مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ شەكارا ماڭىنداعى اۋداندارداعى حالىق سانى ازايىپ جاتقانىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتات مەملەكەتتٸك شەكارا – ەل تەۋەلسٸزدٸگٸ مەن ەگەمەندٸگٸنٸڭ باستى بەلگٸسٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"ونى كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي قورعاۋ, بابادان قالعان ۇلان بايتاق جەرٸمٸزدٸ باسى بٷتٸن كەلەر ۇرپاققا اماناتتاۋ – ورتاق پارىزىمىز. بۇل رەتتە, قازاقستاننىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋدا شەكارالىق اۋدانداردىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى زور", دەيدٸ دەپۋتات.
سايروۆتىڭ سٶزٸنشە, قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاننىڭ 14 وبلىسى كٶرشٸلەس 5 ەلمەن (رەسەي, قىتاي, ٶزبەكستان, قىرعىزستان جەنە تٷركٸمەنستان) شەكتەسەدٸ. شەكارالىق ايماقتاردا 65 اۋدان بار. وندا 3,5 ملن ادام تۇرادى. ال شەكارانىڭ تٷبٸندە, ياعني شەكارادان 50 شاقىرىمدىق ارالىقتا 1,7 ملن. حالىق تۇراتىن 1 283 ەلدٸ مەكەن ورنالاسقان.
"الايدا, كەزٸندە جٷرگٸزٸلگەن اۋدانداردى بٸرٸكتٸرۋ, كليماتتىڭ قولايسىزدىعى, جۇمىسسىزدىق, كٶلٸك قاتىناسىنىڭ ناشارلىعى, ەلەۋمەتتٸك جەنە ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋى, كەڭەس وداعى كەزٸندە شەكارالىق اۋدانداردا حالىق سانىن تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن قولدانىلعان جەڭٸلدٸكتەردٸڭ جويىلۋى سەكٸلدٸ كٶپتەگەن سەبەپتەن بٷگٸندە 65 شەكارا ماڭىنداعى اۋداننىڭ 40-ىندا حالىق سانى ازايىپ كەتكەن. ەسٸرەسە, بۇل اۋا-رايى قاتاڭ سولتٷستٸك قازاقستان, قوستاناي, پاۆلودار, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا انىق بايقالۋدا.
وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تٸكەلەي باستاماسىمەن شىعىس قازاقستان, اباي وبلىستارىندا قاتون-قاراعاي, مارقاكٶل, تارباعاتاي, ماقانشى اۋداندارىنىڭ اشىلۋى ٶتە ورىندى ٸس بولعانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. بۇل سول اۋدانداردىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا وڭ ەسەر ەتتٸ", دەيدٸ دەپۋتات.
سونىمەن بٸرگە, پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس وسى كەزگە دەيٸن دايىندالعان ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار مەملەكەتتٸك ستراتەگييالىق قۇجاتتار مەن باعدارلامالاردا دا شەكارالىق اۋماقتارعا قولداۋ كٶرسەتۋ شارالارى قامتىلعان.
دەگەنمەن, وسى قۇجاتتاردا قاراستىرىلعان شەكارالىق ەلدٸ مەكەندەرگە بەرٸلۋٸ تيٸس جەڭٸلدٸكتەر ەلٸ دە ٸس جٷزٸنە اسپادى.
بۇل شەكارالىق اۋداندارعا قاتىستى كٶزدەلگەن مەملەكەتتٸك قولداۋ تەتٸكتەرٸنٸڭ تٷرلٸ نورماتيۆتٸك اكتٸلەردە شاشىراپ كەتۋٸنە, ولاردى ٷيلەستٸرەتٸن جاۋاپتى ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ بەكٸتٸلمەۋٸنە, مەملەكەتتٸك سۋبسيدييالاردى بٶلۋدە جەنە ۇلتتىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدا بەلگٸلٸ بٸر ساناتتارعا ناقتى باسىمدىقتاردىڭ بەلگٸلەنبەۋٸنە بايلانىستى بولىپ وتىر.
"سونىڭ سالدارىنان شەكارالىق اۋداندارداعى بٸرقاتار ەلدٸ مەكەندەردەن تۇرعىنداردىڭ جاپپاي كٶشۋٸ تولاستاماي تۇر. بۇل ٶز كەزەگٸندە شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتاردىڭ بوس قالىپ, ۇلتتىق, اۋماقتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ ەلسٸرەۋٸنە الىپ كەلۋدە.
«بوس جاتقان جەر جاۋ شاقىرادى» دەگەن. سوندىقتان بۇل ماڭىزدى مەسەلەگە جٸتٸ نازار اۋدارىپ, ونى تيٸمدٸ شەشۋ جولدارىن شۇعىل قاراستىرعانىمىز جٶن.
مەسەلەن, اۋماعى ٷلكەن جەنە حالقى از ەلدەردٸڭ (كانادا, نورۆەگييا جەنە اۆسترالييا) تەجٸريبەسٸ شالعايداعى جەنە شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتاردى دامىتۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندارعا تٷرلٸ جەڭٸلدٸكتەر بەرۋ تيٸمدٸ (سالىقتىق, ەلەۋمەتتٸك, نەسيەلٸك, ەنەرگەتيكالىق جەنە ت.ب.) ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ", دەيدٸ سايروۆ.
سوندىقتان ەلٸمٸزدٸڭ شەكارالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ, شەكارالىق اۋدانداردا حالىقتىڭ تۇراقتاۋىن ىنتالاندىرۋ, ٸشكٸ كٶشٸ-قوندى رەتتەۋ جەنە ەڭبەك رەسۋرستارىن تيٸمدٸ پايدالانۋ ٷشٸن شەكارالىق اۋداندارعا ارنايى مەرتەبە بەرۋدٸ كٶزدەيتٸن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەكارالىق اۋماقتارىن دامىتۋ تۋرالى» ارنايى زاڭ قابىلداۋ ٶتە ماڭىزدى.
"بۇل زاڭ قابىلدانسا, ەل اۋماعىن تيٸمدٸ پايدالانۋعا, شەكارالىق اۋدانداردى مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن بٸر جٷيەگە تٷسٸرۋگە, حالىقتىڭ شەكارالىق اۋماقتاردا تۇراقتانۋىنا, ٶڭٸردٸڭ دامۋىنا جەنە اۋماقتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزدٸ قامتاماسىز ەتۋگە زور سەرپٸن بەرەدٸ دەپ ەسەپتەيمٸز.
وسى رەتتە, «AMANAT» پارتيياسى جاقىن ارادا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس اتالعان زاڭ جوباسىن دايىنداپ, ۇسىناتىنىن مەلٸمدەيمٸز", دەيدٸ سايروۆ.
