مەجٸلٸس دەپۋتاتى نارتاي سەرسەنعاليەۆ قازاقستاندىقتاردىڭ جەكە دەرەكتەرٸ اشىق تارالىپ جاتقانىن ايتىپ, دابىل قاقتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, 2025 جىلدىڭ باسىندا قازاقستاندىقتاردىڭ كرەديتتٸك پورتفەلٸ 24,1 ترلن تەڭگەگە جەتكەنٸ جارييالانعان. بۇل بٸر جىل بۇرىنعى بەرەشەكتەن 22,9% كٶپ.
"بۇرىن بۇقارا كرەديتتٸ بارىپ الاتىن ەدٸ, قازٸر كرەديت ٶز اياعىمەن كەلٸپ جٷر. سەبەبٸ ينتەرنەتتٸ اشىپ قالساڭ, تەلەفوندى قوسىپ قالساڭ نەسيە ۇسىنعان كومپانييالاردان اياق الىپ جٷرە المايسىڭ. بانك تەلەفون شالىپ, "كرەديت الىڭىز" دەپ قيىلىپ تۇرادى, قالا بەردٸ زايم, نايم, ميكروزايم, ايلىققا دەيٸنگٸ قارىز دەگەن نەشە تٷرلٸ اتاۋمەن تەلەفونىمىزعا كٷن سايىن نەسيە الۋعا ٷندەيتٸن سانسىز حابارلاما كەلەدٸ. تٸپتٸ كٶبٸ "سٸزگە وسىنشا تەڭگە نەسيە شىقتى, كەلٸپ الىڭىز نەمەسە سٸلتەمەمەن ٶتٸڭٸز" دەپ جازادى.
اعايىندى اشىندىراتىنى وسى, بٷكٸل ەلدٸڭ تەلەفون نٶمٸرٸ, جەكە دەرەكتەرٸ, قۇجاتتاعى رەسمي اقپاراتتارى اينالاداعى بولماسا ايدالاداعى كومپانييالاردا قايدان جٷر? ساندىق تەحنولوگييانى دامىتامىز دەپ ەلدٸڭ جەكە مەلٸمەتٸ جينالعان ساندىقتى كٸم اشىپ تاستادى? الاياقتار مەن كرەديت بەرگٸش كومپانييالارعا بٸزدٸڭ دەرەكتەردٸ كٸم ۇسىنىپ جٷر? تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ باستاعان ۆەدومستۆالاردىڭ جەكە دەرەكتٸ مۇقييات ساقتايمىز دەگەنٸ وسى ما? بۇعان كٸم جاۋاپ بەرەدٸ? مٸنە مەنٸڭ ٶزٸمە قانشا سمس كەلدٸ" - دەپ اشىندى ول.
ول بۇعان دەيٸن دەنساۋلىققا قاتىستى دەرەكتەر دە تاراپ كەتكەنٸن ەسكە سالدى.
"بۇدان بۇرىن ازاماتتارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىنا قاتىستى دەرەكتەر تاراپ كەتتٸ, كەيٸن وتباسى مٷشەلەرٸنە, بالا-شاعامىزعا قاتىستى دەرەكتەر جەلٸدە جٷردٸ, ەندٸ جەكە قۇجاتتاعى مەلٸمەتتەرٸمٸز بەن تەلەفون نٶمٸرلەرٸمٸز ەركٸمنٸڭ قولىندا جٷر? بۇل قالاي بولعانى?
قازٸر قانداي دا بٸر مەملەكەتتٸك نەمەسە جەكە قوسىمشاعا كٸرەيٸن دەسەڭ "سٸزدٸڭ جەكە مەلٸمەتتەرٸڭٸزدٸ ٶڭدەۋگە رۇقسات بەرٸڭٸز" دەگەن باتىرما شىعادى. وعان كەلٸسپەسەڭ بٸتتٸ, ەشقانداي قىزمەت كٶرسەتپەيدٸ. ول جەكە دەرەكتٸ العاندار ونى كەيٸن قايدا قولدانادى, كٸمگە بەرەدٸ قۇداي بٸلسٸن", - دەدٸ دەپۋتات.
نارتاي ارالبايۇلى مۇنىڭ ارتى الاياقتىققا ەكەپ سوعاتىنىن جەتكٸزدٸ.
"ارتىنشا ازاماتتار الدانىپ جاتىر دەپ الاشاپقىن بولامىز. سەبەبٸ جەكە دەرەگٸ قولدى بولعان ازاماتتار جاپپاي الاياقتاردىڭ قۇرىعىنا تٷسٸپ جاتىر. "ەزٸل ايتۋ مەن قارىز الۋ كەنەت بولۋ كەرەك" دەيدٸ قازاق, قازٸر قارىزعا كٸرۋ دە كەنەت بولادى. ناقتى دەرەك, 2024 جىلى قازاقستاندىقتار 22 900 رەت ينتەرنەت الاياقتارعا الدانعان, كەلتٸرٸلگەن شىعىن 45,5 ملرد تەڭگە. ازاماتتار "اقشامدى ەسەپشوتىمنان سىپىرىپ العان الاياقتى تابىڭىز" دەپ پوليياتسيياعا ارىز جازادى. بٸراق ودان نەتيجە جوق. سەبەبٸ ينتەرنەت الاياقتىققا قاتىستى قوزعالعان ٸستەردٸڭ 81,8 پروتسەنتٸ "قىلمىس جاساعان ادامنىڭ انىقتالماۋىنا بايلانىستى" جابىلىپ قالادى. بٸتتٸ. ەسەپشوتىڭ تۇرعان بانك ٶزٸنە مٷلدەم جاۋاپكەرشٸلٸك المايدى. تەرگەۋشٸ تاپپايدى. جەكە دەرەكتەرٸڭدٸ, بانكتەگٸ ەسەپشورتتارىڭدى كٸمنٸڭ, قاشان, قالاي قولدى قىلعانىن دا بٸلۋ مٷمكٸن ەمەس. سوندا ساندىق تەحنولوگييانى حالىقتى سان سوقتىرۋ ٷشٸن ويلاپ تابىلدى ما?" - دەپ اشىندى ول.
دەپۋتات بىلتىر ينتەرنەت الاياقتار مەملەكەتتٸك مەكەمەلەردٸ الداپ, 8,4 ميلليون تەڭگەسٸن ۇرلاپ كەتكەنٸن, بۇل پارادوكس ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
"ەل بولسا مەملەكەتتٸك مەكەمەلەر بٸزدٸ قۇتقارادى دەپ سەنٸپ جٷر...", - دەدٸ ول.
