قازاقستاندا بالالار مەكەمەلەرىندەگى سانيتاريالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى جىل سايىن قايتالانىپ كەلەدى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ءارتۇرلى وڭىرلەردە بالاباقشالار مەن مەكتەپتەردە جاپپاي ۋلانۋ، ينفەكسيالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋى، اسحانا مەن تۇرمىستىق بولمەلەردەگى سانيتارلىق تالاپتاردىڭ ساقتالماۋى تۋرالى اقپارات ءجيى شىعادى. سوعان قاراماستان، ۇزاق ۋاقىت بويى بۇل سالاداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋ ءالسىز بولىپ كەلدى.
بالالار قاۋىپسىزدىگى نەگە تولىق قامتاماسىز ەتىلمەدى دەگەن سۇراق ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە وتكەن «بالالار مۇددەسىن قورعاۋ: بالالار مەكەمەلەرىن سانەپيدقاداعالاۋدىڭ ەرەكشە ءتارتىبىن ەنگىزۋ» تاقىرىبىنداعى دوڭگەلەك ۇستەلدە كوتەرىلدى.
ءىس-شارا بارىسىندا DalaNews ءتىلشىسى سانەپيدقاداعالاۋ جۇيەسىنىڭ السىرەۋ سەبەبىنە قاتىستى تىكەلەي سۇراق قويدى.
بالالار مەكەمەلەرىندە ۋلانۋ، ينفەكسيا تارالۋى، سانيتارلىق زاڭبۇزۋشىلىقتار جىل سايىن قايتالانىپ كەلەدى. دەمەك، قازىرگى سانەپيدقاداعالاۋ جۇيەسى بالالاردى ناقتى قورعاي المادى. وسى ولقىلىق ءۇشىن قاي ورگان جانە قاي لاۋازىمدى تۇلعا جاۋاپتى ەكەنىن اشىق ايتا الاسىز با؟
بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرگەن ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى راقىمجانوۆا مارال تىلەۋلەس قىزى مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ السىرەۋىن 2013 جىلى قابىلدانعان ساياسي شەشىمدەرمەن بايلانىستىردى.
«2013 جىلى ۇكىمەتپەن مەملەكەتتىك باقىلاۋدى دەرەگۋلياسيالاۋ تۋرالى، بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندارداعى دۋبلياجدى الىپ تاستاۋ جانە تەكسەرۋلەردى قىسقارتۋ تۋرالى ساياسي شەشىم قابىلداندى. وسىعان بايلانىستى كاسىپكەرلىك كودەكسكە بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تەكسەرۋىن ەداۋىر شەكتەيتىن نورمالار ەنگىزىلدى.
مەن ءوز باياندامامدا ايتقانداي، وسى تاجىريبە سانەپيدقىزمەت ورگاندارىنىڭ مەملەكەتتىك باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋىنە كەرى اسەرىن تيگىزدى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ، ءبىز دەپۋتاتتارمەن بىرلەسىپ ۇكىمەتكە جاڭا تۇزەتۋلەر پاكەتىن ۇسىندىق.
بۇل تۇزەتۋلەر، بىرىنشىدەن، ەرەكشە ءتارتىپ اياسىندا ءبىز بۇگىنگى كۇنى تەكسەرۋ پاراقتارىمەن ءوزىمىزدى شەكتەمەيمىز. ءبىز قولدانىستاعى سانيتاريالىق قاعيدالاردىڭ بارلىق نورماسىن شەكتەۋسىز تەكسەرەتىن بولامىز.
ەكىنشىدەن، ءسىز ايتىپ وتىرعانداي، ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى شارا قابىلدامادىق دەگەن پىكىر بار. ءبىراق سول كەزەڭدە ۇكىمەت بيزنەسكە ءوز اياعىنان تۇرىپ كەتۋىنە مۇمكىندىك بەردى.
قازىرگى تاڭدا مەملەكەت ءتۇسىنىپ وتىر: بالالار ءۇشىن ءقاۋىپسىز جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. سوندىقتان ەرەكشە ءتارتىپ ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىك كاسىپورىندارعا ەنگىزىلەدى. مەملەكەت بالالار ءۇشىن ءقاۋىپسىز جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قاراجات الىپ، قىزمەت كورسەتەتىن بيزنەس سۋبەكتىلەرى دە وسى تارتىپكە كىرەدى. وسىعان بايلانىستى ەرەكشە ءتارتىپتى ەنگىزۋ ءقازىر دە كەش ەمەس دەپ ەسەپتەيمىن».
جاڭا ءتارتىپ ەليتالىق جەكەمەنشىك بالاباقشالار مەن ادام سانى كوپ مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە بىردەي قولدانىلا ما، الدە تالاپتار قايتادان ءارتۇرلى بولا ما؟
«قازىرگى تاڭدا بىزدە ەليتالىق جانە ەليتالىق ەمەس دەگەن ءبولىنىس جوق. ايىرماشىلىق تەك مەكەمەنىڭ مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلۋىنا نەمەسە قارجىلاندىرىلماۋىنا بايلانىستى.ەگەر نىسان مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلماسا، باقىلاۋ قولدانىستاعى كاسىپكەرلىك كودەكسكە سايكەس جۇرگىزىلەدى. ال ەرەكشە تارتىپكە كىرەتىن نىساندار ءۇشىن تالاپتار ءبىرىڭعاي بولادى»، - دەدى مارال تىلەۋلەس قىزى.
وسىلايشا، بيلىك وكىلدەرى بالالار مەكەمەلەرىندەگى سانيتاريالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ السىرەۋىن دەرەگۋلياسيا ساياساتىنىڭ سالدارىمەن ءتۇسىندىرىپ وتىر. مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ قىسقارۋى بيزنەسكە قولايلى جاعداي جاساعانىمەن، ونىڭ سالدارى بالالار مەكەمەلەرىندەگى قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىنە اسەر ەتكەنىن رەسمي تۇردە مويىندادى.
جاڭا «ەرەكشە ءتارتىپ» سول ولقىلىقتاردى تۇزەتۋگە باعىتتالعان قادام رەتىندە ۇسىنىلعانىمەن، باقىلاۋ ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىك جانە بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن مەكەمەلەرگە عانا كۇشەيتىلەدى. ال جەكەمەنشىك، بيۋدجەتتەن تىس بالالار مەكەمەلەرى بۇرىنعى شەكتەۋلى ءتارتىپ اياسىندا قالا بەرەدى.
بالالار قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى بۇل شەشىمدەردىڭ ناقتى ناتيجەسىن ەندى تاجىريبە كورسەتەدى.
