قۇرمەتتٸ قازاق اعايىندار!
بٸز تٷرلٸ ەلدەردەگٸ ونداعان پٸكٸرلەس ەرٸكتٸلەردٸڭ كٶمەگٸمەن ەلدٸڭ بٸرنەشە قالالارىنان, تٷرلٸ جاستاعى جەنە ەلەۋمەتتٸك مەرتەبەدەگٸ ەزٸربايجاننىڭ قاراپايىم ازاماتتارىنان قۇرالعان باستاماشىل توپپىز.
سوڭعى بٸرنەشە اپتادا بٸز ٶز وتانىمىزدى فرانتسييا سەناتى مٷشەلەرٸنٸڭ بٸزگە قارسى ەنگٸزگٸسٸ كەلەتٸن ەكونوميكالىق سانكتسييالارىنان قۇتقارۋعا تىرىسۋدامىز.
اتالعان مەسەلەنٸ كٶتەرە وتىرىپ, بيىلعى جىلى ەۋروپادا سانكتسييالار ەنگٸزۋ مەسەلەسٸ تەك ەزٸربايجانعا عانا ەمەس, قازاقستانعا دا قاتىستى تالقىلانعانىن بايقاپ وتىرمىز. اقپان ايىندا ۇلىبريتانييا پارلامەنتٸندە تٸپتٸ وسى مەسەلە بويىنشا تىڭداۋلار ٶتتٸ.
قاتىسۋشىلاردىڭ بٸرٸ بريتاندىق سىرتقى ٸستەر مينيسترٸنە جٷگٸنٸپ, سانكتسييالار اياسىندا:
«مەسەلە تەك رەسەي تۋرالى ەمەس. قازاقستان مەن ەزٸربايجان سيياقتى يۋريسديكتسييالار پۋتيننٸڭ قولداۋىنا, ونىڭ باستامالارىنا قاتىسادى. (ۇلىبريتانييا سٸم باسشىسى) وسى يۋريسديكتسييالاردىڭ ٶكٸلدەرٸنە قارسى سانكتسييالار ەنگٸزۋ ٷشٸن قانداي دا بٸر ەرەكەت ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر ما?», – دەپ مەلٸمدەدٸ.
سونىمەن قاتار, Chatham House بريتاندىق تالداۋ ورتالىعى قازاقستان تۋرالى بىلاي دەپ جازدى: «سانكتسييالاردىڭ ەكٸ تٷرٸ قولدانىلۋى مٷمكٸن: ەو ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى جاھاندىق سانكتسييالار جەنە ەو-نىڭ جاھاندىق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى سانكتسييالارى».
رەسەي مىسالىندا كٶرٸپ وتىرعانىمىزداي, ەلگە قارسى سانكتسييالار ەنگٸزۋ تەك ٸرٸ ماگناتتار مەن شەنەۋنٸكتەرگە عانا ەمەس, قاراپايىم ادامدارعا دا كەرٸ ەسەر ەتەدٸ.
بٸزدٸڭ سٸزدەرگە جٷگٸنۋٸمٸزدٸڭ تاعى بٸر سەبەبٸ - سانكتسييالاردىڭ جالپى قاۋپٸ
تاعى بٸر سەبەپ – بٸز شىنىمەن دە جاقىن تۋىسقان حالىقتارمىز, بٸراق ٶكٸنٸشكە قاراي, بۇل تۋرالى سيرەك ەسكە الامىز. قازاق سٶزدەرٸن ەستٸگەندە بٸرازىن جاقسى تٷسٸنەمٸز.
بٸزدٸڭ حالىقتىق ەدەت-عۇرىپتارىمىز بەن دەستٷرلەرٸمٸز ۇقساس, ەجەلگٸ اتا-بابالارىمىز ورتاق. بٸز ٸس جٷزٸندە كٶرشٸمٸز: تەڭٸز جولىندا بٸزدٸ تەك 300 شاقىرىم عانا بٶلٸپ جاتىر.
ٶتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنٸڭ سامميتٸندە قازاقستان پرەزيدەنتٸ «ورتاق تامىرى مەن ورتاق تاريحى بار ەلدەرٸمٸزدٸڭ بٸرلٸگٸن نىعايتۋدى» اتاپ ٶتتٸ.
ول «بارلىق تٷركٸ حالىقتارى شىعۋ تاريحىمەن جەنە بٸرلەسكەن مٷددەلەرٸمەن بايلانىستى. بٸزدٸڭ ارامىزدا ەرقاشان كەلٸسٸم مەن ٶزارا قولداۋ بولدى» دەگەن ەدٸ.
بٸز بۇل سٶزدەردٸڭ شىنايىلىعىنا سەنەمٸز, سوندىقتان بٸز سٸزدەردەن قولداۋ سۇرايمىز.
ەگەر تاريحتى ەسكە تٷسٸرسەك, سوڭعى قازاق حانى كەنەسارىنىڭ مىسالى بٸزگە ٷلگٸ بولۋى مٷمكٸن.
سىرتتان ٶسٸپ كەلە جاتقان ساياسي جەنە ەكونوميكالىق قىسىمعا قارسى تۇرۋ ٷشٸن ول بارلىق ٷش جٷزدٸڭ قازاقتارىن بٸرٸكتٸرٸپ قانا قويماي, تۋىسقان تٷركٸ حالىقتارىنىڭ قولداۋىن يەلەندٸ.
ونىڭ جەكە ەسكەرٸندە باشقۇرتتار كٶپ بولدى جەنە كەنەسارى حيۆيندٸكتەرمەن (ٶزبەكتەرمەن جەنە تٷرٸكمەندەرمەن) وداقتاستىق قارىم-قاتىناستا بولدى. ال الاتاۋ قىرعىزدارىمەن ول ورتاق جاۋلارعا قارسى بٸرلەسٸپ ەرەكەت ەتتٸ.
ەندٸ بٸز دە دەل وسىلاي جاساۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز. سوڭعى بٸرنەشە اپتادا ەلەمنٸڭ ەر تاراپىنداعى ەزٸربايجانداردى قاتارىمىزعا قوستىق.
بٸزدٸڭ باستامامىزدى قولداۋ ٷشٸن مەسكەۋدە, استانادا, بٸشكەكتە دياسپورا اكتسييالارى ٶتتٸ: بٸزدٸ يراندىق ەزٸربايجانداردىڭ ونداعان جەدەلحات-ارنالارى قولدادى. ەندٸ بٸز جالپى تٷركٸ ەلٸنٸڭ ٶزارا كٶمەگٸ مەن قولداۋىنا سەنٸم ارتامىز. جەنە العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ بٸز ٶزدەرٸڭٸزگە جٷگٸنٸپ وتىرمىز,
سونىمەن, بٸزگە سٸزدەردەن قانداي كٶمەك كەرەك?
15 قاراشادا فرانتسييا سەناتىندا انتيەزٸربايجان رەزوليۋتسيياسى بويىنشا داۋىس بەرۋ تاعايىندالدى. پارلامەنتشٸلەر ٶز ٷكٸمەتتەرٸن ەزٸربايجاندى «سوعىس قىلمىستارى» ٷشٸن حالىقارالىق ايىپتاۋعا يتەرمەلەيتٸنٸ انىق.
دەل ەكٸ جىل بۇرىن, ەكٸنشٸ قاراباق سوعىسى كەزٸندە ەزٸربايجاننىڭ 80-نەن استام قالاسى مەن اۋىلدارى زىمىرانمەن اتىلدى. 93 بەيبٸت تۇرعىن قازا تاپتى, ونىڭ ٸشٸندە 27 ەيەل مەن 12 بالا – ولاردىڭ ٸشٸندە 10 ايلىق, بٸر جاستاعى جەنە التى جاستاعى قىزدار قازا تاپتى.
كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن فرانتسييا پارلامەنتٸ دە, ەۋروپانىڭ باسقا ەلدەرٸنٸڭ پارلامەنتتەرٸ دە اتالعان ٶلٸم فاكتٸلەرٸنە ەشقانداي رەاكتسييا تانىتپادى.
الايدا فرانتسۋزدار بٸزدٸ «جاپپاي قىلمىس» ٷشٸن ايىپتاۋدى تالاپ ەتٸپ وتىر. بٸز بۇل تەسٸلدٸ بٸرجاقتى جەنە كەمسٸتۋشٸلٸك دەپ سانايمىز. فرانتسييا وڭتٷستٸك كاۆكازداعى قاقتىعىستىڭ تەك بٸر جاعىن عانا قولدايدى دا, ەكٸنشٸ جاعىنان بٸزدٸڭ سەزٸمدەرٸمٸز بەن مٷددەلەرٸمٸزدٸ ەلەۋسٸز قالدىرا وتىرىپ, بارلىق جاعىنان باسىپ تاستاۋعا تىرىسادى.
بۇل رەتتە فرانتسۋز پارلامەنتٸ ٷكٸمەتتەن ارمەنيياعا زاماناۋي قارۋ-جاراق جەتكٸزۋدٸ تالاپ ەتٸپ وتىر. ولار ەرەۆانداعى ساياسي كٷشتەردٸڭ بەيبٸت كەلٸسٸمگە كەلۋگە ەزٸر وتىرعانىن ەسەپكە العىسى جوق.
وسىلايشا, فرانتسۋز پارلامەنتشٸلەرٸ كەلٸسسٶز پروتسەسٸنە كيلٸگٸپ, بەيبٸتشٸلٸككە جەتۋ مٷمكٸندٸگٸنە نۇقسان كەلتٸرۋدە.
سونىمەن قاتار, سەنات ٶز ٷكٸمەتٸنەن بٷكٸل ەۋرووداق اۋقىمىندا ەزٸربايجاننان مۇناي مەن گاز ساتىپ الۋدان باس تارتۋدى تالاپ ەتەدٸ. ال بٸزدە مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸڭ جارتىسىنا جۋىعى ەنەرگييا تاسىمالداۋشىلاردى ساتۋدان تٷسكەن تابىسقا نەگٸزدەلگەن. سانكتسييالار ەنگٸزٸلگەن جاعدايدا بيۋدجەت قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جالاقىسى, زەينەتاقىسى, از قامتىلعان وتباسىلار مەن ستۋدەنتتەرگە كٶمەك ازاياتىنى مەلٸم.
بٸز بۇعان جول بەرمەۋگە تىرىسىپ, 11 قازاندا Mesopinions.com اتتى جالپى فرانتسۋز پەتيتسييا سايتىندا ەزٸربايجان حالقىنىڭ اتىنان سەنات پەن فرانتسييا حالقىنا ٷندەۋ جارييالادىق. وندا بٸز انتيەزٸربايجان رەزوليۋتسيياسىنىڭ جوباسىمەن كەلٸسپەيتٸنٸمٸزدٸ دەلەلدٸ تٷردە بٸلدٸرٸپ, ونىڭ ەلٸمٸزدٸڭ جەنە بٷكٸل وڭتٷستٸك كاۆكازدىڭ قاراپايىم ازاماتتارى ٷشٸن كەرٸ ەسەرٸن تٷسٸندٸردٸك.
تەك العاشقى 18 كٷندە پەتيتسييانى قولداۋعا 55.000-نان استام ادام داۋىس بەردٸ.
بٸزدٸڭ پايدامىزعا ونداعان بلوگەرلەر مەن قاۋىمداستىقتار ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە سٶز سٶيلەپ, حالىقارالىق جەنە فرانتسۋز سايتتارىندا ماقالالار جارييالاندى.
بٸز 15 قاراشاعا دەيٸن, ياعني, سەناتتاعى داۋىس بەرۋ كٷنٸنە دەيٸن پەتيتسييا ٷشٸن داۋىس سانىن 100.000-عا دەيٸن جەتكٸزۋگە جەنە مەسسەدجدەرٸمٸزدٸ ەلەمدٸك باق-تا بارىنشا تاراتۋعا تىرىسامىز.
ەگەر سەنات مٷشەلەرٸ ەلٸ دە كٶپتەگەن ادامدار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ رەزونانسىن ەلەمەيتٸن بولسا جەنە ولاردىڭ بٸرجاقتى ۇستانىمدارى مەن ەزٸربايجانعا قارسى سانكتسييالار سالۋ جوسپارلارىنان باس تارتپاسا, فرانتسييا ازاماتتىق قوعام مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ دەموكراتييا ٷشٸن ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتۋ قۇقىعىنان مورالدٸك تۇرعىسىنان ايىرىلادى.
ەگەر بٸز سەناتتىڭ ۇستانىمىنا ٸشٸنارا ەسەر ەتە الساق, بۇل بارلىق تٷركٸ حالىقتارى ٷشٸن سىرتتان قىسىم جاساۋعا قارسى تۇرۋدىڭ ەڭ قۇندى تەجٸريبەسٸنە اينالادى.
سونىمەن قاتار, ەگەر 15 قاراشادا بٸز جەڭٸلسەك, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, التى اي نەمەسە بٸر جىل ارالىعىندا سٸزدەر دە وسىنداي جاعدايعا تاپ بولۋلارىڭىز مٷمكٸن.
جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ بارلىعىن ەسكەرە وتىرىپ بٸز سٸزدەردەن قولداۋ سۇرايمىز:
- بۇل ٷندەۋدٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ پاراقشالارىڭىزعا تاراتىڭىز!
- بٸزدٸڭ ٶتٸنٸشٸمٸزگە داۋىس بەرٸڭٸز!
- ٶتٸنٸشتٸڭ استىنا ٶز پٸكٸرلەرٸڭٸزدٸ قالدىرىڭىز – قازاق, ورىس نەمەسە كەز كەلگەن باسقا تٸلدە. بۇل ەرقايسىڭىزدىڭ ەكٸ-ٷش مينۋتىڭىزدى الادى.
وسىلايشا بٸز ەۋروپاعا جالپى تٷركٸ بٸرلٸگٸن كٶرسەتەمٸز جەنە العاش رەت ٶزارا كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ تيٸمدٸ مەحانيزمٸن ورناتامىز, ەرتەڭ مۇنىڭ پايداسى بەرٸمٸزگە قاجەت.
وسى سٸلتەمە بويىنشا سٸز داۋىس بەرۋگە قالاي تەز جەنە وڭاي قاتىسۋعا بولاتىندىعى تۋرالى نۇسقاۋلىقپەن تانىسا الاسىز https://insanoid.com/petisiyanin-rus-dilinde-imzalanmasi/
پەتيتسييا مەن باۋىرلاس قازاق حالقىنا ٷندەۋدٸ جاساعاندار:
1) Ələkbərova Kubra, 52 ج. – گياندجا
2) Əliyeva Aynur, 29 ج – گياندجا
3) Mirzəyev Vəzir, 29 ج – لەنكوران
4) Əmirsultanov Əmirsultan, 42 ج. – سۋمگايت
5) Nəzürova Rübabə, 58 ج – باكۋ
6) Əliyeva Ülfət, 29 ج – باكۋ
7) Tağıyev Süleyman, 31 ج. – سابيراباد
8) Rəsulova Fatimə, 23 ج. - باكۋ
9) Ağayeva Seyidnurə, 36 ج – سابيراباد
10) Abdullayeva Afət, 61 ج. – باكۋ
https://dalanews.kz/saylau/82928-el-aumagynda-toqaevty-qoldau-zhoninde
