[caption id="attachment_25573" align="aligncenter" width="683"]
يادرولىق مەديتسينا ورتالىعى[/caption]
داۋ قايدان شىقتى?
سەمەيدەگٸ راديولوگييالىق ورتالىقتىڭ راديويزوتوپتى دياگنوستيكا جەنە تەراپييا بٶلٸمشەسٸ ەلٸ كٷنگە ٸسكە قوسىلماي تۇر. باستى سەبەپ, بەكٸتٸلگەن جوباعا سەيكەس سۇيىق راديواكتيۆتٸ قالدىقتاردى جيناقتايتىن جٷيەنٸڭ ورناتىلماۋىندا. باس مەردٸگەر راديويزوتوپتى دياگنوستيكا جەنە تەراپييا بٶلٸمشەسٸنە قۇرىلعى ورناتۋ ٷشٸن قۇرىلعىلاردى تاسىمالداۋشى «مەدتەحنيكا» كومپانيياسىنا تاپسىرىس بەرگەن. بٸراق, ولار جوباداعى قۇرىلعىلاردى ەمەس, راديولوگييالىق ورتالىقتىڭ تالابىنا سەيكەس كەلمەيتٸن قۇرىلعىلار ورناتقان. باس مەردٸگەردٸڭ پٸكٸرٸنشە, سۇيىق راديواكتيۆتٸ قالدىقتاردى جيناقتاۋ جٷيەسٸندە رادياتسييالىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارى ساقتالماعان. باس مەردٸگەر مەن قوسالقى مەردٸگەر كومپانييا اراسىنداعى ەكٸ جىلعا سوزىلعان سوت وتىرىستارىندا ارنايى كوميسسييالاردىڭ «قۇرىلعىنى اۋىستىرۋ كەرەك» دەگەن شەشٸمدەرٸ قولداۋ تاپپاي كەلەدٸ. قالالىق سوت قوسالقى مەردٸگەردٸڭ تالابىن قاناعاتتاندىرىپ, قۇرىلعىلاردى وسى كٷيٸندە قالدىرۋعا بولادى دەگەن شەشٸم شىعارعان.
مەردٸگەرلەر نەگە كەلٸسپەي جٷر?
مەسەلەنٸڭ مەن-جايىنا ٷڭٸلسەڭٸز, بۇل جاي عانا مەديتسينالىق ورتالىق ەمەس, يادرولىق مەديتسينالىق ورتالىق ەكەنٸن بٸلەسٸز. مۇنداي ورتالىق ەلٸمٸزدە قازٸرگە جوق. ەلباسىنىڭ بۇل ورتالىقتى سەمەيدەن سالۋعا تاپسىرما بەرۋٸ كەزٸندە پوليگون اۋماعى بولعان ايماقتاعى تٷرلٸ دەرت-دەربەزگە شالدىققان تۇرعىنداردىڭ الىسقا شۇبىرماي, شەتەل اسپاي, وسى ورتالىقتا ەمدەلۋٸنە جاعداي جاساۋ ەدٸ. زاماناۋي الدىڭعى قاتارداعى مەديتسينالىق قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالۋعا تيٸس ورتالىقتىڭ بٷگٸنگٸ جاعدايى كٸم-كٸمدٸ بولسا دا ويلاندىرماي تۇرمايدى. تەڭدەسٸ جوق جوبالار قاتارىنا كٸرۋگە تيٸس ورتالىق قاشان جۇمىس باستايتىنى بەلگٸسٸز. قوسالقى مەردٸگەر كومپانييا ٶزٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتتٸ تولىقتاي ورىنداعاندارىن ايتىپ وتىر. تٸپتٸ, ولار سوتتا ٶز ٸستەرٸن ادال اتقارعاندارىن «دەلەلدەپ», جەڭٸسكە جەتٸپتٸ. باس مەردٸگەر كومپانييا ٶكٸلدەرٸ بولسا, ورتالىقتى دەل وسى قۇرىلعىلار بويىنشا قابىلداۋ ورنى تولماس ٶكٸنٸشكە سوقتىرۋى مٷمكٸن دەپ, جوبانى قابىلداۋدان باس تارتىپ كەلەدٸ. ەڭ باستىسى, ادام ٶمٸرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ دەيدٸ ولار. كٷنٸ ەرتەڭ ەتتەگەن-اي دەمەۋ ٷشٸن, ولقىلىقتىڭ ورنىن وسى كەزدە قالپىنا كەلتٸرۋ كەرەك.
ماگاتە ٶكٸلدەرٸ نە دەدٸ?
بۇل داۋدىڭ ناقتى شەشٸمٸن تابۋ ٷشٸن تاپسىرىس بەرۋشٸ باس مەردٸگەر كومپانييا بٸرنەشە رەت كەسٸبي مامانداردان قۇرالعان كوميسسييا شاقىرتقان. تٸپتٸ, اتوم ەنەرگيياسى جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق اگەنتتٸگٸنٸڭ (ماگاتە) ٶكٸلدەرٸ بار حالىقارالىق كوميسسييا مٷشەلەرٸ راديولوگييالىق ورتالىقتىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, قۇرىلعىلاردى تالاپقا ساي اۋىستىرماسا, ورتالىقتىڭ جۇمىس باستاۋىنا بولمايدى دەپ كەسەتكەن. ودان ٶزگە كوميسسييالاردىڭ دا شەشٸمٸ – ورناتىلعان سۇيىق راديواكتيۆتٸ قالدىقتاردى جيناقتاۋ جٷيەسٸن اۋىستىرۋ. دەگەنمەن, مۇنداي شەشٸم سوت وتىرىستارىندا قولداۋ تاپپاي, مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى ەلٸ كٷنگە سوزىلىپ كەلەدٸ. بٸزدٸڭ سوت ماگاتە-نٸڭ شەشٸمٸن ەمەس, قوسالقى مەردٸگەر كومپانييا جالداعان رەسەيلٸك ەكسپەرتتەردٸڭ ۋەجٸن تىڭداپتى. ال باس مەردٸگەر كومپانييا ٶكٸلدەرٸ كٷنٸ ەرتەڭ اۋىر جاعداي تۋار بولسا, بٷگٸن «جارامدى» دەپ باس شۇلعىعان رەسەيلٸك ەرتٷرلٸ اگەنتتٸكتەردٸ شاممەن ٸزدەپ تاپپايسىز دەپ وتىر. ولار ٶزدەرٸنە بٶلٸنگەن اقشانى قالتالارىنا باسقان دا, تەكسەرۋ نەتيجەسٸنە «وسى قۇرىلعىلار ارقىلى ورتالىق جۇمىسىن ويداعىداي جٷرگٸزۋگە بولادى» دەگەن شەشٸم شىعارىپ, ەلدەرٸنە كەتكەن. بٸزدٸڭ سوت بولسا ماگاتە ٶكٸلدەرٸنٸڭ شەشٸمٸن ەمەس, رەسەيلٸك اتى-زاتى بەلگٸسٸز اگەنتتٸك ٶكٸلدەرٸنٸڭ ايتقانىنا يمانداي ۇيىپ وتىرعان كٶرٸنەدٸ.
تسوي قانداي تاپسىرما بەردٸ?
وسى مەسەلەنٸ تاعى بٸر زەرتتەپ, شەشۋ جولدارى بويىنشا ناقتى ۇسىنىس بەرۋ ٷشٸن سەمەي قالاسىنا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ الەكسەي تسوي باستاعان ارنايى كوميسسييا كەلٸپ, جۇمىس ٸستەپ جاتىر. ونىڭ قۇرامىندا اتومدىق جەنە ەنەرگەتيكالىق
قاداعالاۋ مەن باقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ, ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ, يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك جەنە ەكولوگييا ينستيتۋتىنىڭ, اتوم ٶنەركەسٸبٸندەگٸ الدىڭعى قاتارلى كەسٸپورىن ٷلبٸ مەتاللۋرگييالىق زاۋىتىنىڭ باسشىلارى مەن ٶكٸلدەرٸ بار.
– بٸز مۇنداي كوميسسييانىڭ قۇرامىندا 2015 جىلى كەلٸپ, سول كەزدە باس مەردٸگەر مەن قۇرىلعىلاردى ەكەلگەن مەردٸگەردٸڭ ٶز مٸندەتتەرٸن ورىنداماعاندىعىن انىقتاعانبىز. سۇيىق راديواكتيۆتٸ قالدىقتاردى جيناقتاۋ جٷيەسٸندە رادياتسييالىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارى ساقتالماعان. بٸز قۇرىلعىنى الىپ تاستاۋ نەمەسە وسى كٷيٸندە ٸسكە قوسۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداۋىمىز كەرەك. بٸراق, قازٸردٸڭ ٶزٸندە ونىڭ قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنا ساي ەمەستٸگٸن كٶرٸپ وتىرمىز, – دەدٸ الەكسەي تسوي.
بٸراق, بٸزدٸڭ سوت تسويدىڭ سٶزٸن تىڭداي ما? بۇعان دەيٸن دە تالاي كوميسسييا قۇرىلىپ, قانشا مەرتە قۇرىلعىنى قايتا اۋىستىرۋ كەرەك دەپ تالاپ قويسا دا, قوسالقى مەردٸگەر جاق ٶز پٸكٸرلەرٸنەن قايتار ەمەس.
جاڭا مەديتسينالىق ورتالىق بٸر مەردٸگەردٸڭ مٷددەسٸ ٷشٸن ەمەس, ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيتٸندٸكتەن, جوعارى سوت جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸك, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ, باس مەردٸگەر جەنە باسقا وسى سالاعا قاتىستى مەملەكەتتٸك ورگاندار تالاپ ەتٸپ وتىرعان ٸستٸ جٸتٸ باقىلاۋىنا الىپ, مەسەلەنٸ ويداعىداي شەشۋگە تيٸس دەگەن پٸكٸردەمٸز. بۇل تٷيتكٸلدٸ جاعدايدى الداعى ۋاقىتتا دا ٶز نازارىمىزدا ۇستايمىز.
