قر ۇلتتىق بانكٸ باستى ماكروەكونوميكالىق فاكتورلاردى ساراپتايتىن مامىرداعى اقشا-كرەديت ساياساتى تۋرالى بايانداماسىن جارييالادى. ونىڭ ەگجەي-تەگجەيٸمەن Dalanews.kz سايتىنان تانىسىپ, بٸلە وتىرىڭىزدار.
اتالعان قۇجاتقا سٷيەنسەك, اقشا نارىعىنىڭ مٶلشەرلەمەلەرٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ ديناميكاسىنا سەيكەس قالىپتاسىپ, دەلٸز شەگٸندە ساقتالدى. دەپوزيتتٸك مٶلشەرلەمەلەردٸڭ ديناميكاسى بازالىق مٶلشەرلەمەدەگٸ ٶزگەرٸستەردٸڭ ەسەرٸن سيپاتتايدى, بۇل ورايدا كورپوراتيۆتٸك سالىمدار بويىنشا مٶلشەرلەمەلەردٸڭ بەيٸمدەلۋٸ جەدەل جٷزەگە استى.
ناقتى تسيفرلارعا كەلەتٸن بولساق, 2025 جىلعى سەۋٸردٸڭ سوڭىنداعى جاعداي بويىنشا دەپوزيتتٸك ۇيىمدارداعى دەپوزيتتەر جىلدىق مەندە 20,5%-عا ۇلعايدى. ٶسٸمگە نەگٸزگٸ سالىمدى ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەر (جىلىنا +19,9% ەنگٸزدٸ, بۇل تەڭگەدەگٸ دەپوزيتتەر مەن ۆاليۋتالىق سالىمدار اراسىنداعى پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸڭ ەلەۋلٸ ديففەرەنتسيالى اياسىندا ولاردىڭ تارتىمدىلىعى ساقتالعانىن كٶرسەتەدٸ. سونىمەن قاتار, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەر كٶلەمٸ جىل بويىندا 22,6%-عا ٶستٸ. بۇل ٶسٸم كٶبٸنە ايىرباس باعامىنىڭ قايتا باعالانۋ ەسەرٸمەن, ال از دەرەجەدە – جاڭا قاراجات اعىنىمەن بايلانىستى.
بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ ٶسۋٸ دەپوزيتتەر, ەسٸرەسە تەڭگەدەگٸ كورپوراتيۆتٸك سالىمدار, بويىنشا پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸڭ ۇلعايۋىنا ەكەلدٸ (2025 جىلعى قاڭتارداعى 14,1%- دان سەۋٸردە 15,4%-عا دەيٸن). جەكە تۇلعالاردىڭ سالىمدارى بويىنشا مٶلشەرلەمەلەر بٸرشاما قالىپتى قارقىنمەن – 0,5 پ.ت. ٶسٸپ, 14,0%-دى قۇرادى.
"بانك سەكتورىنداعى دەپوزيتتەر تەڭگەلٸك سالىمداردىڭ ٶسۋٸ جەنە شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمداردىڭ باعامدىق قايتا باعالانۋى اياسىندا ٶستٸ. كورپوراتيۆتٸك كرەديتتەۋ قۇنى, نەگٸزٸنەن, بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ سەرپٸنٸنە سەيكەس قالىپتاستى, ال تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر بويىنشا مٶلشەرلەمەلەر بٶلٸپ تٶلەۋ ٷلەسٸنٸڭ ىقپالىمەن قالىپتاسۋىن جالعاستىردى. يپوتەكالىق مٶلشەرلەمەلەردە ايتارلىقتاي ٶزگەرٸس بايقالمادى. كرەديتتەۋدٸڭ جالپى ٶسۋ قارقىنى جوعارى دەڭگەيدە ساقتالدى. اقشا ماسساسىنىڭ ٶسۋٸ نەسيە بەرۋ ارناسى مەن سىرتقى اكتيۆتەردٸڭ ۇلعايۋى ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ", دەلٸنگەن ۇلتتىق بانك بايانداماسىندا.
ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى بيزنەس كرەديتتەرٸ بويىنشا ورتاشا ٶلشەنگەن مٶلشەرلەمە 2025 جىلعى قاڭتار–سەۋٸر ارالىعىندا اعىمداعى جىلعى ناۋرىزدا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ ٶسۋٸ اياسىندا 0,3 پ.ت. ارتتى.
"ٸرٸ جەنە ورتا كەسٸپورىندارعا بەرٸلەتٸن كرەديتتەر بويىنشا مٶلشەرلەمەلەر بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ كٶتەرٸلۋٸنە ايقىنىراق ەسەر ەتٸپ, تيٸسٸنشە 1,1 پ.ت. جەنە 1,3 پ.ت. ٶستٸ, شاعىن بيزنەسكە بەرٸلەتٸن نەسيەلەر بويىنشا مٶلشەرلەمەلەردٸڭ ٶسۋٸ ونشا ايقىن بولمادى (0,4 پ.ت.). جەكە كرەديتتٸك مٶلشەرلەمەلەر ٸس جٷزٸندە بۇرىنعى دەڭگەيدە قالدى", دەلٸنگەن قۇجاتتا.
تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر بويىنشا مٶلشەرلەمەلەر تۇتىنۋشىلىق قارىزداردىڭ جالپى كٶلەمٸندەگٸ بٶلٸپ تٶلەۋ ٷلەسٸنٸڭ ٶزگەرۋٸنە قاراي قالىپتاسۋىن جالعاستىرۋدا. 2025 جىلى اقپان–سەۋٸر ايلارىندا تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر بويىنشا مٶلشەرلەمە 19–21% ارالىعىندا بولدى. يپوتەكالىق مٶلشەرلەمەلەر دە ايتارلىقتاي ٶزگەرگەن جوق, 10–11% دەڭگەيٸندە ساقتالۋدا.
2025 جىلعى سەۋٸردە بانكتەردٸڭ نەسيەلٸك پورتفەلٸ حالىق پەن بيزنەستٸ نەسيەلەندٸرۋدٸڭ جالعاسقان ٶسۋٸ نەتيجەسٸندە جىلدىق ەسەپتە 20,4 %-عا ارتتى.
"حالىقتىڭ نەسيەگە دەگەن سۇرانىسى ەلٸ دە جوعارى دەڭگەيدە ساقتالىپ وتىر. تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر ٶسٸمٸنٸڭ باياۋلاۋىنا قاراماستان 2025 جىلعى سەۋٸردە حالىققا بەرٸلگەن نەسيەلەر جىلدىق ەسەپتە 22,4%-عا ٶستٸ. 2025 جىلعى سەۋٸردە يپوتەكالىق پورتفەلدٸڭ جىلدىق ٶسٸمٸ 12,7% بولدى. 2025 جىلعى ناۋرىزدا "ناۋرىز" باعدارلاماسى اياسىندا جەڭٸلدەتٸلگەن يپوتەكاعا ٶتٸنٸمدەر قابىلداندى. كٷتۋلەر بويىنشا, بۇل 2025 جىلدىڭ الداعى ايلارىندا يپوتەكالىق نەسيەلەۋدٸڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتەدٸ. 2025 جىلعى سەۋٸردە ٸرٸ جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸن نەسيەلەۋ بەلسەندٸلٸگٸ جوعارى دەڭگەيدە ساقتالدى", - دەيدٸ ۇلتتىق بانك.
ەدب تاراپىنان بيزنەستٸ كرەديتتەۋ وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ەكٸ تاڭبالى ٶسٸم قارقىنىمەن جالعاستى (جىلىنا 17,3%-عا). بۇل نەگٸزٸنەن ناقتى سەكتور كەسٸپورىندارىنىڭ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋى اياسىندا ٸرٸ جەنە ورتا كەسٸپورىنداردى كرەديتتەۋدٸڭ جەدەلدەۋٸمەن بايلانىستى. ال, سەۋٸر ايىندا شاعىن كەسٸپورىنداردى نەسيەلەۋ بٸرشاما باياۋلاپ, جىلىنا 10,4% دەڭگەيٸندە قالىپتاستى. دەپوزيتتٸك نارىق بەلسەندٸ ٶسٸمدٸ جەنە بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ ٶزگەرٸستەرٸنە سەزٸمتالدىقتى كٶرسەتۋدە.
"ماۋسىمدىق قۇلدىراۋعا قاراماستان, ٷي شارۋاشىلىقتارىنىڭ جيناقتاۋ دەڭگەيٸ ەڭ جوعارى كٶرسەتكشٸتەرگە جۋىق شامادا ساقتالىپ وتىر. سونداي-اق, 2024 جىلدىڭ قاراشا ايىنان كەيٸنگٸ تٶمەندەۋدەن سوڭ, وسى جىلدىڭ ناۋرىز–سەۋٸر ايلارىندا جيناقتاۋشى حالىقتىڭ ٷلەسٸ ارتقانى بايقالادى. وسىلايشا, اعىمداعى اقشا-كرەديت ساياساتىنداعى دەپوزيتتٸك نارىقتىڭ ەرەكەتٸ پايىزدىق ىنتالاندىرۋعا سەزٸمتال ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ جەنە ترانسميسسييالىق مەحانيزمنٸڭ تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەۋٸن قامتاماسىز ەتەدٸ", - دەيدٸ ۇلتتىق بانك ساراپشىلارى.
ۆاليۋتا باعامىنىڭ ديناميكاسى سىرتقى جەنە ٸشكٸ فاكتورلاردىڭ ەسەرٸنەن قالىپتاسادى. سەۋٸر ايىندا قاڭتارمەن سالىستىرعاندا تەڭگە نەگٸزٸنەن ٸشكٸ فاكتورلارعا بايلانىستى 1,1%-عا نىعايدى.
ۇق جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور تاراپىنان ۆاليۋتانى ساتۋ, سونداي-اق التىن ساتىپ الۋ وپەراتسييالارىن "شاعىلىستىرۋ" تەسٸلٸ ارقىلى قولداۋ كٶرسەتتٸ. اقپان ايىندا شەتەل ۆاليۋتاسىنا ماۋسىمدىق سۇرانىستىڭ تٶمەندەۋٸ ماڭىزدى فاكتور بولدى. ناۋرىز-سەۋٸر ايلارىندا تەڭگەنٸڭ ازداپ ەلسٸرەگەنٸ بايقالدى. بۇل قۇبىلىس, نەگٸزٸنەن, اقش-تىڭ يمپورتقا تاريف ەنگٸزۋٸ جەنە جاھاندىق ساۋدانىڭ باياۋلاۋىنا قاتىستى كٷتۋلەر اياسىندا ەلەمدٸك مۇناي باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸمەن بايلانىستى بولدى.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "ماۋسىم ايىنداعى ينفلياتسييا, دوللار باعامى, بازالىق مٶلشەرلەمە: ساراپشىلار بولجامى قانداي" دەگەن ماتەريال جارييالانعان بولاتىن.
