Freedom Inside '26

بٸلٸم مينيسترلٸگٸ جازالاۋشى ورگان با?

بٸلٸم مينيسترلٸگٸ جازالاۋشى ورگان با?
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە بٸلٸم جەنە عىلىم ۆيتسە-مينيسترٸ ەلميرا سۋحانبەرديەۆانىڭ «مەكتەپتە اقشا جيناۋعا جول بەرگەن قىزمەتكەرلەردٸ جۇمىستان شىعارۋعا دەيٸن بارامىز» دەگەن مەلٸمدەمەسٸ ەركٸمگە ەرتٷرلٸ وي سالدى. قازٸر قانداي جاعداي بولسا دا, بٸرٸنشٸ كەزەكتە ۇستازداردىڭ جاپا شەگۋٸ ەدەتكە اينالىپ بارادى. بٸلدەي ۆيتسە-مينيستردٸڭ ٶزٸ «جازالايمىز», «جۇمىستان شىعارامىز» دەپ دٶڭ-ايبات كٶرسەتسە, مەكتەپ ديرەكتورلارى نە ٸستەمەيدٸ. ەلميرا حانىمنىڭ ەسٸنە مەكتەپتەگٸ «اقشا جيناۋ» مەسەلەسٸن قورقىتىپ, ٷركٸتٸپ شەشۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن ايتقىمىز كەلەدٸ.

dalanews-elmira_suhanbediba01
dalanews-elmira_suhanbediba01
بٸلٸم مينيسترلٸگٸ جازالايتىن ورگان ەمەس. ەگەر سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قۇزىرلى ورگاننىڭ باسشىسى وسىلاي دەسە تٷسٸنۋگە بولار ەدٸ. ال بٸلٸم سالاسىنىڭ بٸلدەي ۆيتسە-مينيسترٸ قاراپايىم ۇستازدارعا ازۋىن اقسيتقانشا, «مۇعالٸمدەر نەلٸكتەن اقشا جينايدى» دەگەن مەسەلەگە باس اۋىرتپاي ما? ەلميرا حانىم بەلٸندەگٸ شوقپارىنا جارماسىپ, الاقانىن ۇسقىلاۋدان ەرٸگە اسا الماعانى ٶكٸنٸشتٸ.

ەندٸ ۆيتسە-مينيسترگە مۇعالٸمدەردٸڭ اقشا جيناۋعا يتەرمەلەيتٸن سەبەپتەردٸڭ بٸرٸن ايتساق. بٸردەن ايتۋ كەرەك, قاراپايىم مۇعالٸمنٸڭ وقۋشىلاردان اقشا جيناۋعا ەشقانداي قۇلقى جوق. ولاردىڭ اقشا جيناۋعا مەجبٷرلەيتٸن بٸرقانشا سەبەپتەر بار.

الماتىدا بالامىز وقيتىن مەكتەپتە ٶتكەن جىلى ارنايى كٷزەت قىزمەتەرلەرٸن ۇستاۋ ٷشٸن اتا-انالاردان جىلىنا بٸر رەت 5 مىڭ تەڭگەدەن اقشا جينالدى. مەكتەپتٸڭ كٸرەتٸن بٸرنەشە ەسٸگٸ بولعان سوڭ, مەكتەپ ۇجىمى اتا-انالاردىڭ كٷشٸمەن قوسىمشا كٸرەبەرٸستەردٸ باقىلايتىن كٷزەتشٸلەر ۇستادى.

بيىل بٸر اتا-انا اۋداندىق بٸلٸم بٶلٸمٸنە كٷزەتشٸلەرگە تٶلەنەتٸن اقى نەلٸكتەن جۇرتتىڭ قالتاسىنان جينالاتىنى ايتىپ, ارىز جازعان سوڭ, مەكتەپ ديرەكتورى كٷزەت قىزمەتٸنەن باس تارتىپتى.

يە, شىعام ايتقان اتا-انانىڭ ويى دۇرىس. بٸراق قالالى جەردە نەشە تٷرلٸ جاعداي بولىپ تۇراتىندىقتان ەر ەسٸككە بٸر كٷزەتشٸ كەرەك ەكەنٸن دە تٷسٸنۋگە بولادى.

جالپى, مەكتەپكە قاجەت مۇنداي اقشالار قاراپايىم مۇعالٸمدەردٸڭ قولىمەن جينالاتىنى جاسىرىن ەمەس. ال ونى جيناتاتىن مەكتەپ ديرەكتورى. سوقىر كٶرگەنٸنەن جازبايدى دەمەكشٸ, اتا-انا اقشاسىن مۇعالٸمگە بەرگەن سوڭ, اقشانى قاراپايىم مۇعالٸم جينايدى دەپ ويلايدى.

الماتىداعى مەكتەپتەردٸڭ بەرٸنە بولماسا دا بٸرازىنا كٷزەتشٸ كەرەك (دەل وسىنداي جاعداي ٶزگە قالالاردا دا كەزدەسۋٸ مٷمكٸن). مۇنداي مەسەلەنٸڭ بار ەكەنٸن مەكتەپ ديرەكتورى, اۋداندىق بٸلٸم باسقارماسى, تٸپتٸ بٸلٸم مينيسترٸلٸگٸندەگٸ باسشىلار دا بٸلەتٸن شىعار.

مەكتەپ ديرەكتورى جوعارىعا ٶزدەرٸنە قوسىمشا كٷزەتشٸ قاجەت ەكەنٸن ايتۋدان جاسقانادى. سودان كەيٸن ۇستازداردىڭ قولىمەن اتا-انالاردان اقشا جيناۋعا مەجبٷر. ەگەر مەكتەپ ديرەكتورلارى باتىلى جەتٸپ, جوعارىدان اقشا سۇراسا, بٸلٸم سالاسىنا جاۋاپتى باسشىلارى اقشانى قالتاسىنان ساناپ بەرەتٸندەي قاباعىن تٷيٸپ, اۋزىن قۋ شٶپپەن سٷرتۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان مەكتەپ ديرەكتورلارى جوعارىعا شاعىنىپ, جاماناتتى بولعانشا مۇنداي «ۇساق-تٷيەك» مەسەلەنٸ اتا-انالاردىڭ كٷشٸمەن شەشكەندٸ جٶن سانايدى.

ال بۇل مەسەلەنٸ بٸر اتا-انا قولداسا, ەندٸ بٸرٸ قارسى بولاتىنى انىق. وسىدان كەيٸن داۋ تاۋىنداپ, سوڭىندا باسشىلار «جازالايمىز», «جۇمىستان قاۋامىز» دەپ مۇعالٸمدەردٸڭ جاعاسىنان الادى.

قازٸر مۇعالٸمدەردٸڭ اقشا جيناۋعا يتەرمەلەيتٸندەي سەبەپتەر ٶتە كٶپ. وقۋلىق مەسەلەسٸ دە قيىن سوعىپ تۇر. مەملەكەت قىرۋار قارجى بٶلٸپ شىعارعان وقۋلىقتاردىڭ بٸرازى بازاردا نەگە ساۋدالانادى? كەڭەس زامانىنداعىداي بٸر وقۋلىقتى 3-4 جىل نەگە پايدالانبايمىز? بٷگٸندە وقۋلىق دەگەنٸڭٸز ٷلكەن بيزنەستٸڭ ٶزەگٸ بولىپ تۇر. مەنٸڭشە, بٸلٸم سالاسىنا جاۋاپتى شەندٸلەر مۇعالٸمدەردٸ جازالاۋعا ۇمتىلعانشا, اقشا جيناۋعا سەبەپ بولعان وسىنداي سالدارمەن كٷرەسپەي مە? قاراپايىم حالىققا ۆيتسە-مينيستردٸڭ مۇعالٸمدٸ جازالاعانى ەمەس, ناقتى مەسەلەنٸ شەشكەنٸ كەرەك.

جاربول كەنتۇلى, اتا-انا.