مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن بەس قۇتقارۋشى قىزمەتتٸك بورىشىن ورىنداۋداعى ادالدىعى, سونداي-اق تٷركييا رەسپۋبليكاسى مەن جەنە سيرييا اراب رەسپۋبليكاسىنداعى تٶتەنشە جاعدايلاردا كٶرسەتكەن ەرلٸگٸ ٷشٸن «ايبىن», 2-دەرەجەلٸ جەنە «قۇرمەت» وردەندەرٸمەن ماراپاتتالدى. ولاردىڭ قاتارىندا اقمولا وبلىسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ №1 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى ايدىن جولامانوۆ, قر ۇلتتىق ۇلانىنىڭ 3656 ەسكەري بٶلٸمٸ اۆياتسييالىق وتريادىنىڭ كەمە كومانديرٸ قۇرمانعالي توپانوۆ, استانا قالاسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ بٶلٸمشە باستىعىنىڭ ورىنباسارى ارداق ايتپاەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تجد ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ باسقارماسىنىڭ بٶلٸم باستىعى ارداق ايتپاەۆ. قاراعاندى وبلىسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸنٸڭ قۇتقارۋشىسى رۋسلان سويكو, تجم رەسپۋبليكالىق جەدەل-قۇتقارۋ جاساعىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير تسوي بار. تاعى ون بٸر قۇتقارۋشى, اۆياتسييا ماماندارى, كينولوگتار مەن دەرٸگەرلەر «ەرلٸگٸ ٷشٸن», «جاۋىنگەرلٸك ەرلٸگٸ ٷشٸن», «ەرەن ەڭبەگٸ ٷشٸن» مەدالدارىمەن, 112-سٸ قۇرمەت گراموتالارىمەن جەنە العىس حاتتارمەن ماراپاتتالدى.
ەسكە سالا كەتەيٸك, قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار قايعىلى وقيعا ورنىنا العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ جەتٸپ, گازيانتەپ پەن نۇرداعى قالالارىنداعى ەڭ قيىن ۋچاسكەلەردە جەدەل ٸزدەستٸرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزە باستادى. بٸزدٸڭ جٸگٸتتەر ٶز ٶمٸرلەرٸن قاتەرگە تٸگٸپ, كٶبٸنە ٷيٸندٸلەردٸ قولمەن تازارتىپ, كٷنٸنە 16 ساعات بويى تىنىمسىز جۇمىس ٸستەدٸ. ولار ساناۋلى كٷننٸڭ ٸشٸندە 250 مىڭ تەكشە مەتر ٷيٸندٸنٸ تازارتىپ ٷلگەردٸ. تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸنەن اتاپ ٶتكەندەي, «قۇتقارۋشىلار تار ساڭىلاۋلار مەن جارىقتار ارقىلى قيراعان قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ٷيٸندٸسٸ مەن تۇرمىستىق جيھاز قالدىقتارىنىڭ استىن تٷگەل تەكسەرٸپ شىقتى. ايتا كەتۋ كەرەك, قوقىس ٷيٸندٸسٸ كٶبٸنە قاۋٸپتٸ جەنە قايتالاناتىن قۇلاۋعا ەكەلۋٸ ەبدەن مٷمكٸن. جول بويىندا قۇتقارىلعان ادامداردى الىپ جٷرۋ جەنە تولىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. قۇتقارۋشىلار ٷيٸندٸ استىندا جٷرٸپ, قۇتقارىلىپ جاتقان ادامدى بارىنشا امان-ەسەن الىپ شىعۋعا كٷش سالدى. قۇتقارۋشىلاردىڭ بۇل جۇمىس تٷرٸ اسا قاۋٸپتٸ جەنە جوعارى كەسٸبيلٸكتٸ, قىراعىلىق پەن جەدەلدٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ».
جەر بەتٸنەن ٸس جٷزٸندە جويىلىپ كەتكەن قالالاردا بولىپ جاتقان ماشاقاتتى ەسكەرسەك, قازاق قۇتقارۋشىلارى جەتٸ ادامنىڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالدى, بۇل ٶز الدىنا اسا كەرەمەتكە تولى دەسەك, قاتەلەسپەيمٸز. ٶكٸنٸشكە قپراي, كٶبٸنەسە جانسىز دەنەلەردٸ, سونىڭ ٸشٸندە كٸشكەنتاي بالالاردىڭ مەيٸتتەرٸن الىپ شىعۋعا تۋرا كەلدٸ.
بٸر قىزىعى, باۋىرلاس حالىقتارىمىزدىڭ تاعدىرىنداعى وسىناۋ سۇمدىق وقيعالار كەزٸندە قازاقستان پرەزيدەنتٸ مەلٸك عابدۋللين اتىنداعى ازاماتتىق قورعانىس اكادەميياسىنا – قازاقستانداعى كەسٸبي قۇتقارۋشىلاردى دايارلايتىن بٸردەن-بٸر وقۋ ورنىنا بارىپ, ونىڭ ەرەكشە رٶلٸن اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇرعىندار مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋشىلاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن ەل-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەتتٸڭ ەڭ ماڭىزدى باسىمدىعى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. «ەڭ الدىمەن كەسٸبي قۇتقارۋشىلارعا ٷلكەن سەنٸم مەن جوعارى جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەدٸ. ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتٸ - ٶتە ماڭىزدى سالا. سوڭعى ۋاقىتتا ەلەمدە تٶتەنشە جاعدايلار جيٸلەپ كەتتٸ. حالىق مۇنداي وقيعالار ورىن العان جاعدايدا ەرەكەت ەتۋگە دايىن بولۋى كەرەك», – دەدٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى.
سوندىقتان دا ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتٸ وزىق حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ ەسكەرە وتىرىپ, ٷنەمٸ تٷرلەنٸپ, جاڭعىرتىلىپ وتىرۋى تيٸس. ال ونىڭ ٶكٸلدەرٸ – ٷنەمٸ الدىڭعى شەپتە جٷرگەندەر ٶزدەرٸنٸڭ بٸلٸمٸ مەن تەجٸريبەلٸك داعدىلارىن تۇراقتى جەتٸلدٸرٸپ وتىرۋعا مٷمكٸندٸك الادى. دەل وسى كەشەندٸ تەسٸل مامانداردى دايىنداۋ مەن تۇتاستاي العاندا بٷكٸل قىزمەتتٸ جابدىقتاۋ – باتىلدىقتى تەربيەلەۋگە ىقپال ەتۋٸ تيٸس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پايىمىنشا, «قۇتقارۋشىلار قىزمەت بارىسىندا جيٸ ناعىز ەرلٸك كٶرسەتۋگە تۋرا كەلەدٸ. ٶزگەنٸڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن كەيدە ٶز ٶمٸرٸن دە قۇربان ەتەدٸ», «باتىرلاردىڭ ەسٸمٸ ەل جادىندا ساقتالادى. بٸز ولاردىڭ ەرلٸكتەرٸن ەشقاشان ۇمىتپايمىز», - دەگەنٸ دە سوندىقتان ونىڭ.
بۇل ەسٸمدەردٸڭ بٸرٸ, ەرينە, ٶتكەن جىلدىڭ سوڭىندا ٶز ٶمٸرٸن قيىپ, استانالىق تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸنٸڭ بٸرٸنٸڭ ٷش تۇرعىنىن ٶرتتەن امان الىپ قالعان اسقار زابيكۋلين ەكەنٸن ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. ول قىزدى, ونىڭ ەجەسٸن جەنە ون جاسار بالانى جالىننىڭ اراسىنان امان-ەسەن الىپ شىقتى, الايدا ٶزٸ العان كٷيٸكتەن قايتىس بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن اسقار زابيكۋلين 1-دەرەجەلٸ «ايبىن» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى. استاناداعى كٶشەگە دە ونىڭ ەسٸمٸ بەرٸلدٸ.
اسقار زابيكۋليننٸڭ ٶمٸرٸن قيعان ٶرتتە ەرلٸك كٶرسەتكەن تاعى بٸر باتىر – ٶرت سٶندٸرۋ جەنە تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸنٸڭ №10 ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ كومانديرٸ استانا قالاسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸنٸڭ قۇتقارۋ جۇمىستارى ايان كەمپٸروۆ. ول دا ٸٸٸ دەرەجەلٸ «ايبىن» وردەنٸمەن ماراپاتتالعان.
راس, ٶتكەن جىل قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار ٷشٸن قيىن دا اۋىر بولدى. ەلٸمٸزدٸڭ شىعىسى مەن سولتٷستٸگٸندە تۇتانعان جالىندار تالاي جٷرەكتەردٸ ٶرتەپ, كٶپ ادامنىڭ باسىنا قايعى سالىپ كەتتٸ. بٸر عانا قوستاناي وبلىسىندا ٶرتتٸ سٶندٸرۋدەگٸ ەرلٸگٸ ٷشٸن 20 ٶرت سٶندٸرۋشٸ مەن اۆياتسييا سالاسىنىڭ ماماندارى مەملەكەتتٸك ناگرادالارعا ۇسىنىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا ٷش استانالىق ٶرت سٶندٸرۋشٸنٸڭ اتى-جٶنٸ – ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ 5-مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ اعا ٶرت سٶندٸرۋشٸسٸ الدييار ەكٸم, ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ №2 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ كومانديرٸ سۇلتان احمەتقاليەۆ, قوستاناي وبلىسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ №17 ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ ٶرت سٶندٸرۋشٸسٸ ازات ەبۋقالىق, قوستاناي وبلىسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ №23 ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ كومانديرٸ نۇرسۇلتان باعىتجانوۆ, سونداي-اق «قازاۆياپاس» اق ەۋە كەمەلەرٸنٸڭ كومانديرٸ ەرجان بازاروۆ بار.
ەسكە سالا كەتەيٸك, ٶتكەن جىلى جەتٸ ادامدى, ٷشەۋٸ بالالار, قۇتقارۋ كەزٸندە كٶرسەتكەن باتىلدىعى مەن كەسٸبيلٸگٸ ٷشٸن الماتى قالاسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸنٸڭ 6-مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ كومانديرٸ قايرات نۇرجاۋباەۆ, «ەرلٸگٸ ٷشٸن» مەدالٸن ەنشٸلەدٸ.
ەرينە, قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار اراسىندا ناعىز باتىرلار كٶپ, ولاردىڭ بارلىعىن تٸزٸپ شىعۋ, تٸپتٸ مٷمكٸن ەمەس. ماراپاتتى تٶرت قاباتتى عيماراتتان ادامداردى قۇتقارۋدا ەرلٸك كٶرسەتكەن الماتى وبلىسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ №2 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ كومانديرٸ - ٶرت سٶندٸرۋشٸ رەنات نۇرمەتوۆ تا ەنشٸلەدٸ. بۇل, بەرٸمٸزدٸڭ ەسٸمٸزدەن كەتپەيتٸن تالعارداعى ٶرت ەدٸ. ەرٸپتەستەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, شاقىرۋ ورنىنا كەلگەن كەزدە پەتەر اشىق جالىنمەن ٶرتەنٸپ جاتقان. ال تۇرعىنداردىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, ٸشٸندە ادامدار بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸ انىقتالدى.
گاز جەنە تٷتٸننەن قورعاۋ قىزمەتٸن باسقاراتىن رەنات نۇرمەتوۆ پەتەرگە كٸرٸپ كەتٸپ, ٶرتتٸ سٶندٸرۋگە كٸرٸستٸ. بارلاۋ بارىسىندا ادامداردى قاۋٸپسٸز جەرگە كٶشٸرٸپ, ٶرتتٸڭ تۇرعىن ٷيلەرگە تارالۋ قاۋپٸنٸڭ الدىن الدى, سونىمەن قاتار جوعارعى قاباتتاردان 9 ادامدى, ونىڭ 6-ۋى بالالاردى قۇتقاردى. رەنات نۇرمەتوۆتىڭ شەبەر ەرەكەتٸنٸڭ ارقاسىندا ادام شىعىنىن بولدىرماۋ جەنە ٶرتتٸ دەر كەزٸندە سٶندٸرۋ مٷمكٸن بولدى. ەسكەري جەنە قىزمەتتٸك بورىشىن ٷلگٸلٸ ورىنداعانى, زاڭدىلىق پەن تەرتٸپتٸ قامتاماسىز ەتۋدەگٸ كٶرسەتكەن ەرلٸگٸ مەن جانقييارلىعى, ەلٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن قورعانىس قابٸلەتٸن نىعايتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن جاساق كومانديرٸ «ەرلٸگٸ ٷشٸن» مەدالٸن كەۋدەسٸنە تاقتى.
قاھارماندىق ەرلٸكتەرٸ مەن مٸنسٸز قىزمەتٸ ٷشٸن الماتى قالاسى تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ ٶرت سٶندٸرۋ جەنە اۆارييالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتٸ 9-مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ كومانديرٸ ازاماتتىق قورعاۋ ستارشيناسى ميربەك دوششانوۆ تا «ەرلٸگٸ ٷشٸن» مەدالٸن يەلەنگەندەردٸڭ قاتارىندا. تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸ حابارلاعانداي, «ميربەك باسقارما باسشىسى كەزٸندە المالى اۋدانىنداعى Hotel Plaza Almaty قوناقٷيٸن شارپىعان ٶرتتٸ جويۋعا قاتىستى. ٶرت, تٷتٸن جەنە جوعارى تەمپەراتۋرا قوناقتاردىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرگەن بولاتىن. ميربەك دوششانوۆتىڭ كەسٸبيلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا 15 ادام امان قالدى, ونىڭ ٷشەۋٸ ەس-تٷسسٸز جاتقان ەدٸ.
بارلىق باتىرلاردىڭ ەسٸمدەرٸن تٸزٸپ شىعۋ مٷمكٸن ەمەس. جىل سايىن ونداعان قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار ٶمٸرلەرٸن قاتەرگە تٸگٸپ, ازاماتتىق جەنە ادامدىق بورىشىن ٶتەۋدە. ال مۇنى ماراپات ٷشٸن تاعى ايتا المايمىز. تەك ولاردىڭ قانىندا ەرەكشە بٸر گەن بار – ەرلٸك گەنٸ.
