قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قولدان كەلگەنشە جۇمىس اتقارىپ جاتسا دا, جاٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى قىلمىس جويىلار ەمەس. بٸراز ۋاقىت بۇرىن بايزاق اۋدانىندا بولعان قايعىلى وقيعادان قوعام ساباق الاتىن كٷننٸڭ اۋىلى الىس سەكٸلدٸ.
وبلىس ەكٸمدٸگٸ جانىنداعى كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ ٸستەرٸ جەنە ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا ٶڭٸردەگٸ جاسٶسپٸرٸمدەر مەسەلەسٸ جان جاقتى زەردەلەنگەن. بٸرنەشە اۋدان ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى مەن تاراز قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى بايانداما جاساعان جيىندا بٸرقاتار مەسەلە سارالاندى. جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتى جويۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تىڭدالدى.
حالىق تىعىز ورنالاسقاندىقتان وبلىس ورتالىعى تاراز قالاسىنداعى دەرەكتەرگە دەن قويعاندى جٶن كٶردٸك. تاراز قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى قايرات يسمايل كەلتٸرگەن دەرەككە جٷگٸنسەك, 9 اي قورىتىندىسى بويىنشا قالا اۋماعىندا كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ قاتىسۋىمەن 37 قىلمىس جاسالعان. سالىستىرمالى تٷردە كٶرسەتكٸش 5,1 پايىزعا تٶمەندەگەنٸمەن, جاٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى قۇقىق بٷزۋشىلىقتىڭ وتىزدان اسىپ جىعىلعانى كٸمدٸ دە بولسا ويلاندىرسا كەرەك-تٸ.
«وسى 37 قىلمىستى 37 جاسٶسپٸرٸم جاساعان بولسا, سونىڭ ٸشٸندە: مەكتەپ وقۋشىلارىمەن -18 قىلمىس, كوللەدج بٸلٸمگەرلەرٸمەن -16 قىلمىس جاسالعان. 2024 جىل 9 اي قورىتىندىسى بويىنشا كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى جاسالعان – 53 قىلمىس تٸركەلگەن (2023 -54) 1 دەرەككە نەمەسە – 1,9 % تٶمەندەگەن», دەيدٸ قالا ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى.
جالپى وبلىس بويىنشا باسشىسى جوق مەكتەپتەر از ەمەس. جىل باسىنداعى دەرەككە سەنسەك, 59 مەكتەپ ديرەكتورسىز قالعان بولاتىن. ال جاڭا وقۋ جىلى باستالار شاقتا وبلىس تىق بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باسشىسى راۋان سادىرقۇلوۆ كٶرسەتكٸشتٸڭ 17-گە ازايعانىن ايتقان ەدٸ.
«باسقارماعا باسشى بولىپ كەلگەنٸمدە 59 ورىن بوس بولاتىن. تٶرتٸنشٸ سەۋٸردەن بەرٸ تٶرت مەرتە كونكۋرس ۇيىمداستىردىق. نەتيجەسٸندە, 17 مەكتەپ ديرەكتورى تاعايىندالدى. ديرەكتورسىز قالعان بٸلٸم وشاقتارىنىڭ سانىن باستاۋىش مەكتەپتەر ارتتىرىپ وتىر. ول جەردە ديرەكتور ەمەس, ەدٸسكەر دەپ اتالادى. جالاقىسىندا 10 مىڭ تەڭگە عانا ايىرماشىلىق بولعاندىقتان, ماماندار ول قىزمەتكە قىزىعۋشىلىق تانىتپايدى. كونكۋرستىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ وسىلارعا ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. جاقىندا بەسٸنشٸ مەرتە كونكۋرس جارييالادىق. ونىڭ نەتيجەسٸ بەسٸنشٸ قىركٷيەك كٷنٸ شىعادى», دەگەن باسقارما باسشىسىنىڭ سٶزٸ جادىمىزدا.
قىسقاسى, جاڭا وقۋ جىلى الدىندا 42 مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورنى بوس بولعان. بٸر-ەكٸ ايدىڭ بەدەرٸندە بۇل كٶرسەتكٸش ايتارلىقتاي ازايا قويماعان شىعار. كٸم بٸلسٸن... ولاي دەۋٸمٸزدٸڭ سەبەبٸ دە جوق ەمەس. بٸرنەشە ايدا 17 ديرەكتور تاعايىندالسا, 1-2 ايدا قانشا ديرەكتور تاعايىندالاتىنىن بولجاۋدىڭ ٶزٸ قيىن...
ەرينە, مەكتەپتٸڭ بٷكٸل مەسەلەسٸنە ديرەكتور جاۋاپ بەرەدٸ. وبلىستىق «اق جول» گازەتٸندە جارييالانعان دەرەككە سەنسەك, تاراز قالالىق بٸلٸم بٶلٸمٸ تاراپىنان بالالار تٶبەلەسٸ ٷشٸن №21 مەكتەپ ديرەكتورىنا سٶگٸس بەرٸلٸپتٸ. سونىمەن قاتار, №2 جەنە №35 مەكتەپ ديرەكتورلارى قىزمەتٸنەن بوساتىلىپتى. ال كوميسسييا وتىرىسىندا كەلتٸرٸلگەن دەرەكتە قالاداعى مەكتەپتەردە وقيتىن بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن 18 قىلمىس جاسالىپتى. ەرينە, از ەمەس.
جوعارىدا جەرگٸلٸكتٸ باسىلىمدا جارييالانعان ماقالادا بٸرنەشە مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ قانداي جازا ارقالاعانى تۋرالى دەرەك كەلتٸردٸك. ەيتكەنمەن, ٶڭٸردە ديرەكتور دەفيتسيت بولىپ تۇرعانىن دا ۇمىتپاعان جٶن. جالپى جاسٶسپٸرٸمدەر قىلمىسىنا قاتىستى ونداعان دەرەكتەر تٸركەلٸپ جاتقانىنا قاراماستان, ديرەكتورلار تۇتىلىپ, بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ باسشىلارى جازادان قۇتىلىپ كەتٸپ جاتادى. بۇنىڭ سىرى نەدە? قالادا تٸركەلگەن دەرەكتەر ٷشٸن قالالىق بٸلٸم بٶلٸمٸ قانشالىقتى جاۋاپتى? بۇل مەسەلەگە جەرگٸلٸكتٸ اتقامٸنەرلەر بٸر جاۋاپ بەرەر دەگەن ويدامىز.
ەرينە, جاسٶپٸرٸمدەر اراسىنداعى قىلمىسپەن قوعام بوپ كٷرەسكەندە عانا وڭ نەتيجە شىعۋى مٷمكٸن. بٸرٸنشٸ كەزەكتە اتا-انانىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ زور ەكەنٸ ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. ەيتسە دە, ناقتى مەسەلەگە كەلگەندە ديرەكتورلار عانا جازا ارقالاپ جاتاتىنى تاڭداي قاقتىرماي قويمايدى. ەلدە ٶڭٸرلەردەگٸ مەسەلەلەرگە مەملەكەت باسشىسى نازار اۋدارعاندا عانا جاعداي ٶزگەرە مە? بٸرەر جىل بۇرىن تارازداعى مەكتەپ دەرەتحاناسىنىڭ داۋى پرەزيدەنتتٸڭ قۇلاعىنە جەتٸپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ پەرمەنٸمەن قالا ەكٸمٸ ورىنتاعىن بوساتىپ ەدٸ. مەكتەپ باسشىلارىن جازالاي بەرۋدٸڭ سوڭى تاعى بٸر تراگەديياعا اپارماسا دەيمٸز.
