قازاقستاندا بالالار مەكەمەلەرٸندەگٸ سانيتارييالىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ جىل سايىن قايتالانىپ كەلەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەرتٷرلٸ ٶڭٸرلەردە بالاباقشالار مەن مەكتەپتەردە جاپپاي ۋلانۋ, ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋى, اسحانا مەن تۇرمىستىق بٶلمەلەردەگٸ سانيتارلىق تالاپتاردىڭ ساقتالماۋى تۋرالى اقپارات جيٸ شىعادى. سوعان قاراماستان, ۇزاق ۋاقىت بويى بۇل سالاداعى مەملەكەتتٸك باقىلاۋ ەلسٸز بولىپ كەلدٸ.
بالالار قاۋٸپسٸزدٸگٸ نەگە تولىق قامتاماسىز ەتٸلمەدٸ دەگەن سۇراق قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن «بالالار مٷددەسٸن قورعاۋ: بالالار مەكەمەلەرٸن سانەپيدقاداعالاۋدىڭ ەرەكشە تەرتٸبٸن ەنگٸزۋ» تاقىرىبىنداعى دٶڭگەلەك ٷستەلدە كٶتەرٸلدٸ.
ٸس-شارا بارىسىندا DalaNews تٸلشٸسٸ سانەپيدقاداعالاۋ جٷيەسٸنٸڭ ەلسٸرەۋ سەبەبٸنە قاتىستى تٸكەلەي سۇراق قويدى.
بالالار مەكەمەلەرٸندە ۋلانۋ, ينفەكتسييا تارالۋى, سانيتارلىق زاڭبۇزۋشىلىقتار جىل سايىن قايتالانىپ كەلەدٸ. دەمەك, قازٸرگٸ سانەپيدقاداعالاۋ جٷيەسٸ بالالاردى ناقتى قورعاي المادى. وسى ولقىلىق ٷشٸن قاي ورگان جەنە قاي لاۋازىمدى تۇلعا جاۋاپتى ەكەنٸن اشىق ايتا الاسىز با?
بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرگەن قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى راقىمجانوۆا مارال تٸلەۋلەسقىزى مەملەكەتتٸك باقىلاۋدىڭ ەلسٸرەۋٸن 2013 جىلى قابىلدانعان ساياسي شەشٸمدەرمەن بايلانىستىردى.
«2013 جىلى ٷكٸمەتپەن مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى دەرەگۋلياتسييالاۋ تۋرالى, بارلىق مەملەكەتتٸك ورگاندارداعى دۋبلياجدى الىپ تاستاۋ جەنە تەكسەرۋلەردٸ قىسقارتۋ تۋرالى ساياسي شەشٸم قابىلداندى. وسىعان بايلانىستى كەسٸپكەرلٸك كودەكسكە بارلىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ تەكسەرۋٸن ەدەۋٸر شەكتەيتٸن نورمالار ەنگٸزٸلدٸ.
مەن ٶز باياندامامدا ايتقانداي, وسى تەجٸريبە سانەپيدقىزمەت ورگاندارىنىڭ مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋٸنە كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزدٸ. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, بٸز دەپۋتاتتارمەن بٸرلەسٸپ ٷكٸمەتكە جاڭا تٷزەتۋلەر پاكەتٸن ۇسىندىق.
بۇل تٷزەتۋلەر, بٸرٸنشٸدەن, ەرەكشە تەرتٸپ اياسىندا بٸز بٷگٸنگٸ كٷنٸ تەكسەرۋ پاراقتارىمەن ٶزٸمٸزدٸ شەكتەمەيمٸز. بٸز قولدانىستاعى سانيتارييالىق قاعيدالاردىڭ بارلىق نورماسىن شەكتەۋسٸز تەكسەرەتٸن بولامىز.
ەكٸنشٸدەن, سٸز ايتىپ وتىرعانداي, بٸز ۇزاق ۋاقىت بويى شارا قابىلدامادىق دەگەن پٸكٸر بار. بٸراق سول كەزەڭدە ٷكٸمەت بيزنەسكە ٶز اياعىنان تۇرىپ كەتۋٸنە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا مەملەكەت تٷسٸنٸپ وتىر: بالالار ٷشٸن قاۋٸپسٸز جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. سوندىقتان ەرەكشە تەرتٸپ ەڭ الدىمەن مەملەكەتتٸك كەسٸپورىندارعا ەنگٸزٸلەدٸ. مەملەكەت بالالار ٷشٸن قاۋٸپسٸز جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس. سونىمەن قاتار مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن قاراجات الىپ, قىزمەت كٶرسەتەتٸن بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸ دە وسى تەرتٸپكە كٸرەدٸ. وسىعان بايلانىستى ەرەكشە تەرتٸپتٸ ەنگٸزۋ قازٸر دە كەش ەمەس دەپ ەسەپتەيمٸن».
جاڭا تەرتٸپ ەليتالىق جەكەمەنشٸك بالاباقشالار مەن ادام سانى كٶپ مەملەكەتتٸك مەكەمەلەرگە بٸردەي قولدانىلا ما, ەلدە تالاپتار قايتادان ەرتٷرلٸ بولا ما?
«قازٸرگٸ تاڭدا بٸزدە ەليتالىق جەنە ەليتالىق ەمەس دەگەن بٶلٸنٸس جوق. ايىرماشىلىق تەك مەكەمەنٸڭ مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلۋىنا نەمەسە قارجىلاندىرىلماۋىنا بايلانىستى.ەگەر نىسان مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلماسا, باقىلاۋ قولدانىستاعى كەسٸپكەرلٸك كودەكسكە سەيكەس جٷرگٸزٸلەدٸ. ال ەرەكشە تەرتٸپكە كٸرەتٸن نىساندار ٷشٸن تالاپتار بٸرىڭعاي بولادى», - دەدٸ مارال تٸلەۋلەسقىزى.
وسىلايشا, بيلٸك ٶكٸلدەرٸ بالالار مەكەمەلەرٸندەگٸ سانيتارييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ ەلسٸرەۋٸن دەرەگۋلياتسييا ساياساتىنىڭ سالدارىمەن تٷسٸندٸرٸپ وتىر. مەملەكەتتٸك باقىلاۋدىڭ قىسقارۋى بيزنەسكە قولايلى جاعداي جاساعانىمەن, ونىڭ سالدارى بالالار مەكەمەلەرٸندەگٸ قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸنە ەسەر ەتكەنٸن رەسمي تٷردە مويىندادى.
جاڭا «ەرەكشە تەرتٸپ» سول ولقىلىقتاردى تٷزەتۋگە باعىتتالعان قادام رەتٸندە ۇسىنىلعانىمەن, باقىلاۋ ەڭ الدىمەن مەملەكەتتٸك جەنە بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن مەكەمەلەرگە عانا كٷشەيتٸلەدٸ. ال جەكەمەنشٸك, بيۋدجەتتەن تىس بالالار مەكەمەلەرٸ بۇرىنعى شەكتەۋلٸ تەرتٸپ اياسىندا قالا بەرەدٸ.
بالالار قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتىستى بۇل شەشٸمدەردٸڭ ناقتى نەتيجەسٸن ەندٸ تەجٸريبە كٶرسەتەدٸ.
