شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرمەك كٶشەرباەۆ ەلٸمٸزدەگٸ سۋ تاسقىنى سالدارىنان بولعان اۋىر جاعدايعا بايلانىستى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٷندەۋٸ بويىنشا جەدەل كەڭەس ٶتكٸزٸپ, وندا ىقتيمال سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان ٸس-قيمىلداردى تالقىلادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz ەكٸمدٸك سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا شىعىس قازاقستانداعى سۋ تاسقىنىنا قاتىستى جاعداي تۇراقتى. الدىن الۋ ٸس-شارالارىنىڭ ارقاسىندا بٸرٸنشٸ تولقىن شىعىنسىز ٶتتٸ. الايدا, كەلەسٸ اپتادا سىرتقى تەمپەراتۋرا كٶتەرٸلٸپ, بٸرنەشە كٷن بويى جاڭبىر جاۋادى دەپ كٷتٸلۋدە. بۇل جاعدايدى قيىنداتۋى مٷمكٸن. جالپى, وبلىس بويىنشا قار جامىلعىسىنىڭ اۋدانى 60%-دان اسادى. قاۋٸپتٸ ايماقتا ريددەر قالاسى, كاتونقاراعاي, شەمونايحا, مارقاكٶل, گلۋبوكوە, ٷلكەن نارىن جەنە التاي اۋداندارى بار.
ايتا كەتەيٸك, ٶڭٸردە بارلىق ىقتيمال تەۋەكەلدەردٸڭ كارتاسى ەزٸرلەندٸ, ونىڭ ٸشٸندە سۋ تاسقىنى بولۋى مٷمكٸن ايماقتار كٶرسەتٸلگەن. ٶڭٸر باسشىسى قالالار مەن اۋدانداردىڭ ەكٸمدەرٸنە كارتانىڭ دەرەكتەرٸن ٷنەمٸ جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەتتٸگٸن ەسكەرتتٸ.
– كارتا تاريحي دەرەكتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ جاسالعان, – دەدٸ ەرمەك كٶشەرباەۆ. – ونداعى دەرەكتەر جاڭالانىپ, ٶزەكتٸلٸگٸن جوعالتپاۋى كەرەك. ەربٸر اۋىل, كەنت ەكٸمٸ ٶز ەسەبٸن جٷرگٸزٸپ, اۋدان ەكٸمٸنە تاپسىرىپ وتىرۋعا تيٸس. ال اۋدان ەكٸمٸ اقپاراتتى وبلىسقا جٸبەرۋٸ قاجەت. تسيفرلىق ەگٸز دەگەن وسى, مٸنە وسىعان ۇمتىلىۋىمىز كەرەك.
شقو ەكٸمٸ بارلىق قىزمەتتەردٸڭ جۇمىسىن ٷيلەستٸرۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ. قاجەت بولسا, جۇمىسقا قارۋلى كٷشتەر مەن ۇلتتىق ۇلاندى دا تارتۋ كەرەك. ناقتى الگوريتم قاجەت, وندا ەر ماماننىڭ ەرەكەتتەرٸ جەنە ولاردىڭ بايلانىس دەرەكتەرٸ جازىلادى. بۇعان قوسا, تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە ادامداردى ەۆاكۋاتسييالاۋ جوسپارىن ەگجەي-تەگجەيلٸ پىسىقتاۋ قاجەت.
بارلىق بٶلٸمشە ايماق تۇرعىندارىن شىنايى اقپاراتپەن قامتۋ جەنە دٷربەلەڭ تۋعىزباۋ ٷشٸن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەپ, بٸرىڭعاي اقپارات بەرۋٸ كەرەك.
– بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن قوسا العاندا, بارلىعىمىز جۇمىلا ەرەكەت ەتۋگە تيٸسپٸز, – دەپ اتاپ ٶتتٸ ەرمەك كٶشەرباەۆ. – قاتە اقپارات نەگٸزسٸز دٷربەلەڭگە ەكەلۋٸ مٷمكٸن. بۇعان جول بەرۋگە بولمايدى. اقپارات ناقتى تەكسەرٸلگەن, سەنٸمدٸ بولۋى شارت.
سانيتارلىق جەنە ەپيدەميولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸككە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى. سۋ قويمالارى, ورتالىقتاندىرىلماعان سۋمەن جابدىقتاۋ كٶزدەرٸن, زيراتتاردى, مال قورىمدارىن, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار پوليگوندارىن سانيتارلىق تازارتۋ, سونداي-اق وسى نىساندارعا اپاراتىن جولداردى تازالاۋ قاجەت. الدىن الۋ شارالارى ەپيدەميولوگييالىق ماڭىزى بار نىسانداردى سۋ باسۋدان ساقتايدى. ماماندار, سونىمەن قاتار سۋ باسۋ ايماعىنداعى ساياجايلاردى تەكسەرٸپ, ول جەردەن ادامداردى ەۆاكۋاتسييالاۋ جولدارىن قاراستىرۋى قاجەت. سونداي-اق, ٶڭٸردە زارداپ شەككەندەر بولعان جاعدايدا زالالدى ٶتەۋ تەتٸگٸ ەزٸرلەنەدٸ.
– باستى مٸندەت – حالىقتى قورعاۋ, – دەپ تٷيٸندەدٸ ايماق باسشىسى.
تاريحي دەرەكتەرگە سٷيەنە وتىرىپ, سۋ تاسقىنى كەزەڭٸندەگٸ جۇمىس تەجٸريبەسٸ بولاشاقتا وسىنداي جاعدايلارعا دايىندىقتىڭ نەگٸزٸنە اينالۋعا تيٸس. وسىنداي جۇمىستى باسقا تٶتەنشە جاعدايلارعا, اتاپ ايتقاندا ٶرتتەر مەن جەر سٸلكٸنٸستەرٸنە دايىندىق كەزٸندە دە جٷرگٸزۋ قاجەت.
