قر بپ قىلمىستىق قۋدالاۋ قىزمەتٸنٸڭ باستىعى سەرٸك شالاباەۆتىڭ اقپاراتى بويىنشا, 1 قاڭتاردا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جاڭاٶزەن قالاسىندا ساعات 17:20-دا قالا ەكٸمدٸگٸنٸڭ جانىندا ادامدار جينالا باستاعان.
ادامدار سۇيىلتىلعان گاز باعاسىن تٶمەندەتۋ تالابىمەن ەل باسشىلىعىنىڭ اتىنا بەينەٶتٸنٸش جازىپ الىپ, سول كٷنٸ ساعات 18:00-دە تاراپ كەتتٸ. ال 2 قاڭتاردا نارازىلىق بٸلدٸرۋشٸلەر سانى جٷزدەگەن ادامعا دەيٸن ارتىپ, اكتسيياعا قاتىسۋشىلار ٸشكٸ جولداردى جاۋىپ تاستايدى. بۇل رەتتە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كٷشتەر مەن قۇرالداردى قولدانباعان.
3 قاڭتاردا نارازىلىق اكتسييالارى باسقا قالالار مەن ايماقتاردا باستالدى. وسى كٷنٸ ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىندارىن قولداۋ ماقساتىندا ەلٸمٸزدٸڭ باسقا جەتٸ ٶڭٸرٸندە (اتىراۋ, اقتٶبە, الماتى وبلىستارى, بقو, نۇر-سۇلتان, الماتى جەنە شقو) «بەيبٸت» ميتينگٸلەر باستالدى.
4 قاڭتاردا ميتينگٸلەر جالعاسىپ, ٶڭٸرلەر سانى 11-گە جەتتٸ, ادامدار رۇقساتسىز جاپپاي جينالا باستادى.
قاتىسۋشىلار سانى 37 مىڭ ادامعا (الماتى ق., نۇر-سۇلتان, ماڭعىستاۋ, اقتٶبە, قىزىلوردا وبلىستارى) دەيٸن كٷرت ارتتى. الماتى مەن شىمكەنتتە قارۋلى شابۋىلدار مەن بٷلٸكتەر باستالدى.
ايتا كەتەيٸك, سول كٷننەن باستاپ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرگە جەنە ەكٸمشٸلٸك عيماراتتارعا جاسالعان شابۋىلدارعا تويتارىس بەرۋ ٷشٸن ٶلٸمگە ەكەلمەيتٸن ارنايى قۇرالداردى قولدانا باستادى.
5 قاڭتاردا تەرتٸپسٸزدٸكتەر ەلدٸڭ 11 ٶڭٸرٸندە جالعاستى. قاتىسۋشىلار سانى 50 مىڭعا جەتتٸ, قاڭتاردىڭ 4-نەن 5-نە قاراعان تٷنٸ تەرروريستەر الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ عيماراتىن جەنە «الماتى» حالىقارالىق ەۋەجايىن باسىپ الدى.
قىزىلوردادا شابۋىلداۋشىلار 9 اۆتوكٶلٸكتٸ ٶرتەپ جٸبەردٸ, تالدىقورعاندا وبلىس ەكٸمدٸگٸ, پوليتسييا جەنە ۇقكد عيماراتتارىن باسىپ الدى.
سونداي-اق, بپ ٶكٸلٸ تەرروريستەردٸڭ ٸس-قيمىلىن ٷيلەستٸرۋدٸ جەنە بايلانىس قۇرالدارىن پايدالانۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا ينتەرنەتكە كٸرۋ شەكتەلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
6 قاڭتاردا قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ شەشٸمٸمەن ەلدە انتيتەرروريستٸك وپەراتسييا ٶتكٸزٸلەتٸنٸ جارييالاندى وسى كٷننەن باستاپ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن قارۋلى كٷشتەر تەرروريستەردٸ جويۋ ٷشٸن قارۋ قولدانا باستادى.
7 قاڭتاردا بەيبٸت نارازىلىق شارالارى بٸرنەشە ٶڭٸردە (ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, اقتٶبە, قاراعاندى جەنە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا) جالعاستى.
8 قاڭتاردا جاعداي بٸرتٸندەپ تۇراقتانا باستادى, ازاماتتاردىڭ رۇقساتسىز جينالۋى توقتاتىلدى.
سونداي-اق, سەرٸك شالاباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بپ «الماتى تراگەديياسىنىڭ» جەنە باسقا ٶڭٸرلەردەگٸ تەرروريستٸك شابۋىلداردىڭ بارلىق سەبەپتەرٸ مەن ەگجەي-تەگجەيٸن انىقتاپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تەرروريستٸك شابۋىلدارعا قاتىسۋشىلاردى انىقتاۋ جەنە جازالاۋ, ەلدەگٸ قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ تولىق قالپىنا كەلتٸرۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداۋدا.
سونىمەن قاتار, باس پروكۋراتۋرا اتالعان بارلىق وقيعالار – بٸر تٸزبەكتٸڭ بٶلٸكتەرٸ ەكەندٸگٸنە, بۇل رەتتە تەرروريستەردٸڭ ٸس-قيمىلدارى بٸرىڭعاي ورتالىقتان ٷيلەستٸرٸلگەنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ 4 578 جەبٸرلەنۋشٸ انىقتالدى, ونىڭ 4 353-ٸ جارالانعان, ونىڭ ٸشٸندە 3 393-ٸ (78%) كٷش ۆەدومستۆولارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ. تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە (5-14 قاڭتار ارالىعىندا) ەلٸمٸزدٸڭ مەيٸتحانالارىنا 225 ادام جەتكٸزٸلدٸ. ولاردىڭ كەيبٸرٸ – تەررورلىق شابۋىلدارعا قاتىسقان, عيماراتتار مەن قۇقىق قورعاۋ كٷشتەرٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸنە شابۋىل جاساعان قارۋلى قاراقشىلار.
ۆەدومستۆو ٶكٸلدەرٸ بۇل الدىن الا دەرەكتەر ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ولار ەلٸ دە ناقتىلانادى جەنە ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن.
قالاي بولعاندا دا, ەر فاكتٸ مۇقييات زەرتتەلەدٸ. نەتيجەلەرٸ بويىنشا قۇقىقتىق باعا بەرٸلەتٸن بولادى.
قىلمىس جاسادى دەگەن كٷدٸكپەن 672 ادام ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنا جەتكٸزٸلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 446-سى سوت سانكتسيياسىمەن قاماۋعا الىندى. قۇجاتتاردى تەكسەرگەننەن كەيٸن جەنە پروكۋراتۋرامەن ۇستاۋعا نەگٸز بولماعاندىقتان 100-گە جۋىق ادام بوساتىلدى.
بپ ەر فاكتٸ بويىنشا تيٸستٸ قۇقىقتىق باعا بەرۋ ارقىلى مۇقييات زەرتتەلەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ.
بٷگٸنگٸ تاڭدا جەدەل تەرگەۋ توپتارى 546 قىلمىستىق ٸستٸ تەرگەۋدە, ونىڭ ٸشٸندە 44 – تەرروريزم اكتٸلەرٸ بويىنشا, 34 – جاپپاي تەرتٸپسٸزدٸكتەر بويىنشا, 15 ادام ٶلتٸرۋ جەنە ت.ب.
– قىلمىستىق پروتسەستە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قر ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلٸمەن, ۇلتتىق الدىن الۋ تەتٸگٸنٸڭ جەنە ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ قاتىسۋشىلارىمەن ٶزارا ٸس-قيمىل جولعا قويىلدى. زورلىق-زومبىلىقتىڭ, مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتپەۋدٸڭ جەنە قورعاۋشىلاردى ۇسىنباۋدىڭ ىقتيمال جاعدايلارىن تەۋەلسٸز تەكسەرۋ ماقساتىندا ولارعا جەتكٸزٸلگەن جەنە ۇستالعان ادامداردى ۇستاۋ ورىندارىنا كٸرۋ مٷمكٸندٸگٸ قامتاماسىز ەتٸلدٸ, – دەدٸ بپ ٶكٸلٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا پروكۋراتۋراعا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ٸس-ەرەكەتتەرٸنە قاتىستى 32 ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷستٸ.
سونداي-اق, زاڭدى قۇقىقتارى بۇزىلعان جاعدايدا ازاماتتار 115 نٶمٸرٸ بويىنشا باس پروكۋراتۋرانىڭ كولل-ورتالىعىنا نەمەسە تٸكەلەي پروكۋراتۋرانىڭ اۋماقتىق ورگاندارىنا جٷگٸنە الادى.
ٶز كەزەگٸندە قر دسم قوعاممەن بايلانىس دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ەسەل ارتاكشينوۆا تج ەنگٸزٸلگەن سەتتەن باستاپ 2 678 زارداپ شەگۋشٸ مەديتسينالىق كٶمەككە, ونىڭ ٸشٸندە 1 815-ٸ امبۋلاتورييالىق كٶمەككە جٷگٸنگەنٸن حابارلادى. 863 ادام ستاتسيونارلىق ەم الۋدا, 598 پاتسيەنت شىعارىلدى, 265 ەمدەۋدٸ جالعاستىرۋدا, 67 ناۋقاس اۋىر حالدە رەانيماتسييادا, 500-دەن استام كٷردەلٸ حيرۋرگييالىق وپەراتسييا جاسالدى.
باس پروكۋراتۋرا مەلٸم ەتكەن قايتىس بولعان 225 ادامنىڭ 175-ٸ مەديتسينالىق ۇيىمداردا كٶز جۇمدى.
دسم مەلٸمەتٸنشە, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنا 20 شابۋىل جاسالعان (5 ستاتسيونار, 1 مساك جەنە 14 دەرٸحانا, بارلىعى الماتى قالاسىندا ورنالاسقان), 7 مەديتسينا قىزمەتكەرٸ (5 الماتىدا, 1-دەن شىمكەنت قالاسىندا جەنە الماتى وبلىسىندا) جەنە 4 ٶڭٸردە (الماتى – 31, شىمكەنت – 7, الماتى– 5, جامبىل – 2) 45 جەدەل مەديتسينالىق جەردەم اۆتوكٶلٸگٸ زارداپ شەكتٸ, ونىڭ ٸشٸندە 4 اۆتوموبيل جٶندەۋگە كەلمەيدٸ.
الماتىنىڭ ٷش مەديتسينالىق كلينيكاسىنىڭ شامامەن ٷش تەۋلٸك بويى قورشاۋدا بولعانىن, قىزمەتكەرلەردٸڭ بۇل كەزەڭدە اۋىسىمسىز, تەۋلٸك بويى جۇمىس ٸستەگەنٸن اتاپ ٶتۋٸمٸز قاجەت. ناۋقاستارعا ازىق-تٷلٸك جەتكٸزٸلگەن جوق, دەرٸگەرلەر پاتسيەنتتەرگە تاماق دايىنداۋعا مەجبٷر بولدى.
– زارداپ شەككەندەر دەرٸگەرلەردٸڭ سۇراقتارىن تٷسٸنبەگەن جەنە مەملەكەتتٸك, ورىس تٸلدەرٸندە جاۋاپ بەرمەگەن جەنە مەديتسينالىق كٶمەك العاننان كەيٸن مەديتسينالىق ۇيىمداردان رۇقساتسىز كەتٸپ, تٸپتٸ بەلگٸسٸز قارۋلى ادامداردىڭ سٷيەمەلدەۋٸمەن رەانيماتسييادان شىققان جاعدايلار بولدى. ٶز كەزەگٸندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ ازاماتتارعا بارىنشا كٶمەك كٶرسەتەدٸ جەنە جاعدايدى ودان ەرٸ تۇراقتاندىرۋ بويىنشا كٷشەيتٸلگەن جۇمىستى جالعاستىرادى, – دەپ تٷيٸندەدٸ دسم ٶكٸلٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمدارى, ونىڭ ٸشٸندە الماتى قالاسى بويىنشا شتاتتىق رەجيمدە جۇمىس ٸستەپ جاتىر. بۇدان باسقا, مەديتسينالىق اۆياتسييامەن رەزەرۆ قۇرۋ ٷشٸن نۇر-سۇلتان قالاسىنان رەسپۋبليكالىق قان ورتالىعىنا 360 دوزا قان جەتكٸزٸلدٸ.
ٸٸم-مەن بٸرلەسٸپ الماتى, نۇر-سۇلتان, شىمكەنت, اقتٶبە قالالارىندا «سك فارماتسييا» جشس دەرٸلٸك قويمالارىن تەۋلٸك بويى كٷزەتۋ قامتاماسىز ەتٸلدٸ, وندا تمككك جەنە مەمس شەڭبەرٸندە پاتسيەنتتەردٸ ەمدەۋگە ارنالعان دەرٸ-دەرمەك, ەسٸرتكٸ جەنە پسيحوتروپتىق زاتتار ساقتالادى.
