الماتىداعى «ەۆرازييا» جەنە «راحات» بازارلارىنداعى بٸر توپ ساۋداگەرلەرٸنٸڭ قۇقىعى 6 جىلدان بەرٸ قورعالماي كەلەدٸ. سوزبالاڭعا سالىنعان ٸستٸڭ نەتيجەسٸ بولارىنا ٷمٸتٸ ٷزٸلگەن كەسٸپكەرلەر پرەزيدەنتتەن اراشا سۇرايدى. ساۋدا ٷيٸنٸڭ مەنشٸك يەسٸ بولۋعا بار تاپقان قارجىسىن قۇيعان كەسٸپكەرلەردٸڭ قاراجاتىن كٸم قايتارادى? 6 جىلدان بەرٸ نٷكتەسٸ قويىلمايتىن بۇل قانداي سوت? ٸستٸڭ ساعىزشا سوزىلعانىنا لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ قاتىسى بار ما? بٷگٸن وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ٸزدەگەن كەسٸپكەرلەر جۋرناليستەرمەن كەزدەسٸپ مۇڭىن جەتكٸزدٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساۋداگەرلەردٸڭ ايتۋلارىنشا, نەگٸزگٸ مەسەلە 2015 جىلى بازارلاردى مودەرنيزاتسييالاۋ دەگەننەن باستالىپتى.
"6 جىلدان بەرٸ سوت پروتسەسٸنە نٷكتە قويىلماي كەلەدٸ. بٸز بۇل مەسەلەنٸ ايتا-ايتا جاۋىر بولدىق. ٶيتكەنٸ جاۋاپتى ورگاندار نٷكتە قويۋعا قۇلىقسىز. بٸز ەندٸ پرەزيدەنتتەن كٶمەك سۇرايمىز. ەندٸ سۋدا ٷيٸنٸڭ ورنىنا ەكٸمدٸك سكۆەر سالعىسى كەلەدٸ. بۇل پروتسەسستە دە كٶپتەگەن ينستانتسييالاردان ٶتتٸك. بٷگٸندە جوعارى سوتتا بٸزدٸڭ ٶتٸنٸشٸمٸزدٸ قاراماي وتىر. دەل باراحولكانىڭ ورتاسىنان سكۆەر سالۋدى تٷسٸنبەي وتىرمىز. بۇل «راحات» بازارىنا قاتىستى. ال «ەۋرازييا» ساۋدا ورتالىعىنىڭ جاعدايى دا تٷسٸنٸكٸز. بۇل ٸستە سوزبالاڭعا سالىنۋدا. قارجىنى قالتاسىنا باسىپ قاشىپ كەتكەن وۆسياننيكوۆ سىرتتاي سوتتالعانىمەن, ەلٸمٸزگە ەكستراديتسييالانبادى. ال ساۋدا ٷيٸنٸڭ جاڭا باسشىلارى قايتا قايتا اۋىسىپ جاتىر. مەنٸڭ ويىمشا بۇل ٸستٸڭ سوزباققا سوزىلۋىندا لاۋازىمدى ادامداردىڭ ەسەرٸ بار. بٸز پرەزيدەنتتەن وسى مەسەلەگە بەي-جاي قاراماۋىن سۇرايمىز",-دەيدٸ «راحات» بازارى مەن «ەۋرازييا» ساۋدا ٷيٸ كەسٸپكەرلەرٸنٸڭ ٶكٸلٸ, «AZP»زاڭگەرلەر پالاتاسىنىڭ مٷشەسٸ جەنٸبەك باشانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٸستٸڭ نەتيجەلٸ جٷرگٸزٸلۋٸنە زاڭ ٶكٸلدەرٸ نازار اۋداراتىن ەمەس. بٸر جارىم جىلدان بەرٸ پروكۋراتۋرا ٸسپەن ەلٸ تانىسىپ جاتىر ەكەن.
2023 جىلدىڭ 15 قاڭتارىندا «ەۆرازييا» ساۋدا ٷيٸ كەسٸپكەرلەرٸنٸڭ شاعىمدارى نەگٸزٸندە اسا ٸرٸ كٶلەمدە شىعىن كەلتٸرگەن الاياقتىق فاكتٸسٸ بويىنشا ساۋدا ٷيٸنٸڭ بۇرىنعى يەسٸ ي.ن.وۆسياننيكوۆكە قاتىستى قىلمىستىق ٸس قوزعالعان. وعان نەگٸز بولعان 2022 جىلى ورىن العان باس-اياعى 6 ايدا ساۋدا ٷيٸنە قاتىستى 6 ساتىپ-الۋ كەلٸسٸم-شارتىنىڭ ورىن العانى. جالپى 50 جەبٸرلەنۋشٸنٸڭ 4 994 500 اقش دوللارىنا «ەۆرازييا» ساۋدا ٷيٸ سالىنعان. كەسٸپكەرلەر ٶز قاراجاتىن ساۋدا ٷيٸنە ٷلەستٸك مەنشٸك يەسٸ رەتٸندە سالعان.
2023 جىلدىڭ 6 سەۋٸرٸندە ي.وۆسياننيكوۆ سىرتتاي سەزٸكتٸ دەپ تانىلىپ, ونى قىلمىستىق ەرەكەتٸ قر قىلمىستىق كودەك سٸنٸڭ 190 بابىنىڭ 4 بابى ە تارماعى بويىنشا باعالانعان.
2023 جىلدىڭ 12 سەۋٸرٸندە ي.وۆسياننيكوۆكە قاتىستى سىرتتاي قاماۋعا الۋ شاراسى قولدانعان.
2023 جىلدىڭ 26 سەۋٸرٸندە وۆسياننيكوۆكە حالىقارالىق ٸزدەۋ سالىنعان.
دەگەنمەن, قىلمىستىق ٸس بويىنشا الدىن الا تەرگەۋ سوزبالاۋشىلىققا سالىنۋدا. تەرگەۋ مەن پروكۋراتۋرا ورگاندارى قىلمىستىق ٸستٸ جان-جاقتى, وبەكتيۆتٸ تەرگەۋگە قۇلىقسىز.
"بٸز نەگە الاياقتى ەلگە قايتارمايمىز. 67 كەسٸپكەردٸڭ 5,5 ملن دوللارىن قالتاسىنا باسىپ, ەمٸن ەركٸن جٷرگەن قىلمىسكەردٸ ۇستاۋعا بٸزدٸڭ زاڭنىڭ نەگە كٷشٸ جوق. ٸس قوزعالىپ جاتسا دا, بٸزدٸڭ ساۋدا ٷيٸنٸڭ ورىندارى بٸر ادامنان بٸر ادامعا ەلٸ ساۋدالانىپ جاتىر. ەندٸ شەمٸل ەبٸش كەتٸپ ورنىنا باسقا كومپانييا كەلدٸ. ولار تٶمەنگٸ ەتاجعا جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتىر. بٸز نەگە كەتۋٸمٸز كەرەك? بٸزدٸڭ تٸرنەكتەپ تاپقان قارجىمىزدى كٸم قايتارادى? نەگە ٶز ەلٸمٸزدە جەتٸم بالانىڭ كٷيٸن سەزٸنٸپ وتىرمىز. وۆسياننيكوۆكە 2016 جىلى قازاقستان ازاماتتىعى بەرٸلگەن. ەگەر ول 2001 دەن باستاپ رەسەي ازاماتى بولسا, 2016 جىلى ازاماتتىقتى كٸم بەرگەن? بٸز ەندٸ قايدا بارامىز? كٸمگە بارامىز? شىرىلداپ جٷرگەن 67 ادامنىڭ جان ايقايىن تىڭدايتىن ادام بار ما? بٸزدٸڭ تالابىمىز وۆسياننيكوۆتٸ ەلگە قايتارىپ, بٸزدٸڭ قارجىمىز قايتارىلسىن",-دەيدٸ كەسٸپكەر سەۋلە ابدۋللينا.
سوزبالاڭعا سالىنعان ٸستە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسى دۇرىس جٷرگٸزٸلمەگەن دەيدٸ الماتى وبلىسى زاڭگەرلەر پالاتاسىنىڭ مٷشەسٸ سەرجان ارشابەكوۆ.
ول: « مەنٸڭ ويىمشا ٸستٸ تەجٸريبەسٸز ەرٸ زاڭگەرلٸك بٸلٸمٸ جوق ماماندار جٷرگٸزگەن. ولار ٸس بويىنشا نورماعا ساي تەكسەرٸس جاساماعان. تەرگەۋ بارىسىندا قىلمىستىق ٸستٸڭ جٷرگٸزٸلۋٸندە بٸرنەشە ولقىلىقتار بار. بٸز ازاماتتىق قوعام ٶكٸلدەرٸن, قوعام بەلسەندٸلەرٸن باق ٶكٸلدەرٸن وسى ٸسكە بەي-جاي قاراماۋىن ٶتٸنەمٸز»,- دەدٸ.
6 جىلعا سوزىلعان قىلمىستىق ٸستٸڭ اياقتالۋىن ٶتٸنگەن كەسٸپكەرلەردٸڭ ەندٸگٸ ٷمٸتٸ پرەزيدەنتتە.
