Freedom Inside '26

"بۇل بولجام كٷمەندٸ". الداعى ٷش جىلدىڭ بيۋدجەت جوباسىن سەنات قابىلداماي, كەرٸ قايتاردى

"بۇل بولجام كٷمەندٸ". الداعى ٷش جىلدىڭ بيۋدجەت جوباسىن سەنات قابىلداماي, كەرٸ قايتاردى
senate.parlam.kz

21 قاراشادا 2025-2027 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭ جوباسى سەناتورلار سىنىنا ۇشىراپ, قايتا پىسىقتاۋ ٷشٸن مەجٸلٸسكە قايتارىلدى. "اۋىز كٷيگەن ٷرٸپ ٸشەدٸ" دەمەكشٸ, سەناتتاعىلار بۇل جولى ٶتكەندەگٸ قاتەلٸگٸن قايتالاعىسى كەلمەگەن بولۋى كەرەك, زاڭ جوباسىن ماقۇلداۋدان باس تارتتى. ولار مۇنداعى ەسەپتەر "تىم وپتيميستٸك سيپاتقا يە" دەستٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

جالپى, بٷگٸندەرٸ ٷكٸمەتتٸڭ باستى باس اۋرۋىنا اينالعان بيۋدجەت تاپشىلىعى, نەگٸزٸنەن, وسى ەسەپتەن باستاۋ الادى. وندا دا ەسەپتٸ تٷزەگەندەر, ٷنەمٸ نارىقتاعى وپتيميستٸك بولجامدارعا سٷيەنەدٸ. جەمە-جەمگە كەلگەندە, ناقتىسىندا پەسسيميستٸك بولجامدار جولدى كەس-كەستەپ, تۋراسىنان قييادى. مۇندايدا, تسيفرلارى كەرٸگە كەتٸپ ٶزگەرٸپ شىعا كەلەتٸن بيۋدجەتتٸ ٷكٸمەت اقىرىندا قالاي تارتارىن بٸلمەي, ەبدەن ساسادى: ۇلتتىق قورعا قول سالادى, ول از بولسا, حالىقارالىق قارجىلىق ۇيىمداردان زايم سۇراپ, سىرتقا قول جايادى. يە, بيىل تۋرا سونداي ماسقارا جاعدايلار بولىپ جاتىر.

وسىلاردى ەسكەرگەن بولۋى كەرەك, سەناتورلار الدىمەن جٸٶ كٶرسەتكٸشٸنە شٷيلٸكتٸ. قۇجاتتا 2025 جىلعا ارنالعان جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ٶسٸمٸ 5,6% بولادى دەپ كٶرسەتٸلگەن.

"بۇل بولجام كٷمەندٸ جەنە كٶپتەگەن حالىقارالىق ساراپشىلار ونى تىم وپتيميستٸك دەپ سانايدى. ەسٸرەسە, ٶنەركەسٸپتٸك ٶسٸم ەلسٸز, مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸ تٶمەندەپ جاتىر. سوندىقتان بۇل اسىرا باعالاۋ بولادى", – دەدٸ سۇلتانبەك مەكەجانوۆ بۇل رەتتە.

سونداي-اق دەپۋتات بيۋدجەت جوباسىنا ەنگٸزٸلگەن 2025 جىلعا ارنالعان ينفلياتسييا دەلٸزٸنٸڭ 5,5-7,5% ارالىعىنداعى سەيكەستٸگٸنە دە كٷمەن كەلتٸردٸ.

"بيۋدجەت شىعىنىنىڭ ارتۋى ينفلياتسييانىڭ تٶمەندەۋٸن قامتىمايدى, سوندىقتان بۇل كٶرسەتكٸش دەكلاراتيۆتٸ بولىپ قالۋى ەبدەن مٷمكٸن", - دەدٸ ول سەزٸكتەنە

سالىق تٷسٸمدەرٸ دە سەناتورلاردىڭ كٶڭٸلٸنە جاقپادى. 

"مينيسترلٸك تاعى دا ٶتە وپتيميستٸك بولجام دايىنداپتى:  15,1 ترلن تەڭگە, بۇل بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا 3 ترلن تەڭگەگە ارتىق. الايدا, بيىل توعىز ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كتس بويىنشا جوسپاردىڭ ورىندالۋى نەبەرٸ 82%, ققس بويىنشا 70% عانا بولدى. سول سەبەپتٸ كەلەسٸ جىلى كٸرٸستٸ 2 ترلن تەڭگەدەن استامعا ارتتىرۋ جوسپارلانعان ەدٸ", – دەگەن سۇلتانبەك مەكەجانوۆ سالىققا قاتىستى مەسەلەلەردٸڭ سىرتقى فاكتورلارىنا دا ەگجەي-تەگجەيلٸ توقتالدى. ال ەلەمدٸك نارىقتاعى جاعدايلار بٷگٸنگٸ تاڭدا مەز ەمەس.

سەناتورلار جىلدان جىلعا ٶسٸپ كەلە جاتقان مەملەكەتتٸك قارىز جەنە وعان قىزمەت كٶرسەتۋ شىعىندارىنا دا توقتالدى. ول دا قوماقتى تسيفردى قامتيدى.

"2025 جىلى مەملەكەتتٸك قارىزعا قىزمەت كٶرسەتۋ قۇنى 2,5 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى, بۇل سىني دەڭگەيگە جاقىن", - دەدٸ ول.

تالقىلاۋ نەتيجەسٸندە سەناتورلار, ساراپشىلار كٷتكەندەي, ۇسىنىلعان ٶزگەرٸستەر مەن ەسكەرتۋلەردٸڭ بارلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوباسىن قايتا قاراۋ ٷشٸن مەجٸلٸسكە قايتارۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. ال ساراپشىلار, تٸپتٸ جوعارى اۋديتورلىق پالاتا دا بۇعان دەيٸن فيسكالدىق داعدارىس بەلگٸلەرٸ بارىن,سونداي-اق ەگەر تەك بٸر جىلدىڭ بيۋدجەتٸن دۇرىستاپ ەسەپتەپ, تٷزەي الماساق جىل سايىن ٷش جىلدىق بيۋدجەتتٸ قابىلداۋدىڭ نە كەرەگٸ بارىن پارلامەنت پەن ٷكٸمەتتٸڭ ٷنەمٸ ەسٸنە سالىپ, قاتەلٸكتەرٸن بەتٸنە باسىپ كەلەدٸ.