ٶندٸرٸس ورنىنىڭ اشىلۋىنا بەينە بايلانىس رەجيمٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ ەليحان سمايىلوۆ, MOL Group كومپانيياسىنىڭ بارلاۋ جەنە ٶندٸرۋ جٶنٸندەگٸ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ جومبور مارتون, Sinopec International Petroleum Exploration & Production Corporation كومپانيياسىنىڭ باسقارما تٶراعاسى گو يۋەليان قاتىستى. كەن ورنىن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ناريمان تٶرەعاليەۆ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق-نىڭ باسقارما تٶراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ, MOL Group رەسەي/قازاقستان باس ديرەكتورى ەۆگەنيي لاپشين جەنە First International Oil Corporation Limited (Sinopec كومپانيياسىنىڭ ەنشٸلەس كەسٸپورنى) كومپانيياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ چجاو ۆەنمين سالتاناتتى تٷردە ٸسكە قوستى.
– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ جاڭا كەن ورىندارىن بارلاۋ, ولارعا ينۆەستيتسييا تارتۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا جٷزەگە اسىپ جاتقان بۇل جوبانىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى زور. 530 ميلليون اقش دوللارى كٶلەمٸندە ينۆەستيتسييا تارتىلعان روجكوۆ كەن ورنى تابيعي گاز كٶلەمٸنٸڭ قوسىمشا كٶزٸ بولادى. كەن ورنىندا ٶندٸرٸلەتٸن شيكٸزات «جايىقمۇنايگاز» كومپانيياسىنىڭ قۋاتتىلىعىندا ٶڭدەلەتٸن بولادى. جوبا شەتەلدٸك سەرٸكتەستەرمەن بٸرلەسە وتىرىپ جٷزەگە اسىرىلادى. بۇل وزىق حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ ەسكەرە وتىرىپ قاجەتتٸ جوبالىق شەشٸمدەردٸ دايىنداۋ مەن ەنگٸزۋدە قولدانۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
بۇدان باسقا 12 حالىقارالىق كومپانييامەن بٸرلەسٸپ, پەرسپەكتيۆالىق, گەولوگييالىق بارلاۋ جٷرگٸزۋگە جەنە قولدانىستاعى كەن ورىندارىن قوسىمشا بارلاۋعا ارنالعان جوبالار پىسىقتالۋدا. ەلٸمٸزدە حالىق سانى مەن ٶنەركەسٸپتٸڭ ٶسۋٸ گاز رەسۋرستارىن ٶندٸرۋ جەنە ٶڭدەۋ قۋاتىن ارتتىرۋدى تالاپ ەتەدٸ. مەملەكەت باسشىسى 2030 جىلعا دەيٸن تاۋارلىق گاز ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸن 30 ملرد تەكشە مەترگە دەيٸن جەتكٸزۋ جٶنٸندە ماقسات قويىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى قاشاعان مەن قاراشىعاناق كەن ورىندارىندا جەنە جاڭاٶزەن قالاسىندا جاڭا گاز ٶڭدەيتٸن زاۋىتتار سالىنادى, – دەدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ ەليحان سمايىلوۆ.
سالتاناتتى جيىندا Sinopec International Petroleum Exploration & Production Corporation كومپانيياسىنىڭ باسقارما تٶراعاسى گو يۋەليان تٸكەلەي ترانسلياتسييا ارقىلى اسپان استى ەلٸنەن سەلەم جولدادى. «Sinopec كومپانيياسىنىڭ اتىنان روجكوۆ گاز كەن ورنىندا رەسمي تٷردە كوممەرتسييالىق ٶندٸرۋ جۇمىسىنىڭ باستالۋىمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن. قازاقستان ٷكٸمەتٸنە جۇمىس بارىسىندا تۇراقتى قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلگەنٸ ٷشٸن, سونىمەن بٸرگە وپەراتسييالىق كومپانييانىڭ («ورال ويل ەند گاز» جشس) باسشىلارىنا اتقارىلعان جۇمىس ٷشٸن شىنايى ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن», – دەدٸ قىتايلىق كومپانيياسىنىڭ باسقارما تٶراعاسى گو يۋەليان.
ۆەنگرييا استاناسى – بۋداپشەتتەن بەينەبايلانىس ارقىلى سٶيلەگەن MOL Group كومپانيياسىنىڭ بارلاۋ جەنە ٶندٸرۋ جٶنٸندەگٸ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ جومبور مارتون بٸرلەسكەن جوبانىڭ بولاشاعى زور ەكەنٸن ايتتى. «بٸز قازاقستان مەن ماجارستان ٷكٸمەتٸنٸڭ MOL كومپانيياسىنىڭ قازاقستاندىق مۇناي-گاز سەكتورىنداعى قىزمەتٸن ەكونوميكالىق جوبالار اياسىندا ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ وزىق ٷلگٸسٸ رەتٸندە مويىنداعانىن جوعارى باعالايمىز. MOL جەنە «ورال ويل ەند گاز» كومانداسىنا, سونداي-اق سەرٸكتەستەرٸمٸزگە, ەكٸ ەلدٸڭ ٷكٸمەتٸنە بٸرلەسكەن جۇمىس ٷشٸن العىس بٸلدٸرەمٸن», – دەپ اتاپ ٶتتٸ جومبور مارتون.
«قازمۇنايگاز» ۇك اق-نىڭ باسقارما تٶراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ بۇل جوبا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ىقپال ەتەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ.
«ورال ويل ەند گاز» جشس-نىڭ جۇمىستارى مەن قىزمەتتەرٸندەگٸ جەرگٸلٸكتٸ قامتۋ ٷلەسٸ كەم دەگەندە 74% قۇرايدى. جوباعا قۇرىلىس كەزٸندە 450-دەن استام ادام جۇمىلدىرىلىپ, 80 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. «بىلتىر قازان ايىندا ەنەرگەتيكا سالاسىن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى تاۋار گازى ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸن ارتتىرۋدى تاپسىردى. بٸز بيىل مامىر ايىندا وڭتٷستٸك اقساي كەن ورنىن, جەلتوقسان ايىنىڭ باسىندا شىعىس ٶرٸكتاۋ كەن ورنىن ٸسكە قوستىق, ال جىل سوڭىندا روجكوۆ كەن ورنىن پايدالانۋعا بەرٸپ وتىرمىز», – دەدٸ ماعزۇم مىرزاعاليەۆ.
كەن ورنىندا جىلىنا شامامەن 1 ملرد تەكشە مەتر گاز, 500 مىڭ توننادان استام كوندەنسات ٶندٸرٸلەدٸ, ال سۇيىتىلعان كٶمٸرسۋتەكتٸ گاز ٶندٸرٸسٸنٸڭ دەڭگەيٸ 150 مىڭ تونناعا جەتەدٸ. كەن ورنىنان الىنعان شيكٸ گاز «جايىقمۇنايگاز» جشس گاز ٶڭدەۋ كەسٸپورنىنا بەرٸلەدٸ, ٶڭدەلگەن تاۋار گازى ٸشكٸ نارىققا جەتكٸزٸلەدٸ. «قازمۇنايگاز» ۇك اق-نىڭ باسقارما تٶراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ باستاپقىدا بۇل جوبانى ٸسكە قوسۋ وڭاي بولماعانىن, جۇمىس بارىسىندا كەدەرگٸلەردٸ بٸرتٸندەپ ەڭسەرگەنٸن جەتكٸزدٸ. باسقارما تٶراعاسى ماڭعىستاۋ مەن اتىراۋ وبلىستارىنداعى مۇناي-گاز كەن ورىندارىن دامىتۋ جوسپاردا بار ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
– بۇل جوبانىڭ ەلٸمٸز ٷشٸن, ونىڭ ٸشٸندە بٸزدٸڭ وبلىس ٷشٸن ماڭىزى ٶتە زور. باتىس قازاقستان وبلىسىندا كٶكتەم مەن كٷز ايلارىندا جەنە قىس كەزٸندە سۇيىلتىلعان گاز تاپشىلىعى تۋىندايدى. باسقا ٶڭٸرلەردەگٸ كەسٸپورىنداردان سۇيىلتىلعان گاز ۋاقتىلى جەتكٸزٸلمەي, اۋتوگاز قۇياتىن بەكەتتەر قيىندىققا دۋشار بولىپ جاتادى. ەندٸ شيكٸزات تابۋ مەسەلەسٸ روجكوۆ كەن ورنى ەسەبٸنەن شەشٸلەدٸ. زاۋىتتا جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار جۇمىسقا الىنادى. وبلىستىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا وڭ ەسەر ەتەتٸن جوبا دەپ ەسەپتەيمٸن, – دەدٸ باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ناريمان تٶرەعاليەۆ.
روجكوۆ كەن ورنى بەيتەرەك اۋدانىنىڭ اۋماعىندا, ورال قالاسىنان سولتٷستٸك-شىعىسقا قاراي 70 شاقىرىمدا جايىق ٶزەنٸنٸڭ وڭ جاعالاۋىندا ورنالاسقان. ونىڭ ماڭىندا چەبوتارەۆو, پەتروۆو, حامينو ەلدٸ مەكەندەرٸ بار.
2024 جىلى شامامەن 318 ملن تەكشە مەتر شيكٸ, 263 مىڭ توننا كوندەنسات جەنە 44 مىن توننا سۇيىتىلعان كٶمٸرسۋتەك گازى (سكگ) ٶندٸرۋ جوسپارلانۋدا. «روجكوۆ گازكوندەنسات كەن ورنى 2008 جىلى اشىلدى. شيكٸزات ٶندٸرۋ ٷشٸن توعىز ۇڭعىما قازىلدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٸر ۇڭعىما جۇمىس ٸستەپ تۇر. 2024 جىلدىڭ 7-8 ايىندا تٶرت ۇڭعىمانى ٸسكە قوسامىز دەگەن جوسپار بار. كەن ورنىنىڭ قورىندا 12,5 ملن. توننا كوندەنسات, 26,9 ميلليارد تەكشە مەتر شيكٸ گاز بار. كەسٸپورىنعا مەيلٸنشە جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردى جۇمىسقا تارتۋدامىز», – دەدٸ «ورال ويل ەند گاز» جشس-نىڭ باس ديرەكتورى دانييار ورازباەۆ.
نۇرتاي التايۇلى
Dalanews.kz سايتى
