بٸزدە نەگە اجىراسۋ كٶپ?
"ەۋرازييا ەلەمٸ" پٸكٸرسايىس كلۋبىندا وسىنداي ماڭىزدى مەسەلە تالقىعا سالىندى. "پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸكتەگٸ وتباسى ينستيتۋتى جەنە وتباسىلىق ساياسات" اتتى تاقىرىپپەن ۇيىمداستىرىلعان شارادا وسى مەسەلەگە قاتىستى ٶزەكتٸ پٸكٸرلەر ورتاعا سالىندى.
ساياساتتانۋشى ەدۋارد پولەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلٸمٸزدە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋدا ٷلكەن جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە.
"2013 جىلدان باستاپ قىركٷيەك ايىنىڭ ەر جەكسەنبٸسٸندە قازاقستاندا وتباسى كٷنٸ ٶتكٸزٸلەدٸ. بىلتىرعى جىلدىڭ اقپان ايىندا قازاقستاندا بالا قۇقىعى بويىنشا ٶكٸلەتتٸ ينستيتۋت قۇرىلىپ, دەل سول جىلدىڭ اياعىندا قازاقستاننىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ وتباسىلىق جەنە گەندەرلٸك ساياساتقا قاتىستى تۇجىرىمداماسى قابىلداندى. وتباسى قۇندىلىعىن ارتتىراتىن بايقاۋلار دا تۇراقتى تٷردە ٶتكٸزٸلٸپ وتىرادى. ايتالىق, "مەرەيلٸ وتباسى" ۇلتتىق بايقاۋىنا قاتىساتىن جانۇيالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلە جاتىر" دەدٸ ول.
ٶز كەزەگٸندە "نۇر وتان" پارتيياسى الماتى قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ تٶراعاسى جۇلدىز وماربەكوۆا بۇعان قارسى ۋەج ايتتى.
"ستاتيستيكا باسقاشا سٶيلەيدٸ. سوندىقتان شىندىقتىڭ كٶزٸنە تۋرا قاراۋ كەرەك دەپ سانايمىن.
جىل ٶتكەن سايىن ەلٸمٸزدە اجىراسۋ سانى ارتىپ كەلەدٸ.
مىسالعا 2012 جىلى قازاقستاندا 47 598 اجىراسۋ تٸركەلگەن جەنە جىل سايىن ارتىپ وتىرعان. دەلەل كەرەك پە? 2013 جىلى - 51 305, 2014 جىلى - 54 438, 2015 -
53 007 اجىراسۋ جاعدايى تٸركەلٸپتٸ. سايىپ كەلگەن كەزدە ەلٸمٸزدەگٸ ەربٸر تٶرتٸنشٸ وتباسى اقىر اياعى اجىراسىپ تىنادى دەگەن سٶز.
مٸنە, قازاقستانداعى وتباسىلىق قۇندىلىق مەسەلەسٸ تۋرالى ايتقاندا وسى سانداردان اتتاپ كەتە المايمىز" دەدٸ ول.
ال عالىم ەۆگەنيي پاستۋحوۆتىڭ ايتۋىنشا, نەكە تۋرالى تٷسٸنٸكتٸڭ ٶزٸ مەملەكەتتٸك دەڭگەيدەگٸ دٷنيە. بۇل مورال مەسەلەسٸ. ال مورال مەسەلەسٸنە كەز-كەلگەن مەملەكەتتە سول ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايى ەسەر ەتەدٸ.
"ايتالىق, بٸز نەگە سوڭعى كەزدەرٸ كٶڭٸلدەس پەن توقال مەسەلەسٸن جيٸ تالقىلاپ كەتتٸك. سەبەبٸ, قوعامدىق مورال بٸزدٸ سوعان يتەرمەلەپ وتىر" دەدٸ پاستۋحوۆ.
تاقىرىپتى تٷيٸندەگەن ساياساتتانۋشى زەمٸر قاراجانوۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا "بٸزدە وتباسىعا قولداۋ كٶرسەتە الاتىن نەندەي دٷنيە بار?" دەگەن ساۋال قويدى.
– ايتالىق, قازاقستاندا وتباسىمەن بٸرگە دەمالاتىن ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنان باسقا نە بار, ايتىڭىزدارشى?الماتىدا ٶتكەن ۋنيۆەرسيادا ويىنداعى ەلٸمٸزدە وتباسىلىق دەمالىسقا دەگەن سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەنٸن كٶرسەتٸپ بەردٸ. سايىپ كەلگەندە, بۇل ەربٸر وتباسىلى ادامنىڭ الدىنان شىعاتىن ساۋال. وتباسىڭمەن بٸرگە قايدا بارىپ دەمالۋعا بولادى? بۇل ماڭىزدى دٷنيە" دەدٸ ساياساتتانۋشى.
