باعدات مۋسين جەنە قىزمەتتەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ: قازاقستاننىڭ تسيفرلىق دەۋٸرگە قارىشتى قادامى

باعدات مۋسين جەنە قىزمەتتەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ: قازاقستاننىڭ تسيفرلىق دەۋٸرگە قارىشتى قادامى
فوتو: digitalbusiness

باعدات مۋسين – قازاقستانداعى ەڭ تانىمال ەرٸ وزىق ويلى شەنەۋنٸكتەردٸڭ بٸرٸ. ونىڭ كەسٸبيلٸگٸ, يننوۆاتسييالارعا ۇمتىلىسى جەنە نەتيجەگە باعىتتالعان قىزمەتٸ ەلدٸڭ تسيفرلىق ەكوجٷيەسٸن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتٸپ, قازاقستاندى تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا ەلەمدٸك كٶشباسشىلار قاتارىنا شىعاردى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

شەنەۋنٸك تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ بولىپ تاعايىندالعان سەتتەن باستاپ, قازاقستاندى ورتالىق ازييانىڭ تسيفرلىق حابىنا اينالدىرۋدى ماقسات ەتتٸ. ونىڭ نەگٸزگٸ باعىتى ازاماتتار مەن مەملەكەتتٸك قۇرىلىمدار اراسىنداعى ٶزارا ەرەكەتتەستٸكتٸ جەڭٸلدەتۋگە, بيۋروكراتييامەن كٷرەسۋگە جەنە ينتەرنەت ارقىلى نەگٸزگٸ قىزمەتتەردٸ قولجەتٸمدٸ ەتۋگە باعىتتالدى.

ونىڭ تەسٸلدەرٸ مىنا قادامداردى قامتيدى:

1. ەلەكتروندى ٷكٸمەتكە (eGov) تولىق كٶشۋ

وسىلايشا مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ 90%-دان استامى ونلاين رەجيمدە قولجەتٸمدٸ بولىپ, ٷدەرٸستەردٸڭ اشىقتىعى ارتىپ,  سىبايلاس جەمقورلىق قاۋپٸ ازايدى.

2. Big Data ينتەگراتسيياسى

مەملەكەتتٸك قۇرىلىمداردىڭ جۇمىسىن وڭتايلاندىرۋ مەن بولجامداۋ ٷشٸن دەرەكتەردٸ ينتەللەكتۋالدى تالداۋ جٷيەلەرٸ ەنگٸزٸلدٸ.

3. نەگٸزگٸ ٷدەرٸستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ

مىسالى, ينجەنەرلٸك جەلٸلەرگە قوسىلۋعا تەحنيكالىق شارتتاردى بەرۋ جٷيەسٸن تسيفرلاندىرۋ نەمەسە قالا قۇرىلىسى كاداسترى جٷيەسٸن اۆتوماتتاندىرۋ جٷزەگە اسىرىلدى.

“قازاقتەلەكومدى” جاڭعىرتۋداعى ورنى

تسيفرلاندىرۋدىڭ كٶشباسشىسى رەتٸندە باعدات مۋسين بايلانىس ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. قازاقستاننىڭ ەڭ ٸرٸ بايلانىس وپەراتورى “قازاقتەلەكوم” تسيفرلىق كٷن تەرتٸبٸن ٸسكە اسىرۋدىڭ باستى قۇرالىنا اينالدى.

ونىڭ باستاماسىمەن تەلەكوممۋنيكاتسييا ينفراقۇرىلىمى دامىدى. وپتيكالىق تالشىق تەحنولوگيياسىنا كٶشۋ ارقىلى جەلٸلەر جاڭعىرتىلىپ, شالعاي ٶڭٸرلەردە جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەت قامتاماسىز ەتٸلدٸ.

ينتەرنەت قولجەتٸمدٸ بولا باستادى

ۇلتتىق باعدارلامالار اياسىندا ونىڭ كٷش-جٸگەرٸنٸڭ ارقاسىندا 2 ميلليوننان استام قازاقستاندىق اۋىلدىق ايماقتاردا جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتكە قوسىلدى.

تسيفرلىق ەكوجٷيە جەڭٸلدەدٸ

“قازاقتەلەكوم” ارقىلى بيزنەسكە ارنالعان بۇلتتى شەشٸمدەر مەن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ پورتالدار مەن موبيلدٸ قوسىمشالار ارقىلى الۋ مٷمكٸندٸگٸ ەنگٸزٸلدٸ.

تسيفرلاندىرۋ – ۇلتتىق باسىمدىق

باعدات مۋسيننٸڭ باسشىلىعىمەن قازاقستان حالىقارالىق رەيتينگتەردە كٶش باستادى.  2024 جىلى ەلٸمٸز بۇۇ-نىڭ ونلاين قىزمەتتەر يندەكسٸ (Online Service Index) بويىنشا ەلەمدەگٸ ٷزدٸك 10 مەملەكەتتٸڭ قاتارىنا ەندٸ. بۇل بارلىق دەڭگەيدە تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ مەن ٷدەرٸستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋدىڭ ارقاسىندا جٷزەگە استى.

نەگٸزگٸ باستامالارى:

  • “تسيفرلى قازاقستان” باعدارلاماسى

بۇل باعدارلاما ەلدٸڭ جاھاندىق تسيفرلىق كەڭٸستٸكتەگٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.

  • مەملەكەتتٸك جەنە كوممەرتسييالىق قىزمەتتەردٸ الۋ ٷشٸن “بٸر تەرەزە” جٷيەلەرٸ
  • جاساندى ينتەللەكت پەن بلوكچەين شەشٸمدەرٸن دامىتۋ

مۋسيننٸڭ الداعى ماقساتى

باعدات مۋسين قازاقستاننىڭ تسيفرلىق جاڭعىرۋىنىڭ سەبەپكەرٸنە اينالدى. ونىڭ تەسٸلٸنٸڭ نەگٸزٸ – تسيفرلاندىرۋ تەك تەحنولوگييا ەنگٸزۋ عانا ەمەس, ويلاۋ جٷيەسٸن ٶزگەرتۋ, ازاماتتاردىڭ ٶمٸرٸن جەڭٸلدەتۋ جەنە اشىق مەملەكەت قۇرۋ ەكەندٸگٸن تٷسٸنۋدە.

ونىڭ ماقساتى– قازاقستاندى ورتالىق ازييا مەن ەلەمنٸڭ جاڭا ستاندارتتارىن بەلگٸلەيتٸن جاھاندىق تسيفرلى ويىنشىعا اينالدىرۋ. باعدات مۋسيننٸڭ تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان تەحنولوگييالاردىڭ كٶمەگٸمەن حالىقتىڭ ٶمٸرٸن جاقسارتىپ, ەكونوميكانى دامىتۋعا جەنە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بولاتىنىن دەلەلدەدٸ.