ٷكٸمەت باسشىسى الدىمەن كەلەس» جشس-نٸڭ پلەنكا جەنە كٶشەت قوندىرۋعا ارنالعان ىدىس شىعاراتىن ٶندٸرٸستٸك تسەحىندا بولدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 150 ملن. تەڭگەنٸ قۇراسا, ونىڭ 23 ملن. تەڭگەسٸ نەسيەگە الىنعان. ٸسكە قوسىلعانىنا بٸر-اق اي بولعان تسەحتا جىلىجايعا ارنالعان جابدىقتار شىعارىلادى.
«كەلەسپلاست» جشس ديرەكتورى ن. وماروۆ پرەمەر-پينيستردٸ ٶندٸرٸس پروتسەسٸمەن تانىستىرىپ, ٶنٸمدەر سۇرىپتالىمىن – سوڭعى شىققان ٶڭدەۋ تەحنولوگييالارىنىڭ كٶمەگٸمەن پايدالانىلعان ماتەريالداردان جاسالعان جٸپتەر مەن پوليەتيلەندٸ جابىنداردى كٶرسەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, شيكٸزات شارۋاشىلىق سۋبەكتٸلەرٸنەن ساتىپ الىنادى, ال دايىن ٶنٸمدەر اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ەر تٷرلٸ سالالارىندا قولدانىلادى جەنە ٸشكٸ نارىق قاجەتتٸلٸكتەرٸنٸڭ 100 پايىز قامتيدى. بۇدان ٶزگە, قالدىقتار مەن پوليەتيلەندٸ قايتا ٶڭدەۋ اۋداننىڭ ەكولوگيياسىنا وڭ ەسەر ەتەدٸ.
بٷگٸندە وبلىستاعى جىلىجايدىڭ جالپى كٶلەمٸ 1 325 گەكتاردى قۇرايدى. ونىڭ 95,5 گەكتارى ٶنەركەسٸپتٸك, 1229,1 گەكتارى فەرمەرلٸك جىلىجاي سانالادى. قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق جىلىجايلاردىڭ 80 پايىزى وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنا تيەسٸلٸ. 2017 جىلى ٶڭٸردە 201,7 گەكتار جاڭا جىلىجاي پايدالانۋعا بەرٸلسە, ونىڭ 72 گەكتارى سارىاعاش اۋدانىندا ورنالاسقان. ٶتكەن جىلى ٶڭٸردەگٸ جىلىجايلاردان 174 مىڭ توننا كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸ الىنعان. ياعني بىلتىر 104,4 مىڭ توننا قييار, 69,6 مىڭ توننا قىزاناق ٶندٸرٸلگەن. بيىل وبلىستا جالپى اۋدانى 214 گەكتار بولاتىن جاڭا جىلىجاي كەشەندەرٸن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سارىاعاش اۋدانىنداعى كەسٸپورىنداردى تەكسەرۋ بارىسىندا قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆقا پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا قابىلدانعان شارالار تۋرالى باياندادى. ەلباسىنىڭ سوڭعى بەس جىل ٸشٸندە اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸندەگٸ ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن جەنە ٶڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ەكسپورتىن كەم دەگەندە 2,5 ەسەگە ارتتىرۋ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا جۇمىس ەسەلەي تٷسۋدٸ ەسكەرتتٸ.
ٷكٸمەت باسى ساپار بارىسىندا «سارىاعاش جەر سىيى» جشس-نٸڭ تۇقىمباعىنا ايالدادى. شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى تاناباي شىنتاسوۆ باقىتجان ساعىنتاەۆقا سۋارمالى ەگٸنشٸلٸكتە جاڭا تەحنولوگييالاردىڭ قولدانىلۋى تۋرالى ەڭگٸمەلەپ بەردٸ. 2002 جىلى قۇرىلعان بۇل شارۋاشىلىقتاعى سۋارمالى جەر كٶلەمٸ 96,5 گەكتاردى قۇرايدى. مۇندا بٷگٸندە 200 مىڭ دانا جەمٸس پەن 700 مىڭ دانا جٷزٸم كٶشەتٸ جەنە ەليتالىق دەكوراتيۆتٸك اعاش كٶشەتتەرٸ ٶسٸرٸلۋدە. ٶندٸرٸلگەن ٶنٸمنٸڭ 60 پايىزى ٸشكٸ نارىقتى قامتىسا, 40 پايىزى قىرعىزستان جەنە ٶزبەكستان رەسپۋبليكالارىنا ەكسپورتتالۋدا. جىلىنا 100 ملن تەڭگەگٸنٸڭ ٶنٸمٸن ٶندٸرەتٸن قوجالىقتا 48 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان.
كەزدەسۋ بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. اتاپ ايتقاندا, ەكسپورتتىق ەلەۋەت, سۋبسيدييالاۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەۋگە ينۆەستيتسييالار تارتۋ, اٶك-تٸ تەحنولوگييالىق جاڭعىرتۋ, ەتتٸ مال شارۋاشىلىعى مەن ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعىن دامىتۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى.
قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ قازاقستاننىڭ اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸ پەرسپەكتيۆالىق بولاشاققا يە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ەلٸمٸز كٶپتەگەن پوزيتسييالار بويىنشا ەلەمدەگٸ اگرارلىق ەكسپورتتىق ٶنٸمدەر شىعاراتىن ٸرٸ ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ بٸرٸ بولا الادى. وسى ماقساتتا ٷكٸمەت بارلىق قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداپ جاتىر. اٶك دامىتۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلىپ, ۆەتەرينارييالىق قىزمەتتٸڭ باعىنىشتىلىعىن قالپىنا كەلتٸرۋدٸ, بيزنەستٸڭ عىلىمي زەرتتەۋلەرگە قاتىسۋىن ىنتالاندىرۋدى, ٶنٸم دايىنداۋ ۇيىمدارىن سۋبسيدييالاۋدى قاراستىراتىن زاڭ جوباسى ۇسىنىلدى. قازٸرگٸ تاڭدا ەكسپورتقا باعدارلانعان كەسٸپورىنداردىڭ پايداسى ٷشٸن سۋبسيدييالاۋ ساياساتى قايتا قارالۋ ٷستٸندە.
پرەزيدەنتتٸڭ «شاعىن نەسيە بەرۋدٸ كٶبەيتۋ» اتتى تٶرتٸنشٸ ەلەۋمەتتٸك باستاماسى اياسىندا اگرارلىق قىزمەتكەرلەر ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشىلۋدا. شاعىن نەسيە بەرۋدٸ قارجىلاندىرۋعا 20 ملرد تەڭگە باعىتتالدى. بۇل ٶز بيزنەسٸن باستاۋدى كٶزدەپ جٷرگەن ازاماتتارعا ۇسىنىلاتىن ٷلكەن قولداۋ بولماق.
اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ا. ەۆنيەۆ پرەزيدەنتتٸڭ «تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ» جولداۋى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ «شاعىن نەسيە بەرۋدٸ كٶبەيتۋ» تٶرتٸنشٸ ەلەۋمەتتٸك باستاماسىن ٸسكە اسىرۋ بارىسى مەن فەرمەرلەردٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى باياندادى.
سونداي-اق, تالقىلاۋ بارىسىندا «ورداباسى قۇس» جشس ديرەكتورى م. تاعاەۆ, «سارىاعاش جەر سىيى» جشس ديرەكتورى ت. شىڭتاسوۆ, «نۇرالى جول» شارۋا قوجالىعىنىڭ تٶراعاسى ە. ەراليەۆ, جىلىجايلار قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى م. سناباەۆ ٶز پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸردٸ.
كەزدەسۋ بارىسىندا ايتىلعان ۇسىنىستاردى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ مەن تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگاندار ەگجەي-تەگجەيلٸ قاراستىراتىن بولادى.
مۇنان سوڭ, ٷكٸمەت باسشىسى «جٸبەك جولى» كەدەن بەكەتٸنٸڭ جۇمىسىمەن تانىستى. بەكەت كٷنٸنە 25 مىڭعا جۋىق جولاۋشى مەن 100-گە جۋىق ترانسپورتتى ٶتكٸزۋگە قاۋقارلى. كەدەن بەكەتٸندە كەلۋشٸلەر ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالعان. وبلىس ورتالىعىنان 105 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان بەكەتتە بٷگٸندە 65 ادام جۇمىس ٸستەيدٸ.
وقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
https://dalanews.kz/34777
