قازٸرگٸ قوعام اقپارات اعىمىندا اداسىپ جٷر. مەسەلەن, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جەلدەي ەسكەن جالعان اقپاراتتار كٶبەيٸپ, بوتوفەرما تٷسٸنٸگٸ قارقىن الۋدا. وسى تۇستا PR مامانى, جۋرناليست ەرٸ كەسٸپكەر نازىم جانعازينوۆا فەيك اقپاراتتاردىڭ قوعامعا ىقپالى تۋرالى ويىن ورتاعا سالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەديا مامانى ەڭگٸمەسٸن وسىدان بٸرنەشە كٷن بۇرىن قاماۋعا الىنعان باق ٶكٸلٸنٸڭ جاعدايىنان باستادى. 2024 جىلعى 1 سەۋٸردە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە جۋرناليست دانييار ەدٸلبەكوۆتٸڭ استانادا ۇستالعانى تۋرالى اقپارات پايدا بولدى. ونىڭ ٷستٸنەن جالعان اقپارات تاراتقانى ٷشٸن قىلمىستىق ٸس قوزعالعان. ايتۋىنشا, اقپارات اعىمىنداعى بۇل ٷردٸس جىلدار بويى جالعاسىپ كەلەدٸ.
"بٷگٸن (1 سەۋٸر - رەد) جۋرناليست دانييار ەدٸلبەكوۆتٸڭ ۇستالعانى تۋرالى جاڭالىق شىقتى. ول جالعان اقپارات تاراتتى دەگەن ايىپپەن 3 جىلدان 8 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مٷمكٸن.
مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, انونيمدٸ "ديكايا وردا" telegram-ارناسىن ەدٸلبەكوۆ جٷرگٸزگەن كٶرٸنەدٸ. مۇندا ەرتٷرلٸ فەيك پەن جالعان اقپاراتتار جەلدەي ەسكەن.
وسى تۇستا ولار مەنٸ دە بەلگٸلەپ كەتٸپتٸ.
ەندەشە وسى مەسەلە بويىنشا پٸكٸرٸمدٸ بٶلٸسكٸم كەلەدٸ. مەن مەديا يندۋستريياعا جاڭادان كەلگەن ادام ەمەسپٸن. سوندىقتان انونيمدٸ Telegram ارنالاردا جارييالاناتىن جالعان جاڭالىقتاردىڭ دامۋ تاريحىن از-كەم بٸلەمٸن", - دەيدٸ مامان.
ول مۇنداي ٷلكەن تولقىننىڭ الدى الماتىنىڭ بۇرىنعى ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەك جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالعان كەزدە باستاۋ العانىن جەتكٸزدٸ.
"مەنٸڭ سۋبەكتيۆتٸ پٸكٸرٸمشە, وسى سارىنداعى اقپاراتتىق سوعىس 2018-2020 جىلدار ارالىعىندا بايبەك "نۇر وتان" باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالعان كەزدە كەڭ ەتەك جايدى. ٶتكەنگە كٶز جٷگٸرتسەك, دەل سول جىلدارى انونيمدٸ ارنالاردىڭ پايدا بولۋى بەلەڭ العان ەكەن.
ال بٸرقاتار ارنا مەن ولاردىڭ اۆتورلارىن انونيميزاتسييالاعاننان كەيٸن كٶپشٸلٸگٸ سول كەزدە “نۇر مەديا” ارناسىندا جۇمىس ٸستەگەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. ميحايل كوزاچكوۆ وسى تاقىرىپقا بايلانىستى زەرتتەۋلەر جازعان بولاتىن. بۇل جٸگٸتتەردٸڭ ابىروي-بەدەلٸنە كٸر كەلٸپ, كٶپتەگەن ادام ولاردان باس الا قاشاتىن بولدى. بۇل تاڭعالارلىق جاعداي ەمەس.
"باتىرلاردىڭ" بەت-بەينەسٸن اشاتىن ارنالار جارىققا شىققانىمەن, ولاردىڭ كەيبٸرەۋٸ ەلٸ كٷنگە دەيٸن كٶلەڭكەدە قالىپ, ەركٸمنەن مٸن تاۋىپ, كٸر جاعۋىن جالعاستىرىپ كەلەدٸ", - دەيدٸ ول.
ايتۋىنشا, ٶزٸ دە وسىنداي جاسىرىن ارنالاردىڭ قىسىمىنا ۇشىراعان.
"مەن دە كەيدە جالعان اقپارات تاراتاتىن "ديۆان سىنشىلارىنىڭ" نەگٸزگٸ نىسانىنا اينالىپ جاتامىن. مەسەلەن, جۇمىس بارىسىندا "سەرٸكتەستٸك" قىزمەت ۇسىنىپ كەلگەندەرٸ دە بولدى. تٸپتٸ كەيبٸر ارنانىڭ يەلەرٸ قورقىتۋعا دەيٸن باردى.
مەندە ولارعا تٶتەپ بەرەتٸن كٷش پەن رۋح بولدى. سەبەبٸ مەن ەردايىم ٶزٸمنٸڭ تازالىعىم مەن كەسٸبيلٸگٸمە سەنٸمدٸ ەدٸم. وسى تۇستا, كونتەنت-مەيكەرلەرمەن جۇمىس ٸستەيتٸن تۇتىنۋشىلارعا كەڭەس بەرگٸم كەلەدٸ: كەز كەلگەن جاعدايدا اباي بولىڭىزدار. كەيبٸر اۆتورلار رەداكتسيياداعى جەنە Tg ارنالارىنداعى جۇمىسىن بٸرٸكتٸرەدٸ. سوندىقتان "ادال" جۇمىسىڭىزعا اقشا تٶلەۋ ارقىلى "تەرٸس" ٸستەردٸڭ قۇربانى بولىپ كەتۋدەن ساقتانىڭىز", - دەپ سٶزٸن جالعادى ول.
وسى تۇستا مەديا مامانى قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە مۇنداي ارنالارعا توسقاۋىل قوياتىن كٷش بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"قۋانىشقا وراي, جاڭا قازاقستاندا مۇنداي اقپارات اعىمى ازايىپ بارادى. سالىستىرمالى تٷردە الىپ قارايتىن بولساق, بايبەك تۇسىنداعى ٷلكەن داۋىلدىڭ بەتٸ قايتقان. سونىمەن بٸرگە بەرٸمٸز بٸلەتٸندەي, پايدا بولعان ۆاكۋۋم ەرقاشان باسقا بٸرەۋدٸ تولتىرۋعا تىرىسادى. بٷگٸندە شەتەلدٸك اگەنتتەر جاسىرىن ارنالارداعى ۆاكۋۋمنىڭ باسىم بٶلٸگٸن تولتىرۋدا.
مەسەلەن, بۇرىن انونيمدەردٸڭ 80% - ى بايبەك پەن كو-نى ەسكٸ قازاقستاننان بٶلسە, قازٸر ولاردى شەت مەملەكەتتەر, اتاپ ايتقاندا رەسەي, ۋكراينا, اقش, تٷركييا جەنە ت.ب. بٶلەدٸ.
بۇعان دەيٸن اقپاراتتار مەن باسىلىمداردىڭ تارتىسى ٸشتەي ورىن السا, قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق كەڭٸستٸگٸندە شەت مەملەكەتتەرمەن يدەولوگييالىق سوعىس جٷرٸپ جاتىر. ولاردىڭ نيەتٸ ەرتٷرلٸ, دەگەنمەن بارلىعىن بٸر ماقسات بٸرٸكتٸرەدٸ. بۇل - قوعامدى شاعىن مٷددەلٸ توپتارعا بٶلۋ.
بۇنى جاسىرىن ادامدار جارييالايتىن جاڭالىقتاردى وقىعان كەزدە ەسكەرگەنٸڭٸز جٶن. ەدٸلبەكوۆتٸڭ كٸنەسٸ بار-جوعىن ايتا المايمىن. تەرگەۋ بارىسىندا بەرٸ انىقتالادى. الايدا مۇنداي ارنالاردى انونيميزاتسييالاۋ جۇمىسى جاقسى باستاما ەكەنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. كەز كەلگەن انونيمدٸ ارنا مەن ونىڭ اۆتورلارى ەرتە مە, كەش پە انىقتالاتىنىن ەستە ساقتاڭىز”, - دەدٸ نازىم جانعازينوۆا.
ايتا كەتەيٸك, الماتىنىڭ بۇرىنعى ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەك باق بەتتەرٸنەن جيٸ تٶبە كٶرسەتٸپ كەلدٸ. 2015 جىلدان بەرٸ الماتى قالاسىنا باسشىلىق ەتكەن ەكس-شەنەۋنٸك, 2019 جىلى 28 ماۋسىمدا قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ لاۋازىمىنان بوساتىلادى. ال سول جىلى 29 ماۋسىمدا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ٶكٸمٸمەن «Nur Otan» پارتيياسى تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى بولىپ جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالادى. الايدا مەملەكەتتٸك قىزمەتتەن كەتكەلٸ بەرٸ بايبەكتٸڭ تٶڭٸرەگٸنە ايتىلاتىن جارييالانىمدار كٶبەيٸپ كەتتٸ. مەسەلەن, مەجٸلٸس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك جەردٸ زاڭسىز بەرگەن بەلگٸلٸ شەنەۋنٸكتەردٸڭ اراسىندا بايبەكتٸڭ دە ەسٸمٸن اتاعان بولاتىن.
ونىڭ سٶزٸنشە, الماتىداعى بوستاندىق اۋدانىندا ەسكٸ قازاقستان ٶكٸلدەرٸنە تيەسٸلٸ حالىق بانك, قۇسا-حالىق يەلٸگٸندە بولعان ٶزەننٸڭ سۋ قورعاۋ اۋماعىنا كٸرەتٸن كٶلەمٸ 52 گەكتار جەر ۋچاسكەسٸ سوتتىڭ زاڭدى كٷشٸنە ەنگەن شەشٸمٸ بويىنشا مەملەكەتتٸك مەنشٸككە قايتارىلعان. الايدا بۇل تەك قۇجات جٷزٸندە قايتارىلىپتى.
"ٸس جٷزٸندە جەر قايتارىلسا دا قۇرىلىس جۇمىستاردى ەشكٸم توقتاتا الماي جاتىر. بۇرىنعى يەلەرٸ سۋ قورعاۋ ايماعىن ٶزەن ارناسىمەن بٸرگە توپىراقپەن تەگٸستەپ, كٶپ قاباتتى تۇرعىن ٷيدٸ كٶتەرۋگە جان جاقتى جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. ونى مەن الماتى قالاسى جەر ينسپەكتورلارىمەن بٸرگە ٶز كٶزٸممەن كٶردٸم", - دەگەن بولاتىن دەپۋتات.
سونداي-اق, ول اتاقتى راحات بازارىنا قاتىستى مەسەلەنٸ دە كٶتەرگەن ەدٸ.
"200-گە جۋىق ساۋداگەرلەرٸنٸڭ جەر داۋىن الىڭىز, 2022 جىلى الماتى قالالىق سوتى كەزٸندە باۋىرجان بايبەكتٸڭ 3 جىلدان كەيٸن زاڭسىز قاۋلىسىن بۇزىپ جەڭٸسكە جەتسە داعى, ساۋداگەرلەر بازار جەرٸن ەلٸ دە داۋلاپ الا الماي جٷر", - دەيدٸ دەپۋتات.
وسى تۇستا ول 2021 جىلى انتيكورعا الماتىنىڭ بۇرىنعى ەكٸمدەرٸ باۋىرجان بايبەك پەن باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ ٷستٸنەن ارىز جازعانىمەن, ەكەۋٸنٸڭ ٷستٸنەن ەشقانداي ٸس قوزعامالعانىن ايتتى.
