ايماق حالقىنمەن ٶتكەن جيىندا, ايماق باسشىسى مارات ەلەۋسٸزۇلى بالقاش اۋدانىنداعى ٶنەركەسٸپ سالاسىنداعى كٶرسەتكٸشكە توقتالدى.
وبلىس ەكٸمٸنٸڭ سٶزٸنە سٷيەنسەك, اتالمىش اۋدان ٶنەركەسٸپتەگٸ ٶندٸرٸس بويىنشا 9-شى ورىندا تۇر. بۇل وبلىس بويىنشا ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ.
«بۇل جاعدايدى تەز ارادا قولعا الۋىمىز كەرەك. ايماقتا ەت جەنە سٷت ٶڭدەيتٸن كەسٸپورىن اشىپ, مال شارۋاشىلىعىنداعى ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋدى قولعا الۋ قاجەت»,-دەدٸ مارات سۇلتانعازيەۆ.
سونىمەن قاتار, وبلىس ەكٸمٸ «اۋىل اماناتى» جوباسىنىڭ ٸسكە اسۋ بارىسىنا ارنايى توقتالدى.
مارات ەلەۋسٸزۇلى, بالقاش اۋدانىندا اتالعان باعدارلاماعا ٶتٸنٸم بەرگەن ادامدار سانىنىڭ 257 -ٸ عانا ەكەنٸن ايتتى.
«اۋىل حالقىنىڭ تۇرمىسىن, ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋعا ارنالعان باعدارلاماعا قاتىسۋشىلار سانىن ارتتىرۋ كەرەك, ول ٷشٸن ٶڭٸردە اقپاراتتىق ناسيحات جۇمىستارىن ٷدەتە تٷسۋ قاجەت»,-دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ.
كەزدەسۋ كەزٸندە نىساناعا الىنعان كەزەكتٸ سالا, ينۆەستيتسييا بولدى.
بالقاشتاعى بۇل سالا كەنجەلەپ تۇر. ٶيتكەنٸ اۋداننىڭ وبلىستاعى ٷلەسٸ 0,9%-دى قۇرايدى. ٶتكەن جىلى ايماققا 5,2 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلعان.
«بالقاش اۋدانىندا ينۆەستيتسييا تارتۋ ٸسٸ مەن شوب ٶندٸرەتٸن ٶنٸم كٶلەمٸ 2 پايىزعا ازايعان. دەمەك, ول دەنەمٸز وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى كٷشەيتۋ كەرەك دەگەن سٶز. اۋدان ەكٸمٸنە اتالعان مەسەلەگە دەن قويۋدى تاپسىرامىن»,-دەپ اشىق ايتتى وبلىس ەكٸمٸ.
وبلىس ەكٸمٸ نازار اۋدارعان مەسەلەنٸڭ بٸرٸ حالىقتى تۇرعىن ٷيمەن قامتۋ ٸسٸ بولدى.
ايتۋىنشا, اۋداندا ٷي الۋعا 484 ادام كەزەكتە تۇر.
«بيىل باقاناس اۋىلىندا جالپى اۋدانى 6,1 مىڭ شارشى مەتردٸ قۇرايتىن 30 جالعا بەرٸلەتٸن جەكە ٷي جەنە بٸر 40 پەتەرلٸ ٷي ٸسكە قوسىلادى.جاڭا پەتەرلەردٸڭ كٸلتٸن 70 وتباسى الادى, ونىڭ 55-ٸ — ەلەۋمەتتٸك وسال توپ ٶكٸلدەرٸ»,-دەدٸ ٶڭٸر باسشىسى.
وبلىس ەكٸمٸ ٶڭٸردە ەلدٸ مەكەندەردٸ ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيٸ 92,7%-عا جەتكەنٸن, نەتيجەسٸندە رەسپۋبليكاداعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش الماتى وبلىسىنا تيەسٸلٸ ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. سونىڭ ٸشٸندە بالقاش اۋدانىنىڭ 28 اۋىلىنىڭ 20-سى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتىلعان.
كٶگٸلدٸر وتىنعا قول جەتكٸزۋ ٸسٸ ەلٸ كٷنگە ٶزەكتٸ تاقىرىپ. مارات ەلەۋسٸزۇلىنىڭ سٶزٸنشە, بالقاش اۋدانىنداعى 13 ەلدٸ مەكەن (25,7 مىڭ ادام) گازداندىرۋعا جاتادى, بٷگٸندە گاز قۇبىرى باقاناس, اقدالا, باقباقتى, بٸرلٸك اۋىلدارىنا تارتىلىپ كەنتٸشٸلٸك جەلٸلەر سالىندى, بٸراق ەكٸ جىلدان بەرٸ ماگيسترالدىق گاز قۇبىرلارىندا گاز جوق ەكەن.
«گازدىڭ بولماۋىنىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ: "باقاناس" اۆتوماتتاندىرىلعان گاز تاراتۋ ستانتسيياسىنىڭ ٶلشەۋ اسپاپتارىنىڭ (مانومەترلەردٸڭ) جوقتىعى, رەتتەۋشٸ جابدىق مونتاجدالماعانى جەنە ودوريزاتسييا جابدىعى قوسىلماعاندىعى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا وسى فاكتٸلەر بويىنشا "Akniet grupp" جشس-دە اعىمداعى جىلدىڭ 30 قاڭتارىندا وبلىستىڭ ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتٸ تەكسەرۋ جۇمىستارىن باستادى»,-دەيدٸ ٶڭٸر باسشىسى.
بٸرشاما قوردالانعان مەسەلەلەردٸڭ بارىنا قاراماستان بالقاش اۋدانى بٸرقاتار كٶرسەتكٸشتەر بويىنشا كٶشباسشىلار قاتارىندا. مەسەلەن, اۋدان ٷلەسٸنە كٷرٸش ٶندٸرٸسٸنٸڭ 100%-ى, جەمشٶپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ 15%-ى, اسىل تۇقىمدى ٸرٸ قارا مال باسىنىڭ 18%-ى, جىلقى باسىنىڭ 10,4%-ى تيەسٸلٸ.
ايتا كەتۋ كەرەك, مەملەكەت سالانى دامىتۋعا ايتارلىقتاي قولداۋ كٶرسەتەدٸ. جىل سايىن 30 ملرد.تەڭگەدەن استام سۋبسيدييا بٶلٸنەدٸ.
مەسەلەن, ٶتكەن جىلى بالقاش اۋدانىنىڭ 506 اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەرٸنە 1,8 ملرد. تەڭگە بٶلٸندٸ.
«2022 جىلى اۋدان بويىنشا 379 شارۋاشىلىققا 1 362,6 ملن. تەڭگەگە سۋبسيدييا تٶلەندٸ.اعىمداعى جىلى اۋداندا ينۆەستيتسييالىق سالىمدار كەزٸندە شىعىنداردىڭ بٸر بٶلٸگٸن سۋبسيدييالاۋ بويىنشا 362 ملن.تەڭگەگە 106 اۋىل شارۋاشىلىق قۇرىلىمى ٶتٸنٸم بەردٸ»,-دەدٸ مارات ەلەۋسٸزۇلى.
ٶڭٸردەگٸ جەتەكشٸ سالانىڭ كٶرسەتكٸشەتەرٸنە شولۋ جاساعان وبلىس ەكٸمٸ, ارتىنشا جيىلعان قاۋىمنىڭ كٶكەيكەستٸ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردٸ.
جۇرتتى تولعاندىرعان سۇراقتار قاتارى ينفراقۇرىلىم, جاڭا ەلەۋمەتتٸك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى مەن حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا قاتىستى بولدى.
