سەنات دەپۋتاتى سەرگەي كارپليۋك ٷكٸمەت پەن جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ 2024 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەبٸن تالقىلاۋ بارىسىندا ۇلتتىق قور قاراجاتىن پايدالانۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە كٷمەن كەلتٸردٸ. ول ۇلتتىق قور قاراجاتىنىڭ اعىمداعى ماقساتتارعا جۇمسالۋىنا, سونداي-اق اقشانىڭ يگەرٸلمەۋ فاكتٸلەرٸنە نازار اۋدارتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"ۇلتتىق قور قاراجاتىن پايدالانۋ تيٸمدٸلٸگٸ ەردايىم كٶپتەگەن سۇراقتار تۋدىرادى. ۇزاق ۋاقىت بويى يگەرٸلمەگەن قاراجاتتاردى ۋاقتىلى قايتارۋ مەسەلەسٸ شەشٸلمەي كەلەدٸ. جاڭا بيۋدجەت كودەكسٸندە بٶلٸنگەن نىسانالى ترانسفەرتتٸڭ پايدالانىلماعان قاراجاتى مٸندەتتٸ تٷردە ۇلتتىق قورعا قايتارىلاتىنى ايتىلادى. ۇلتتىق قوردان كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتورعا بەرٸلگەن زاەمداردى نە ٸستەۋ كەرەك, ولاردى قايتارۋ مەرزٸمٸ ەلٸ تۋىنداعان جوق, بٸراق ونى تٷپكٸلٸكتٸ قارىز الۋشىلارىنا قايتارىپ تاستاعان. بۇل قاراجات كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردىڭ شوتتارىندا جاتىر ەرٸ ولاردى ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋ دا مٷمكٸن ەمەس", – دەدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2014-2019 جىلدار ارالىعىندا "بەيتەرەك" حولدينگٸ باعالى قاعازدار زاەمى ارقىلى 30 جىلعا ۇلتتىق قوردان قاراجات تارتقان. بۇل قاراجاتتىڭ بٸر بٶلٸگٸ 2034 جىلى قايتارىلۋى تيٸس دەپ قازاقستان دامۋ بانكٸنە باعىتتالدى. 2024 جىلى قارىز الۋشىلار 20,6 ملرد تەڭگەنٸ ٶتەپ ٷلگەردٸ.
"ٷدەمەلٸ يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق دامۋ باعدارلاماسى ەلدەقاشان اياقتالعان, بٸراق وسى باعىتتا بەرٸلگەن قاراجاتتاردى پايدالانۋدىڭ نىسانالى ماقساتى جوق, ياعني ولاردى قايتا پايدالانۋعا بولمايدى. مۇنداي قاراجاتتى قايتارۋ مەحانيزمٸ دە جوق, بۇل شوتتاردا قالدىقتاردىڭ پايدا بولۋىنا ەكەلٸپ سوقتى. بۇل قازاقستان دامۋ بانكٸنە تٸكەلەي قاتىستى. بولاشاقتا بۇل سوما تەك ارتا بەرەدٸ. ۇلتتىق قورعا زاەمداردى پايدالانۋدان وسىنداي قاراجاتتى قايتارۋ جەنە ونى ەسەپكە الۋ تەتٸگٸ پىسىقتالۋدا ما?"- دەپ سۇرادى سەناتور.
بۇل رەتتە قارجى مينيسترٸ مەدي تاكيەۆ ۇلتتىق قوردان 3,6 ترلن تەڭگە سوماعا باعالى قاعازدار تٷرٸندە زاەم اقشا بٶلٸنگەنٸن, ونىڭ ٸشٸندە "بەيتەرەككە" 963 ملرد تەڭگە بۇيىرعانىن جەتكٸزٸپ, تسيفرلاردى ناقتىلادى.
"وسى سومانىڭ 453 ملرد تەڭگەسٸ ٶتەلدٸ, قالعانى – 3,1 ترلن تەڭگە. وبليگاتسييالىق زاەمدار بويىنشا نەگٸزگٸ ٶتەۋ مەرزٸمٸ 2034 جىلدان باستاپ تۋىندايدى دەپ بولجانادى. بٸراق الدىن-الا تٶلەم جاسالاتىن كەزدەر بولادى. ونداي تەتٸك ەزٸر, ٶتكەن جىلى بٸز مەملەكەتتٸك قارجىنى باسقارۋ تۇجىرىمداماسىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزدٸك, سٶيتٸپ وسىنداي سيپاتتاعى قاراجاتتى قايتا پايدالانۋعا تىيىم سالدىق. جاڭا بيۋدجەت كودەكسٸندە دە بٸز ۇلتتىق قوردىڭ قاراجاتىن دەپوزيتكە سالۋعا جەنە باسقا دا ماقساتقا پايدالانۋعا بولمايتىندىعى تۋرالى نورمالاردى ەنگٸزدٸك. "بەيتەرەككە" كەلەتٸن بولساق, بٸزدە ارنايى كەستە بار, ول بويىنشا 2025 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا دەيٸن شامامەن 23 ملرد تەڭگە ۇلتتىق قورعا قايتارىلادى", – دەپ اتاپ ٶتتٸ قارجى مينيسترٸ.
بۇعان دەيٸن پاۆلودار وبلىسىندا ۇلتتىق قوردان بٶلٸنگەن اقشانى وڭدى-سولدى شاشقان ەكس-شەنەۋنٸكتٸڭ سوتتالعانىن حابارلاعانبىز. ول 3 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى.
