قازاقستان نارىعىندا قىتايلىق سنەكتەردىڭ ءتۇر-تۇرى كوبەيىپ كەلەدى. بۇگىندە مۇنداي ونىمدەر ەلدەگى ساۋدا ورىندارىنىڭ باسىم بولىگىندە ساتىلادى. ولاردىڭ اراسىندا تانىمال برەندتەردىڭ تاۋارلارى دا، ءوندىرۋشىسى بەلگىسىز ونىمدەر دە بار.
بۇل تاعامداردىڭ قۇرامىندا نە بارى جانە دەنساۋلىققا قانشالىقتى ءقاۋىپسىز ەكەنى جونىندە Qazaq Expert Club تاعام قاۋىپسىزدىگى سالاسىنىڭ ساراپشىسى، پروفەسسور لاۋرا اۋتەلەيەۆا زەرتتەۋ جۇرگىزدى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى عىلىمي ۇيىرمە اياسىندا ستۋدەنتتەرمەن بىرلەسىپ قىتايدان اكەلىنگەن بەس ءتۇرلى سنەككە تالداۋ جاسالعان. زەرتتەۋ بارىسىندا كەيبىر ونىمدەردە تاڭبالاۋ مۇلدە بولماعانى انىقتالعان. بۇل ءونىم اينالىمىنا قويىلاتىن تالاپتاردىڭ بۇزىلعانىن كورسەتەدى.
العاشقى كەزەڭدە ماماندار ونىمدەردىڭ قۇرامىن سارالاعان. ناتيجەسىندە بارلىق ۇلگىدەن ءدام كۇشەيتكىشتەر (E621، E635)، تاتتىلەندىرگىشتەر (E952، E955)، سونداي-اق سينتەتيكالىق بوياعىشتار (E102، E110 جانە وزگە دە قوسپالار) تابىلعان.
“اتالعان قوسپالاردىڭ كوبى قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەنىمەن، ولاردى ءجيى تۇتىنۋ اسقازان-ىشەك جولدارىنا كەرى اسەر ەتىپ، اللەرگيالىق رەاكسيا تۋعىزۋى جانە ىشەك ميكروفلوراسىنا زيان كەلتىرۋى مۇمكىن”، – دەيدى ساراپشى.
ول اسىرەسە سيكلامات (E952) اتتى تاتتىلەندىرگىشكە نازار اۋداردى. بۇل قوسپا اقش-تا پايدالانۋعا تىيىم سالىنعان، ال ەۋروپانىڭ ءبىرقاتار ەلىندە تەك شەكتەۋلى مولشەردە قولدانۋعا رۇقسات ەتىلەدى.
“بۇل زاتتىڭ ادام اعزاسىنا كەرى اسەرى بولۋى مۇمكىن دەگەن عىلىمي بولجامدار بار. ونىڭ كانسەروگەندىك قاسيەتى جانۋارلارعا جاسالعان تاجىريبەلەردە بايقالعان”، – دەپ اتاپ ءوتتى پروفەسسور.
بۇدان بولەك، كەيبىر ونىمدەردەن جانۋار مايى انىقتالعان. ماماندار مۇنداي مايدى تۇراقتى تۇتىنۋ اعزاداعى حولەستەرين دەڭگەيىن ارتتىرۋى ىقتيمال ەكەنىن ايتادى.
ونىمدەردىڭ ىقتيمال ۋىتتىلىعىن باعالاۋ ءۇشىن زەرتتەۋشىلەر گۋپپي بالىقتارىنا بيوتەست جۇرگىزگەن. بۇل – زياندى زاتتاردىڭ ءقاۋىپتى كونسەنتراسياسىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جەدەل ءادىس.
“زەرتتەۋ ناتيجەسىندە 24–48 ساعات ىشىندە تاجىريبەگە الىنعان بالىقتاردىڭ 40 پايىزعا دەيىنى قىرىلدى. بۇل زەرتتەلگەن ونىمدەردە ورتاشا دەڭگەيدەگى ۋىتتىلىق بار ەكەنىن كورسەتتى”، – دەدى لاۋرا اۋتەلەيەۆا.
سونىمەن قاتار مامان بۇل قورىتىندىلاردىڭ ازىرگە الدىن الا ناتيجە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ناقتى رەتتەۋشى شارالار قابىلداۋ ءۇشىن قوسىمشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ، ۇزاق مەرزىمدى دەرەكتەر جينالۋى قاجەت.
لاۋرا اۋتەلەيەۆانىڭ پىكىرىنشە، قازىرگى تاڭدا ەڭ ماڭىزدىسى – تۇتىنۋشىلاردى اقپاراتتاندىرۋ. ويتكەنى ءقاۋىپ سنەكتەردەن عانا ەمەس، تاڭبالاۋسىز ساتىلاتىن وزگە ونىمدەردەن دە، اسىرەسە بالالارعا ارنالعان تاۋارلاردان تۋىنداۋى مۇمكىن.
“مۇنداي سنەكتەردىڭ قۇرامى بالالار دەنساۋلىعىنا ءقاۋىپ ءتوندىرۋى ىقتيمال. سوندىقتان زاڭسىز اكەلىنگەن، سەرتيفيكاتتالماعان، ءوندىرۋشىسى كورسەتىلمەگەن جانە قۇرامى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جازىلماعان ونىمدەردى ساتىپ الماۋعا شاقىرامىن”، – دەپ تۇيىندەدى ساراپشى.
