ايتا كەتسەك, 1 ماۋسىم بالالاردى قورعاۋ كٷنٸنە وراي «ەرتەگٸنٸ بٸرگە سالايىق!» اتتى قازاقستاندىق جوبانىڭ تۇساۋى كەسٸلگەن. 3 ماۋسىم كٷنٸ استانا مەن الماتىدا اتالعان شاراعا ارنالعان باسپاسٶز وتىرىسى ۇيىمداستىرىلدى.
شارا اياسىندا بايقاۋ ۇيىمداستىرۋشىلارى «عىلىمي-مەديتسينالىق قوعام» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ مەن «ۆاكتسينولوگييا» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ جوبانىڭ اۆتورلارىن تانىستىردى. اتاپ ايتقاندا بۇلار: مۇقان قۋاتباەۆ – ەرتەگٸ اۆتورى, فيلولوگ, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن ۇستازى, سٷرييا ەسەنتاەۆا – «عىلىمي-مەديتسينالىق قوعام» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى, ەلۆيرا يبراگيموۆا – الماتى قالاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باس مامانى, ايناگٷل قۋاتباەۆا – «ۆاكتسينولوگييا» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ پرەزيدەنتٸ, دەرٸگەر-ەپيدەميولوگ جەنە مارات بەكەەۆ – سۋرەتشٸ, قازاقستان سۋرەتشٸلەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ.
«ەرتەگٸنٸ بٸرگە سالايىق» اتتى بالالار سۋرەتٸنٸڭ رەسپۋبليكالىق بايقاۋى ەرتەگٸگە جەلٸسٸمەن سالىنعان سۋرەتتەردٸڭ ٷزدٸگٸن ٸرٸكتەيدٸ ەرٸ 3-پەن 8 جاس ارالىعىنداعى بالالارعا ەرتەگٸ ەلەمٸن ٶز قولىمەن ٶرنەكتەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. حالىقتىق داۋىس بەرۋ جەنە ەدٸل قازىلار شەشٸمٸ بويىنشا سۋرەتٸ ٷزدٸك دەپ تانىلعان 15 جەڭٸمپاز الداعى ۋاقىتتا جارىق كٶرەتٸن ەرتەگٸ كٸتاپتىڭ بٸرلەسكەن اۆتورلارى بولادى», – دەدٸ بۇل رەتتە «عىلىمي-مەديتسينالىق قوعام» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى سٷرييا ەسەنتاەۆا.
«ەرتەگٸنٸ بٸرگە سالايىق» بايقاۋىن قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ جەنە «ۆاكتسينولوگييا» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن «عىلىمي-مەديتسينالىق قوعام» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ ٶتكٸزٸپ وتىر. ەرتەگٸلەر جەنە دە بايقاۋعا قاتىسۋدىڭ تالاپ-شارتتارى www.konkurs.nmo.kz سايتىندا جارييالانعان.
ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قاتىسۋشىلارعا ارنالىپ 5 تاقىرىپ ۇسىنىلعان. اتاپ ايتساق بۇلار:
1) جالماۋىز كەمپٸر مەن ونىڭ جاقتاستارى;
2) ۆاكتسينانىڭ ٶمٸرگە كەلۋٸ;
3) جالماۋىز كەمپٸر جاقىن قالدى;
4) ۆاكتسينا مەن باكتەرييالاردىڭ ايقاسقا تٷسۋٸ;
5) ۆاكتسينانىڭ جەڭٸسكە جەتۋٸ.
بايقاۋ 2017 جىلدىڭ 15-شٸ شٸلدەسٸنە دەيٸن سوزىلادى. 16 شٸلدە مەن 31 شٸلدەنٸڭ ارالىعىندا ونلاين-داۋىس بەرۋ جٷرگٸزٸلەدٸ. ال 01 تامىزدان باستاپ بايقاۋدىڭ ەدٸل قازىلارى جۇمىسقا كٸرٸسٸپ, ٷزدٸكتەردٸ ٸرٸكتەيتٸن بولادى. 15 تامىزدا بايقاۋدىڭ نەتيجەسٸ جارييالانادى. بيىلعى جىلدىڭ قازانىندا «سەنۋ جەنە ٶمٸر سٷرۋ» اتتى ەلەۋمەتتٸك-مەديتسينالىق فورۋمىن ٶتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىڭ اياسىندا ورتا ازييادا العاش رەت ۆاكتسيناتسيياعا ارنالعان كٸتاپتىڭ تۇساۋى كەسٸلەدٸ. سول سەتكە دەيٸن «ەرجٷرەك ۆاكتسينا» اتتى ەرتەگٸ كٸتاپتىڭ 5 مىڭ داناسىن جارىققا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. كٸتاپ ەلٸمٸزدەگٸ مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالارعا تەگٸن تاراتىلادى.
بايقاۋدىڭ ماقساتى قازاقستان تۇرعىندارىن تٷرلٸ ينفەكتسيياعا قارسى ۆاكتسينالاردى پايدالانۋداعى بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرۋ.
«ۆاكتسيناتسييا ادام ٶمٸرٸن بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە ۇزارتتى. بٸز وسى ەستافەتانى قابىل الدىق. اتالعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ەلەمدە قىزىلشا, ديفتەريت, پوليوميەليت, شەشەك پەن كٶكجٶتەل اۋرۋلارىنىڭ كٶرسەتكٸشٸ تٶمەندەدٸ. كٶپتەگەن اۋرۋ تٷرلەرٸ قازٸرگٸ كٷنٸ جوعالىپ كەتتٸ, جاس دەرٸگەرلەر ولار تۋرالى كٸتاپتان وقىپ بٸلگەنٸ بولماسا, بەتپە-بەت كەزدەسپەگەن. بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستانداعى ەپيدەميولوگييالىق احۋال بٸرقالىپتى. بٸز قول جەتكٸزگەن دٷنيەمٸزدەن ايىرىلىپ قالماعانىمىز ابزال», – دەدٸ وسى ورايدا دەرٸگەر-ەپيدەميولوگ ايناگٷل قۋاتباەۆا.
ٶز كەزەگٸندە الماتى قالاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باس مامانى ەلۆيرا يبراگيموۆا قر تۇرعىندارىن قۇلاقتاندىراتىن اتالعان جوبا اياسىندا الماتىدا عانا ەمەس, ەلٸمٸزدەگٸ باسقا دا قالالاردا بٸرقاتار شارالار ٶتەتٸنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. جوبا باسپاسٶز بەتٸندە جەنە ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە بارىنشا ناسيحاتتالاتىن بولادى.
ال بايقاۋعا 3-پەن 8 جاس ارالىعىنداعى قاتىسۋشىلاردىڭ تاڭدالىپ الىنعانى تەگٸن ەمەس. دەل وسى جاستا بالا مەديتسينا مەن دەنساۋلىق تۋرالى ٸرگەتاس بولارلىق بٸلٸمدٸ قۇلاعىنا قۇيادى. ال وسى جاستاعى بالالاردىڭ اتا-انالارى ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن-الۋ شارالارى تۋرالى تەكسەرٸلگەن اقپاراتقا مۇحتاج.
جيىندا سونداي-اق «ەرجٷرەك ۆاكتسينا» ەرتەگٸسٸنٸڭ اۆتورى مۇقان قۋاتباەۆتا سٶز الدى. ول ٶزٸنٸڭ تۋعان اۋىلىندا ۆاكتسينا تاپشى بولعاندىقتان كٶز جۇمعان بالالار تۋرالى ايتىپ بەردٸ. مۇقان اتا اناسى ٶمٸرگە ەكەلگەن 18 بالانىڭ ٸشٸندەگٸ تٸرٸ قالعان 3 بالانىڭ بٸرٸ.
«ەل مۇنى اۋرۋ ەمەس, زۇلىم كٷشتەردٸڭ ەسەرٸ دەپ ەسەپتەگەن-تۇعىن. سوعان بايلانىستى تٷرلٸ ىرىمدار جاسايتىن. مەنٸڭ اتا-انام دا بۇعان يمانداي سەندٸ. الايدا مەنٸڭ ٶمٸرٸمدٸ ۆاكتسينا قۇتقارىپ قالدى. قازٸر مەنٸڭ 7 بالام بار. ولاردان 21 نەمەرە سٷيٸپ وتىرمىن. وسى ەرتەگٸ ارقىلى باسىمنان ٶتكەن جاعدايمەن بٶلٸسكٸم كەلدٸ. وسى سەبەپتٸ ونى بالالار مەن ولاردىڭ اتا-اناسىنا تٷسٸنٸكتٸ قىلۋعا تىرىستىم», – دەدٸ مۇقان اتا.
ال قازاقستان سۋرەتشٸلەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ مارات بەكەەۆ «ەرتەگٸنٸ بٸرگە سالايىق» اتتى جوبا اۆتورلارىنا العىسىن ايتتى.
«بايقاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلارعا مىڭ العىس. شىعارماشىلىق مەن مەديتسينانى بايلانىستىرا بٸلدٸ. بالا شىعارماشىلىعى شىنايى, كٸرشٸكسٸز تازا بولادى. ول بالانىڭ ٸشكٸ ەلەمٸن سۋرەتتەپ تۇرادى. ال سۋرەتشٸ ۆاكتسيناسى وسى بٸر تازالىق پەن شىنايىلىقتى ۇزاق ۋاقىتقا ساقتايدى. ٶزٸنٸڭ سۋرەتشٸسٸن كٷتٸپ وتىرعان ەرتەگٸلەر قانشاما», – دەدٸ ول ٶز سٶزٸندە.
