ٶز كٶزقاراسىن بٸلدٸردٸ. بۇل تۋرالى kaz.365info.kz جازادى. 



– ٶتكەندە ەلباسى مەسٸموۆتەن جەر كوميسسيياسىنىڭ جۇمىس نەتيجەسٸن سۇرادى. اتقارىلعان جۇمىس بويىنشا نەتيجە بار دەپ ايتۋعا بولا ما? ەلدە ەلٸ دە بولسا تالقىلاۋلاردان اسپاي وتىرمىز با?

8b4e47a1c35ba3145e855cc9ee2861bb_XL
8b4e47a1c35ba3145e855cc9ee2861bb_XL

ايدوس سارىم
– نەتيجە بار. مۇنىڭ ەكٸ تٷرٸن ايتقىم كەلەدٸ. بٸرٸنشٸسٸ, وسى ۋاقىتقا دەيٸن ارالاس-قۇرالاس بولماعان, تٸپتٸ, كەي جەرلەردە كٶزقاراستارى قايشى كەلٸپ جاتقان ازاماتتار بٸر جەرگە جينالىپ, وي-پٸكٸر بٸلدٸرۋگە مٷمكٸندٸك الدى.

وسى ۋاقىتقا دەيٸن كوميسسيياسىنىڭ 8 وتىرىسى ٶتٸپتٸ. 8 وتىرىستىڭ ەرقايسىسى تٶرت-بەس ساعاتتان كەم ٶتكەن جوق. ەرينە, كٶپتەگەن مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ. ەموتسيياعا بەرٸلگەن كەزٸمٸز دە از ەمەس. بۇعانتاڭقالۋعا بولماس. انىعىندا, پٸكٸرتالاس دەگەنٸمٸز وسى.

ەڭ باستىسى,
ەۋ باستا بيلٸكتٸڭ ۇستانىمىن جاقتاپ شىققان كوميسسييا قۇرامىنداعى ازاماتتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ قازٸرگٸ كٷنٸ پٸكٸرٸن ٶزگەرتكەن.

بٷگٸندە ولار ۇلتتىق تۇرعىداعى ويلارىن ايتىپ جاتىر. كوميسسييانىڭ سوڭعى وتىرىسىنداعى سابيليانوۆتىڭ سٶزٸ سوعان دەلەل.

«كوميسسييا وتىرىسىنىڭ اياسىندا ٶزٸمنٸڭ وكرۋگٸمنٸڭ 27 اۋىلىنىڭ ازاماتتارىمەن كەزدەستٸم. مەنٸڭ جەرگە قاتىستى ۇستانىمىم وسى ازاماتتاردىڭ پٸكٸرٸمەن ٷندەس» دەدٸ ول.

بىلايشا ايتقاندا, كوميسسييا قۇرامىنداعى ازاماتتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٶزٸنٸڭ وي جٷيەسٸن, ساياسي ۇستانىمدارىن بەلگٸلٸ بٸر ەۆوليۋتسيياعا تٷسٸرٸپ جاتىر. بۇل جامان ەمەس. حالىقتىڭ پٸكٸرٸمەن ساناسقاندىقتىڭ بەلگٸسٸ.

– ال ەكٸنشٸسٸ شە?

– ەكٸنشٸ مەسەلە, جەردٸڭ جايىن بٸزدەن جاقسى بٸلەتٸن كەسٸپكەرلەر:

«جەردٸ 49 جىلعا جالعا بەرۋ» تۋرالى ەسكٸ زاڭدى قالدىرا بەرگەن دۇرىس ەدٸ. بيلٸك بولسا, جەر كودەكسٸنە موراتوريي جارييالاپ تاستادى. بۇل مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ جٷرگەن بٸزدەرگە كەدٸمگٸدەي قيىندىق تۋعىزىپ وتىر» دەيدٸ.

مٸنە, وسى مەسەلەنٸ ەرتەرەك شەشۋدٸ قولعا الۋ قاجەت.

جالپى كوميسسييانىڭ وتىرىستارى قازٸردەن-اق نەتيجە بەرٸپ جاتىر دەپ ايتا الامىن. بۇلاردىڭ ٸشٸندە «جايىلىم تۋرالى», «جەردٸڭ قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋ» تۋرالى قۇجاتتار دايىندادىق.

– بۇدان بۇرىن جەر كوميسسيياسىنىڭ جۇمىسىنداعى كەيبٸر كەمشٸلٸكتەردٸ سىنعا العان ەدٸڭٸز…

بۇل ەرٸ سىن, ەرٸ ۇسىنىس بولاتىن. مٷمكٸندٸگٸنشە, كوميسسيياداعى تٶرت جۇمىس توبىنىڭ ورنىنا, بٸر جۇمىس توبىن قۇرىپ جەر كودەكسٸ تۋرالى زاڭنىڭ جاڭا نورمالارىن قاعازعا تٷسٸرۋ جۇمىسىنا كٸرٸسۋ كەرەك دەگەنمٸن.

سوسىن بٸز بارلىق ٶڭٸردٸ ارالاپ شىعۋعا تيٸسپٸز. ول جاقتاعى حالىقتىڭ وي-پٸكٸرٸن تىڭداۋعا مٸندەتتٸمٸز. وسىنى تەزدەتۋ كەرەك.


– جەر كوميسسيياسى شىعاراتىن شەشٸمنٸڭ زاڭدىق كٷشٸ بولا ما وسى?


– بٸردەن ايتايىن كوميسسييا زاڭ قابىلداي المايدى. ونىڭ مۇنداي كٷشٸ, ياعني, قۇزىرەتٸ جوق. بٸراق, پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعاننان كەيٸن, كوميسسييانىڭ زاڭ جوباسىن ەزٸرلەيتٸن ٶكٸلەتٸ بار. بىلايشا ايتقاندا, جەر داۋىنا قاتىستى ناقتى-ناقتى ۇسىنىستاردى پارلامەنتكە ۇستاتامىز.

– بۇل بەلگٸلٸ بولدى. بٸراق, كوميسسيياسىنىڭ ۇسىنىستار بيلٸك ەسكەرەدٸ, قابىلدايدى دەگەن سەنٸم بار ما?


– كوميسسييا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىنداعى ەڭ نەگٸزگٸ مەسەلە وسى: بٸز ەزٸرلەگەن ۇسىنىستى ٷكٸمەت پەن پارلامەنتتٸڭ قابىلداۋى نەمەسە قابىلداماۋىندا جاتىر.

– بيلٸككە سەنبەيتٸن ازاماتتار كٶپ. ولار: «جەر كوميسسيياسىنىڭ شەشٸمٸ تٷككە جارامايدى. مۇنىڭ بەرٸ ەنشەيٸن قۋىرشاق سپەكتاكلٸ», — دەيدٸ ولار. بۇعان نە دەيسٸز?


– مۇنداي پٸكٸرلەردٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەن كٷندٸ وقىپ جٷرمٸز عوي. كٶڭٸلگە قونىمدى وي-پٸكٸرلەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸن كوميسييا مٷشەلەرٸنە جەتكٸزۋگە تىرىسامىز. بٸراق, ەلگٸندەي ازاماتتاردىڭ پٸكٸرٸ دۇرىس ەكەن دەپ, بارلىق جەرگە تىقپالاۋعا بولمايدى. سەبەبٸ, بٷگٸن-ەرتەڭ جەر مەسەلەسٸن شەشٸپ تاستاساق تا, تابيعاتىندا ەشكٸم دە, ەشتەڭەنٸ دە ۇناتپايتىن ازاماتتار بار. ولار سىناۋ ٷشٸن سىنايدى. قازٸرگٸ ٷكٸمەتتٸڭ تٸرشٸلٸگٸن كٶرٸپ, تٷڭٸلەتٸن ولاردى دا تٷسٸنۋگە بولادى, بٸر جاعىنان.


دەگەنمەن ٷكٸمەتتە وتىرعان ازاماتتاردىڭ بارلىعىن قازاقتىڭ جاۋى دەپ ايتۋعا بولمايدى. بيلٸك حالىقتىڭ پٸكٸرٸن تىڭداپ, بٸر شەشٸمگە كەلۋگە نيەت تانىتىپ وتىر. ايتالىق,
«جەر شەتەلدٸكتەرگە ساتىلماسىن, جالعا بەرٸلمەسٸن» دەگەن مەسەلەدە بيلٸك بۇقارانىڭ سٶزٸنە قۇلاق اسقان سيياقتى.

ٶز باسىم سولاي ويلايمىن.

– «جەر ساتىلماسىن, شەتەلدٸكتەرگە جالعا بەرٸلمەسٸن» دەپ الاڭعا شىققان ماكس بوقاەۆ پەن تالعات ايان تٷرمەدە وتىر. بۇلاردىڭ ەرٸ قارايعى تاعدىرى نە بولادى?

– بۇل مەسەلەنٸ جەر كوميسسيياسىنىڭ ەر وتىرىسىندا ايتۋدايىن ايتىپ جاتىرمىز. بۇلاردى سوتقا دەيٸنگٸ ۋاقىتتا ٷيلەرٸنە جٸبەرۋٸ قاجەت دەگەن مەسەلە كٶتەردٸك.تالعات پەن ماكس تۋرالى ايتقاندا, بۇلارعا ۇقساس قىلمىستىق ٸستەر الماتىدا, قىزىلوردادا جەنە باسقا دا ايماقتاردا قوزعالعان. ول جاقتاعى قۋدالانعان, تٷرمەگە قامالعان ازاماتتارعا دا دەل وسىلارعا ۇقساس ايىپ تاعىلعان بولاتىن.

جالپى بيلٸك ويلانۋى كەرەك. بۇل جەردە ەشكٸمنٸڭ باسى جارىلىپ, كٶزٸ شىققان جوق. بٸرەۋدٸڭ مٷلكٸ بٷلٸندٸ مە? جوق. قالانىڭ تاس-تالقانى شىقتى ما? بۇل تازا ساياسي اكتسييا بولدى. ەرٸ مەدەنيەتتٸ تٷردە ٶتتٸ. حالىق جينالدى. پٸكٸرٸن ايتتى. تاراپ كەتتٸ.
بيلٸك وسىنىڭ بەرٸن ەسكەرٸپ تالعات ايان مەن ماكس بوقاەۆتى ساياسي پروتسەستٸڭ قۇربانى قىلماي, دۇرىس شەشٸم قابىلداۋى كەرەك.

ولار قىلمىس جاساعان جوق.